II SA/Go 911/14

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-02-26

Skład orzekający: Marek Szumilas, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca dopuszczalny poziom hałasu może zostać wydana bez prawidłowego ustalenia faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu objętego ochroną akustyczną?
Ratio decidendi
Decyzja ustalająca dopuszczalny poziom hałasu musi opierać się na prawidłowym ustaleniu faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu objętego ochroną akustyczną. Organ administracji powinien wyznaczyć obszar podlegający analizie i na tej podstawie określić przeważający rodzaj terenu, co ma istotny wpływ na ustalenie dopuszczalnych norm hałasu. Brak takiego ustalenia stanowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, skutkujące uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję Starosty ustalającą dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez zakład produkcji półproduktów meblarskich. Skarżący kwestionowali kwalifikację terenu objętego ochroną akustyczną jako mieszkaniowo-usługowego, wskazując na faktyczne zagospodarowanie terenu jako mieszkaniowe jednorodzinne. Organ I instancji ustalił poziom hałasu na podstawie pomiarów i braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opierając się częściowo na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G.P., T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 roku nr [...], którą to decyzją po rozpoznaniu odwołania Z.P.U.H R.G. na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r., poz. 595), art. 115a ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232), § 1 pkt 1 ppkt f i tabeli dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112), art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) uchylono decyzję Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska działającego z upoważnienia Starosty z dnia [...] czerwca 2014 roku znak [...] ustalającą poziom hałasu emitowanego w wyniku działalności zakładu zajmującego się produkcją półproduktów meblarskich zlokalizowanego na ulicy [...] prowadzonego przez Z.P.U.H. ,,R" R.G. w części określającej dopuszczalny poziom hałasu wskazującej, iż nie może on przekroczyć dopuszczalnego poziomu w środowisku, wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAeqD i LAeqN dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w odniesieniu do jednej doby tj.: - LAeqD = 50 (dB) dla pory dnia (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym – od 6.00 do godz. 22.00), - LAeqN = 40 (dB) – dla pory nocy (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy – od 22.00 do 6.00), w granicy najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie tj. terenów zabudowy mieszkaniowej i ustalono poziom hałasu emitowanego w wyniku działalności zakładu zajmującego się produkcją półproduktów meblarskich zlokalizowanego na ulicy [...] prowadzonego przez Z.P.U.H. ,,R" R.G. w części określającej dopuszczalny poziom hałasu wskazując, iż nie może on przekroczyć dopuszczalnego poziomu w środowisku, wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAeqD i LAeqN dla terenu zabudowy mieszkaniowo- usługowego, w odniesieniu do jednej doby tj.: - LAeqD = 55 (dB) dla pory dnia (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym – od 6.00 do godz. 22.00), - LAeqN = 45 (dB) – dla pory nocy (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy – od 22.00 do 6.00), w granicy najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie tj. terenów zabudowy mieszkaniowej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismem z dnia [...] września 2013 roku Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował Starostę, że we wrześniu 2013 roku przeprowadzono kontrolę w firmie Z.P.U.H ,,R" R.G. przy ulicy [...]. Kontrola wykazała przekroczenie emisji dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocnej. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu i wydanie w tym przedmiocie decyzji. Do powyższego pisma dołączono wyniki pomiaru hałasu zewnętrznego oraz protokół z pomiaru hałasu. Pismem z dnia [...] września 2013 roku Starosta zawiadomił Z.P.U.H. ,,R" R.G. oraz pozostałe strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego z w/w zakładu. Urząd Miejski w odpowiedzi na pismo Starosty pismem z dnia [...] października 2013 roku poinformował organ, że gmina nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o numerach ewidencyjnych [...] położonych w [...]. Natomiast pismem z dnia [...] października 2013 roku R.G. jako właścicielka Z.P.U.H. ,,R" poinformowała, że działka na której powstał pierwszy budynek zakładu znajdowała się na obrzeżach miasta, wokół nie było zabudowy mieszkaniowej. Działka ta jak i działki sąsiednie były przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej. Osiedle domków jednorodzinnych powstało w okresie późniejszym, gdy zakład już istniał od około 20 lat. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku Starosta ustalił dopuszczalny poziom hałasu emitowany w wyniku działalności zakładu zajmującego się produkcją półproduktów meblarskich Z.P.U.H. ,,R" R.G. zlokalizowanego przy ulicy [...] wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAsqN dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w odniesieniu do jednej doby na poziomie LAsqN =40 (dB) dla pory nocnej w graniach najbliżej położonego terenu chronionego akustycznie tj. terenu położonego przy ulicy [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R.G. właścicielka Z.P.U.H ,,R", wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że wbrew twierdzeniom organu I instancji przeprowadzone badania emitowanego z terenu hałasu nie wykazały, że jest on emitowany z terenu zakładu. Nie uwzględniono hałasu emitowanego przez samochody TIR przejeżdżających po drodze przy której położona jest m. in. działka nr ewid. [...]. Nadto podniesiono zarzut zaliczenia terenu objętego emisją hałasu do niewłaściwej kategorii w oparciu o którą ustala się dopuszczalny poziom emisji hałasu. Nie uwzględniono, że obok budownictwa jednorodzinnego na sąsiednich działkach istnieją inne formy zabudowy. Organ nie uwzględnił również okoliczności związanych w jakim okresie poszczególne formy zagospodarowania sąsiednich działek powstawały i w jakiej kolejności. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że wobec zakwestionowania przez właściciela zakładu produkcji półproduktów meblarskich R.G. ustaleń zawartych w protokole z pomiaru hałasu przenikającego z zakładu do środowiska sporządzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stanowiącego podstawę wszczęcia niniejszego postępowania, organ winien przeprowadzić dowód uzupełniający w formie ponownych pomiarów zgodnie z ogólnymi zasadami przeprowadzania dowodów wynikających z przepisów k.p.a. W decyzji ustalającej dopuszczalny poziom emisji hałasu organ winien określić wskaźniki zarówno do pory nocnej jak i dziennej, niezależnie od tego w jakiej porze, dziennej czy nocnej nastąpiło przekroczenie norm hałasu. Podniesiono nadto, że wnosząca odwołanie zasadnie zakwestionowała ustalenia dotyczące kategorii terenu dla której ustalono dopuszczalny poziom hałasu. Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy Starosta zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o ponowne przeprowadzenie pomiaru hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.U.H. ,,R" R.G.. Wyniki ponownych pomiarów emisji hałasu Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał w dniu 15 maja 2014 roku. Z przedłożonego sprawozdania z przeprowadzonych pomiarów wynika, że zostały przekroczone dopuszczalny poziom hałasu na granicy terenu prawnie chronionego położonej przy ulicy [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym Pismem z dnia [...] maja 2014 roku Urząd Miejski poinformował Starostę, że gmina nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o nr ewid. [...] położonych w obrębie geodezyjnym miasta. Zgodnie natomiast z uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Nr XIV/72/2000 teren obejmujący w/w nieruchomości przewidziany jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem usług nieuciążliwych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku znak [...] Starosta ustalił poziom hałasu emitowanego w wyniku działalności zakładu zajmującego się produkcją półproduktów meblarskich zlokalizowanego na ulicy [...] prowadzonego przez Z.P.U.H. ,,R" R.G. wskazującej, iż nie może on przekroczyć dopuszczalnego poziomu w środowisku, wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAeqD i LAeqN dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej , w odniesieniu do jednej doby tj.: - LAeqD = 50 (dB) dla pory dnia (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym – od 6.00 do godz. 22.00), - LAeqN = 40 (dB) – dla pory nocy (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy – od 22.00 do 6.00), w granicy najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie tj. terenów zabudowy mieszkaniowej. W uzasadnienie decyzji przestawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego ulicę [...] oraz postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla tego terenu oraz rodzaj zabudowy istniejący na działkach o nr ewid. [...] powołując się na art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska ustalono, że obszar ten należy zaliczyć do kategorii zabudowa mieszkaniowa. W oparciu o powyższe ustalono dopuszczalną emisję hałasy z Z.P.U.H ,,R" R.G. według wskaźników obowiązujących dla takich terenów tj. dla pory dziennej 50 (dB) a dla pory nocnej 40 (dB). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła właścicielka zakładu R.G., wnosząc o jej zmianę i ustalenie dopuszczalnych norm emisji hałasu jak dla terenów zaliczanych do kategorii mieszkaniowo-usługowej. Organowi I instancji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących przeznaczenia terenu na którym znajduje się zakład produkcyjny skarżącej. Organ I instancji nie zrealizował wytycznych zawartych w decyzji SKO z [...] grudnia 2013 roku dotyczących ustalenia faktycznego sposobu wykorzystania terenu. Nie przeprowadził w tym kierunków dowodów wskazanych w/w decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2014 roku Kolegium po rozpatrzeniu odwołania R.G. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło dopuszczalne poziom hałasu emitowanego w wyniku działalności zakładu Z.P.U.H. ,,R" R.G. w odniesieniu do jednej doby dla pory dziennej 50 (dB), a dla pory nocnej 40 (dB) na granicy najbliżej położonych terenów chronionych akustycznie tj. terenów zabudowy mieszkaniowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano materialnoprawną podstawę jej wydania tj. art. 115a ust. 1 w zw. z art. 115, art. 113 ust. 1 i 2 i art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. Analizując materiał zgromadzony przez organ I instancji stwierdzono, że nie upoważniał on do przyjęcia, że teren dla którego ustalono dopuszczalny poziom emitowanego hałasu z zakładu produkcyjnego należy zakwalifikować do kategorii mieszkalnej. Odwołując się do oględzin przeprowadzonych przez Kolegium w ramach uzupełnienia postępowania dowodowego stwierdzono, że obszar ten ma faktycznie charakter mieszkaniowo-usługowy. Powołano się również na postanowienia zawarte w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dotyczące tego terenu. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego z zakładu według norm jakie są przewidziane dla kategorii zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli G.P. i T.P. wnosząc o jej uchylenie. Podnieśli, że Kolegium błędnie zakwalifikowało teren objęty oddziaływaniem hałasu emitowanego z zakładu jako teren mieszkaniowo-usługowy. Oględziny, które przeprowadziło Kolegium, nie obejmowały bowiem działek [...], jak również innych działek sąsiadujących z terenem zakładu. Miało to wpływ na ustalenia dotyczące faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tego terenu. W konsekwencji spowodowało to zaliczenie terenu do kategorii mieszkalno-usługowej i zwiększenie dopuszczalnych wskaźników emitowanego hałasu. Nie wyjaśniono dokładnie zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dla gminy dotyczących terenu, na których są położone w/w działki. Według wnoszących skargę tereny na które oddziałuje hałas emitowany przez zakład są już zagospodarowane – znajduje się na nich zabudowa mieszkalna, jednorodzinna. Kolegium powołuje się bezzasadnie na przewidywania co do sposobu zagospodarowania tego terenu, a nie na stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą to decyzją uchylono decyzję Starosty ustalająca poziom dopuszczalnej emisji hałasu z zakłady stanowiącego własność skarżącej jak dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i ustalono dopuszczalny poziom hałasu emitowanego w wyniku działalności tego zakładu jak dla terenów zabudowy mieszkaniowo – usługowej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tak zakreślonym kognicji stwierdzić należy, iż organy administracji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia Kolegium jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia Starosty stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm. określonej dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 113 powołanej ustawy ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez 1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie: 2) zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Stosownie natomiast do art. 115a ust. 1 ustawy w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźników hałasu LAeqD i LAeqN w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (art. 115a ust. 3 ustawy). Dopuszczalny poziom hałasu w środowisku przy uwzględnieniu zróżnicowania rodzajów terenów z uwagi na ich przeznaczenie został określony przez Minister Środowiska w rozporządzeniu z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 283, poz. 2842). Zgodnie z art. 114 ustawy przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1. Z kolei według art. 114 ust. 2 ustawy jeżeli teren może zostać zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. W ust. 3 wyżej powołanego przepisu ustawodawca postanowił, jeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy opieki społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem winna polegać na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. Natomiast w art. 115 ustawodawca określił zasady kwalifikowania terenu do rodzajów terenów o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ dokonuje kwalifikacji terenu na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tego i sąsiednich terenów. Przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 1 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone dla przeważającego rodzaju terenu. W niniejszej sprawie bezspornym było, że dla terenu, na którym m. in. funkcjonuje zakład produkcji półfabrykatów meblarskich oraz położone są trzy działki zabudowane domami mieszkalnymi jednorodzinnymi tj. działki o nr [...], a które zostały wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wynika to w sposób jednoznaczny z pisma Burmistrza z dnia [...] maja 2014 roku. Tym samym rodzaj terenów celem ustalenia w drodze decyzji dopuszczalnych poziomów hałasu winien być ustalono w oparciu o postanowienia art. 115 ustawy, czyli o kryterium faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania terenu i sąsiednich terenów. Jednocześnie co podkreślały orzekające w niniejszej sprawie organy administracji dla terenu tego jest uchwalone studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Teren ten został zaliczony w studium do terenu o zabudowie mieszkaniowej z dopuszczeniem usług nieuciążliwych. Jednak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie stanowi w świetle przepisu art. 115 ustawy podstawy do zakwalifikowania terenu do określonej kategorii wymienionej w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy. (wyrok NSA z dnia 19 marca 2010 r., II OSK 524/09, Lex 1138122). Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) studium nie jest aktem prawa miejscowego i określa politykę przestrzenną gminy (lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego). A zatem wskazane w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy przeznaczenie terenów nie może być podstawą kwalifikacji terenu na potrzeby określone w art. 115 ustawy Przeznaczenie terenu w studium może być bowiem odmienne od faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu. Ewentualne ustalenie zagospodarowania przestrzennego terenu w oparciu o studium stanowiłoby naruszenie artykułu 115 ustawy, który odwołuje się tylko do faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu. Zdaniem Sądu postanowienia studium z przyczyn wyżej podanych nie mogą stanowić nawet kryterium pomocniczego przy ustalaniu kategorii terenu w sytuacja, w których z uwagi na poczynione ustalenia byłoby to znacznie utrudnione. Błędny jest pogląd organu II instancji, że wyznaczając obszar do analizy rodzajów terenów i oceny, który z tych rodzajów terenu przeważa na obszarze objętym analizą należy objąć analizą obszar objęty ochroną i obszar na którym usytuowane jest źródło hałasu – w niniejszej sprawie zakład produkcji półproduktów meblarskich. Przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo o ochronie środowiska nakładają na organ obowiązek wyznaczenia obszaru analizowanego i dokonania oceny, jaki rodzaj terenu przeważa na tym obszarze, ale dotyczy to tylko obszaru, który podlega ochronie przed hałasem (wyrok NSA z 2 października 2012 r.,II OSK 1028/11 Lex 1234109). Punktem wyjścia dla ustalenia, czy na danym obszarze obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu powinno być ustalenie źródła emitującego hałas i zasięgu jego oddziaływania. Jeżeli teren, na którym oddziałuje hałas jest faktycznie zagospodarowany i wykorzystywany w ten sposób, że można go zaliczyć go do kategorii wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, to należy ustalić obowiązujący na tym terenie dopuszczalne poziomu hałasu określone w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że źródłem emitującym hałas jest zakład produkujący półprodukty meblarskie. Należy więc określić poziom hałasu do terenu objętego ochroną. W niniejszej sprawie organy nie określiły w sposób jednoznaczny, jaki obszar w niniejszej sprawie podlega analizie odnośnie ustalenia rodzaju terenu. Już to uniemożliwia kontrolę ze strony Sądu czy prawidłowo został określony na podlegającym analizie obszarze rodzaj terenu, mający istotnie znaczenie do określenia dopuszczalnego poziomu emitowanego hałasu z zakładu produkcji półproduktów meblarskich. Po dokładnym określeniu obszaru podlegającego analizie należy ustalić rodzaj faktycznego zagospodarowania i wykorzystania poszczególnych działek i na tej podstawie określić rodzaj terenu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji potwierdzając ustalenia organu I instancji, że działki o nr. ewid. [...] iż są "jednoznacznie działkami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej" Kolegium w dalszej jego części stwierdziło, że w wyniku oględzin ustalono, że "obszar ten ma charakter mieszkaniowo- usługowy". Jednak nie wskazano w uzasadnieniu faktycznego zagospodarowania i wykorzystania innych działek podlegających analizie, ani też nie wskazano ich położenia w stosunku do terenów chronionych akustycznie. Takich jednoznacznych stwierdzeń nie pozwala również postawić zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. W protokole oględzin stwierdzono jedynie, że obok znajdują się dwa warsztaty mechaniki samochodowej , dalej gospodarstwo rolne i ogrodnictwo. Nie wskazano jednak na jakich działkach powyższe obiekty się znajdują i czy wchodzą one w skład terenu analizowanego, którego granice określa się w oparciu o art. 115 ustawy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że decyzja organu II instancji jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem za niewystarczający należ uznać dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w celu ustalenia rodzaju analizowanego terenu w oparciu o faktyczne jego wykorzystanie i zagospodarowanie, a tym samym wadliwie ustalony został stan faktyczny, czego skutkiem było błędne ustalenie rodzaju terenu w oparciu o kryteria określone w art. 115 ustawy, a w konsekwencji błędne było również ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego z terenu zakładu produkcyjnego. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny również ustosunkować się do podnoszonego w odwołaniu złożonym przez właścicielkę zakładu produkcyjnego zarzutu dotyczące okresu powstania zakładu emitującego hałas do środowiska i zabudowy na działkach położonych na terenie objętym analizą i ewentualnej rozbudowy zakładu, które mają jej zadaniem również wpływ na określenie rodzaju terenu a w konsekwencji ustalenie dopuszczalnego poziomu emisji hałasu. Oczywiście te okoliczności winny być wyjaśnione w przypadku gdyby teren objęty ochroną był zakwalifikowany do terenu kategorii zabudowy mieszkalnej. W przypadku stwierdzenia występowania na danym terenie zróżnicowanych funkcji zagospodarowania, organ powinien dodatkowo ustalić w jakiej kolejności poszczególne sposoby zagospodarowania terenu zostały zrealizowane. Pozwoli to w konsekwencji na ustalenie, jaki jest przeważający rodzaj terenu na obszarze analizowanym i jakie powinny być na nim dopuszczalne normy natężenia hałasu. Ustalając ponownie powyższe okoliczności organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Celem ustalenia faktycznego zagospodarowania i wykorzystania działek wchodzących skład obszaru analizowanego (a nie tylko wynikającego z zapisów będących na mapach ewidencyjnych) organ winien rozważyć możliwość skorzystania nie tylko z zapisów w ewidencji gruntów czy posiadanych map ewidencyjnych, ale także przeprowadzenie oględzin w tym celu. Taka konieczność będzie w szczególności zachodziła w przypadku, gdy strona lub uczestnicy postępowania będą kwestionować sposób faktycznego zagospodarowania i wykorzystania poszczególnych działek wchodzących w skład analizowanego terenu. Pomocnym w ustaleniu etapów rozbudowy zakładu i prowadzonej działalności mogą być nie tylko informacje udzielane w tym zakresie przez strony i uczestników postępowania, ale także posiadana dokumentacja (np. pozwolenia, dokumenty stwierdzające zakończenie wykonywania określonych prac budowlanych, zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji pkt I wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienie się wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania przez organ skarżącym nie orzeczono wobec braku w wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło