II SA/Go 909/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2006 r. sprawy ze skargi PK S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. - 2 - Sygn. akt II SA/Go 909/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu Z. na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. z 2001r. Nr 100, poz. 1085 ze zm. ), art. 110 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. z 2001r. Nr 62, poz. 627 ze zm. ) oraz art. 104 kpa - odmówił przyjęcia zgłoszenia P. do rejestru zawierającego informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby, zanieczyszczenia powierzchni ziemi na nieruchomościach położonych w miejscowości L. – Stacja Paliw [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 2.07.2004r. wpłynął do Starosty Powiatu w Z. wniosek w sprawie zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Wnioskodawca stwierdził, że zanieczyszczenie gruntu na terenie Stacji Paliw [...] położonych w miejscowości L. spowodowane zostało przez inny podmiot tj. C. , spółkę wykreśloną z rejestru handlowego z dniem [...] września 1999r. Tak więc w sprawie decydujące znaczenie ma ustalenie faktu czy P. jest innym podmiotem niż C., czy też jest jego następcą prawnym. Organ wskazał, że zgodnie z opinią Departamentu Prawnego w Ministerstwie Skarbu Państwa nt. opinii odnośnie następstwa prawnego P. po C. " przejście praw i obowiązków spółki przejętej na spółkę przejmującą stanowi sukcesję uniwersalną obejmującą wszystkie prawa i obowiązki podmiotu przejętego, oznacza to iż w wyniku połączenia spółek P. stał się następcą prawnym C. S.A ". Organ podał, że takie stanowisko jest zbieżne z ustaleniami organu orzekającego a zatem zanieczyszczenie gruntu na terenie Stacji Paliw położonych w L. nie było spowodowane przez inny podmiot jak stwierdza pełnomocnik P.. W związku z tym obowiązek rekultywacji spoczywa na P. z siedzibą w P.. P. odwołał się od powyższej decyzji w części dotyczącej rozstrzygnięcia zgłoszenia zanieczyszczenia nieruchomości położonej w miejscowości L. – Stacja Paliw dz. przez błędne ustalenie organu I instancji nie spełnienia w tym zakresie zaistnienia przesłanek określonych w art. 12 ust. 4 ustawy oraz przyjęcie następstwa prawnego podmiotu zgłaszającego. - 3 - Na skutek odwołania P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podziela ustalenia organu I instancji, że zanieczyszczenie nieruchomości nie nastąpiło przez inny podmiot. Przy takich ustaleniach nie ma istotnego znaczenia i wpływu na rozstrzygnięcie okoliczność załączenia w sprawie wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby. Organ podał, że wyników tych nie załączono do działki Nr [...]. W ocenie organu nie ma również znaczenia ustalenie spełnienia przesłanki zachowania ustawowego terminu zgłoszenia przez władającego powierzchnią ziemi. Nieudokumentowanie faktu zanieczyszczenia gruntów przez inny podmiot w przedmiotowej sprawie jest okolicznością przesądzającą i warunkującą odrzucenie zgłoszenia przez władającego powierzchnią nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżący w analogicznych sprawach rozstrzygniętych przez Kolegium nie zakwestionował ustaleń w zakresie następstwa prawnego. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że spółka przejmująca nie jest " innym podmiotem " niż " spółka przejmująca " w rozumieniu przepisu i w rezultacie naruszenie art. 12 ust. 4 ustawy poprzez jego zastosowanie w sprawie pomimo braku przesłanek do zastosowania. W ocenie skarżącego w związku z tym, że spółka przejmująca jest innym podmiotem niż spółka przejęta – sukcesja generalna przewidziana przepisami kodeksu handlowego nie wyłącza korzystania z możliwości stworzonej przez przepis art. 12 ustawy z dnia 27.07.2001r. Skarżący nie przejął żadnych uprawnień i obowiązków o charakterze administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy zanieczyszczenie działki nr [...] zostało dokonane przez " inny podmiot " w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. - 4 - o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U z 2001r. Nr 100, poz. 1085 ze zm. ). Zgodnie bowiem z tym przepisem władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004r. Z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego Nr [...] wynika, że P. powstała w wyniku połączenia spółki M." Spółka Akcyjna w P. ( spółka przejmująca ) ze spółką C.( spółka przejęta ). Połączenie nastąpiło w dniu [...].05.1999r. uchwałą nr [...] Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia. W dniu tym też podjęto uchwałę o zmianie nazwy firmy na O. Spółka Akcyjna. Organ I instancji jak i organ odwoławczy uznały, że wskutek połączenia spółek na spółkę przejmującą przeszły wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, tak więc nie można przyjąć, że zanieczyszczenie spowodował inny podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Sukcesja określona w art. 465 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934r. – Kodeks handlowy ( Dz.U. z 1934r. Nr 57, poz. 502 ze zm. ) w sferze publicznoprawnej musi bowiem wynikać wprost z przepisów prawa publicznego regulującego prawa i obowiązki danego typu. W tym stanie rzeczy niezwykle istotne jest, aby ustalić w możliwie szeroki i zarazem precyzyjny sposób uregulowania dotyczące następstwa prawnego w zakresie praw i obowiązków wynikających z aktów administracyjnych, czy też szerzej prawa administracyjnego ( publicznego ). Konstrukcja art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska ..., określająca warunki jakie musi spełniać zgłaszający aby skorzystać z dobrodziejstwa tej ustawy i uwolnić się od ciążącego na nim jako władającym powierzchnią ziemi, przewidzianego w art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. z 2001r. Nr 62, poz. 627 ze zm. ) obowiązku rekultywacji zanieczyszczonej gleby jest unormowaniem szczególnym w odniesieniu do przepisów z których wynika zasada sukcesji uniwersalnej. Następstwo prawne nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania art. 12 ust. 1 w/w ustawy w stosunku do następcy. - 5 - Dokonanie zgłoszenia o którym mowa w tym przepisie ma na celu umożliwienie uwolnienia się od odpowiedzialności za zanieczyszczenie ziemi lub gleby i związany z tym obowiązek przeprowadzenia rekultywacji przez podmiot, który przejął władanie obszarem ziemi zanieczyszczonej przez poprzednio władającego. W przypadku przyjęcia stanowiska organów administracji, że sukcesja generalna wyłącza możliwość stosowania art. 12 ustawy, czyniłoby ten przepis w wielu przypadkach martwym. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że literalne brzmienie tego przepisu uprawnia do możliwości skorzystania z niego przez wszystkich " władających " powierzchnią w dniu wejścia w życie ustawy i brak jest podstaw by z grona " władających " wyłączyć następców prawnych, jeżeli spełnione zostaną pozostałe przesłanki ustawowe a przeprowadzone postępowanie umożliwi ustalenie, że zanieczyszczenie spowodował rzeczywiście podmiot poprzednio władający nieruchomością. Organ I instancji odrzucając zgłoszenie nie odniósł się do tego, czy skarżący wypełnił wszystkie przesłanki o których mowa w omawianym przepisie. Te kwestie powinny być wyjaśnione i ocenione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O kosztach orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy. M. Ruszyński I. Fornalik G. Staniszewska