II SA/Go 912/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] r. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu decyzją z [...] czerwca 2016 r. (bez numeru), wydaną na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.; dalej. P.s.w.) oraz § 44 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu, skreślił D.G. z listy studentów III roku stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na kierunku Wychowanie fizyczne na Wydziale [...] Uniwersytetu, z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia III semestru studiów w określonym terminie. Uzasadniając decyzję Dziekan wskazał, że D.G. 19 marca 2015 r. złożył do Dziekana podanie o wpis warunkowy z przedmiotu "Obóz sportowy zimowy". Student zgodnie z programem studiów jest zobowiązany do zaliczenia obozu sportowego, mając wybór pomiędzy rodzajem obozu i terminem jego realizacji: obóz sportowy letni i obóz sportowy zimowy. Działając na podstawie § 41 ust. 2 Regulaminu studiów Uniwersytetu, Dziekan Wydziału [...] przychylił się do wniosku studenta i wyraził zgodę na wpis warunkowy z ww. przedmiotu do 15 września 2015r. Następnie 16 października 2015 r. student złożył do Dziekana Wydziału [...] podanie o przedłużenie wpisu warunkowego z przedmiotu "Obóz sportowy zimowy". Dziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na przedłużenie wpisu warunkowego z ww. przedmiotu do 15 grudnia 2015 r. W podaniu z [...] stycznia 2016 r. D.G. prosił Dziekana o kolejne przedłużenie wpisu warunkowego z przedmiotu "Obóz sportowy zimowy". Dziekan Wydziału [...] wyraził zgodę na przedłużenie wpisu warunkowego z ww. przedmiotu do końca semestru zimowego w roku akademickim 2015/2016. Następnie 28 lutego 2016 r. wpłynęło do Dziekana Wydziału [...] pismo od kierownika obozu informujące o opuszczeniu przez D.G. obozu sportowego zimowego w dniu [...] lutego 2016 r. po odbyciu jednego dnia szkolenia. Pismem z [...] kwietnia 2016r. zawiadomiono D.G. o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do skreślenia go z listy studentów III roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku Wychowanie fizyczne. Pismo to zostało odebrane 25 kwietnia 2016 r. W odpowiedzi na pismo student złożył 28 kwietnia 2016 r. podanie o uzyskanie zaliczenia z obozu sportowego zimowego. Decyzją Dziekana Wydziału [...] D.G. nie uzyskał zgody na zaliczenie przedmiotu "Obóz sportowy", ale został poinformowany o możliwości warunkowego zaliczenia przedmiotu lub jego powtarzania, jeśli skieruje w tym celu odpowiednie pismo do dziekana wydziału. Decyzję powyższą student odebrał osobiście 17 maja 2016 r. 20 maja 2016 r. do Prorektora ds. Studenckich Uniwersytetu wpłynęło odwołanie D.G. od negatywnego rozpatrzenia wniosku w sprawie zaliczenia obozu sportowego zimowego przez Prodziekana ds. Studenckich Wydziału [...]. Pismem nr [...] z [...] maja 2016r. student został poinformowany przez Prorektora ds. Studenckich o możliwości warunkowego zaliczenia lub powtarzania wspomnianego przedmiotu. Powyższa decyzja odebrana została 2 czerwca 2016 r. Do 29 czerwca 2016 r. nie wpłynęło do Dziekana żadne podanie od D.G. w sprawie zaliczenia warunkowego lub powtarzania przedmiotu "Obóz sportowy". Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 189 ust. 2 pkt 2 P.s.w. oraz § 22 ust.2, § 32 ust. 1 Regulaminu Studiów student jest zobowiązany do zaliczenia wszystkich przedmiotów realizowanych w danym semestrze lub roku nie później niż do końca sesji egzaminacyjnej. D.G. nie złożył w dziekanacie w terminie ustalonym przez Dziekana Wydziału [...], tj. do końca semestru zimowego 2015/2016 indeksu i karty okresowych osiągnięć studenta zawierających wpis z przedmiotu "Obóz sportowy", ponadto z informacji uzyskanych od prowadzącego przedmiot wynika, że przedmiot "Obóz sportowy" nie został zaliczony. Ponadto do 30 czerwca 2016 r. student D.G. nie złożył podania o przedłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej wraz z informacją o powtarzanym przedmiocie "Teoria i metodyka pływania", który na zasadach indywidualnych zaliczał w semestrze VI. W myśl art. 190 ust. 2 pkt 2 P.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru studiów w określonym terminie. Ponadto zgodnie z § 44 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu, Dziekan może skreślić z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru studiów w określonym terminie. Wobec powyższego, mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności brak inicjatywy D.G. w celu zachowania statusu studenta, Dziekan Wydziału [...] podjął decyzję o skreśleniu go z listy studentów. W odwołaniu od ww. decyzji D.G. wskazał, że uczestniczył w obozie sportowym od 15 lutego 2016 r. Jak wyjaśnił, obóz opuścił trzeciego dnia, tj. [...] lutego 2016 r. we wcześniejszym porozumieniu z kierownikiem obozu mgr. L.K., z powodu uczestnictwa w przygotowaniach do rundy wiosennej sezonu piłkarskiego 2015/2016. Po powrocie z obozu, przy próbie uzyskania wpisu mgr K. oznajmił, że po rozmowie z dr T.G. postanowiono o niezaliczeniu obozu. Rektor Uniwersytetu decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 189 ust. 2 pkt 2 P.s.w., student jest obowiązany w szczególności do składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Zgodnie z § 22 ust.2 i § 32 ust. 1 Regulaminu student jest zobowiązany do zaliczenia wszystkich przedmiotów realizowanych w danym semestrze lub roku nie później niż do końca sesji egzaminacyjnej oraz ma obowiązek przystąpić do egzaminów w terminach ustalonych w harmonogramie sesji, W myśl art. 190 ust. 2 pkt 2 P.s.w. Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W myśl § 41 ust. 1 Regulaminu jeśli student nie zaliczył semestru studiów, dziekan podejmuje decyzję o: 1) wpisie warunkowym na kolejny semestr studiów albo 2) skierowaniu studenta na powtarzanie semestru studiów albo 3) skreśleniu z listy studentów. Zgodnie z § 41 ust. 2 regulaminu, decyzję o której mowa w § 41 ust. 1 pkt 1 lub 2 dziekan podejmuje wyłącznie na wniosek studenta złożony w terminie, o którym mowa w § 39 ust. 2, ale nie później niż 20 marca w semestrze letnim i 20 października w semestrze zimowym. Decyzję dziekan podejmuje nie później niż do 30 marca w semestrze letnim i do 30 października w semestrze zimowym (§ 41 ust. 3 regulaminu). W myśl § 44 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Dziekan może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Organ wskazał, że D.G. nie zaliczył do końca zimowej sesji egzaminacyjnej przedmiotu "Obóz sportowy zimowy" i nie złożył w dziekanacie w terminie ustalonym przez Dziekana Wydziału [...], tj. do końca semestru zimowego 2015/2016. indeksu i karty okresowych osiągnięć studenta zawierających wpis z przedmiotu "Obóz sportowy". Ponadto student D.G. nie złożył podania o przedłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej wraz z informacją o powtarzanym przedmiocie "Teoria i metodyka pływania", który na zasadach indywidualnych zaliczał w semestrze VI. Pan G. nie zaliczył tym samym III roku studiów. Zdaniem organu odwoławczego w swoim odwołaniu student nie przedstawił żadnych obiektywnych przyczyn, dla których nie zaliczył przedmiotu "Obóz sportowy zimowy". Nie skorzystał też z możliwości złożenia wniosku do Dziekana Wydziału [...] o warunkowe zaliczenie przedmiotu lub powtarzanie wspomnianego przedmiotu, Mając powyższe na uwadze, Rektor Uniwersytetu, tak jak Dziekan Wydziału [...], nie znalazł powodów, dla których mógłby odstąpić w tym przypadku od stosowania wskazanych powyżej przepisów P.s.w. oraz Regulaminu studiów na Uniwersytecie i dlatego też utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D.G. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest czynnym zawodnikiem Klubu Sportowego [...] a obóz przygotowawczy do nadchodzącej rundy częściowo pokrywał się z terminem obozu uczelnianego, o czym poinformował kierownika obozu L.K., przedstawiając pismo potwierdzające z ww. Klubu. Jak wyjaśnił – w porozumieniu z kierownikiem ustalił datę wyjazdu z obozu na trzeci dzień, tj. [...] lutego 2016 r. oraz uzyskanie zaliczenia na podstawie tych dni uczestnictwa. L.K. zastrzegł przy tym, że mimo iż skarżący wyjeżdżał wcześniej to musi opłacić całość swojego pobytu. Skarżący wyjaśnił, że po powrocie z obozu uczelnianego zgłosił się o wpis do indeksu do kierownika obozu L.K., ten jednak stwierdził, że po rozmowie z dr T.G., który również był uczestnikiem obozu, nie wpisze zaliczenia do indeksu z tego przedmiotu. Zdaniem skarżącego działanie to jest niegodne z § 26 ust. 1 Regulaminu, który mówi o tym, że zaliczenia zająć dokonuje i wpisuje jego wynik prowadzący zajęcia. W przypadku niemożności dokonania zaliczeń i wpisu przez prowadzącego zajęcia czynności tych dokonuje odpowiedzialny za przedmiot. Odpowiedzialnym za zaliczenie i przedmiot był L.K. a nie dr T.G.. Dodatkowo skarżący stwierdził, że działanie takie jest sprzeczne z § 23 ust. 1 Regulaminu, który mówi o tym, że odpowiedzialny za przedmiot oraz prowadzący zajęcia przedstawiają studentom na początku semestru program przedmiotu i zajęć oraz zasady i sposób ich zaliczenia. Sposób zaliczenia zajęć może być zmieniony w trakcie semestru w porozumieniu ze studentami uczestniczącymi w zajęciach. Sposób zaliczenia został ustalony z L.K. i skarżący – jak stwierdził – wywiązał się ze swojej części. Odpowiadając na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne. W rozpoznawanej sprawie podstawą wydanej decyzji był art. 190 ust. 2 ustawy P.s.w. Przepis ten zawiera fakultatywne przesłanki skreślenia studenta z listy studentów. Oznacza to, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją podejmowaną w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Wskazuje na to sformułowanie przepisu, który stanowi, że "kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów". Przepis ten pozostawia zatem do uznania organu uczelni istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających skreślenie z listy studentów. Nie może to jednak dopuszczać dowolności podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek skreślenia studenta i ich analizą, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Organ administracji publicznej powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania. Szczegółowo kwestie te doprecyzowuje regulamin studiów, określony odrębnie dla każdej uczelni. Regulamin ten – w rozpoznawanej sprawie Regulamin studiów na Uniwersytecie – reguluje także kwestie związane z zaliczeniem semestru studiów. I tak zgodnie z § 23 ust. 1 zdanie pierwsze Regulaminu, odpowiedzialny za przedmiot oraz prowadzący zajęcia przedstawiają studentom na początku semestru program przedmiotu i zajęć oraz zasady i sposób ich zaliczania. Na Wydziale [...] Uniwersytetu – co jest w niniejszej sprawie bezsporne – w pierwszym semestrze pierwszego roku studiów odbywa się spotkanie ze studentami, podczas którego przedstawiane są zasady odbywania obozów sportowych, program obozu letniego i zimowego, terminy odbywania się obozów, regulamin, warunki zaliczenia oraz koszty pobytu. Student wybiera: obóz letni lub obóz zimowy. Zasady te określone są także w programie przedmiotu. I tak jeśli chodzi o obóz zimowy warunki jego zaliczenia są następujące: obóz ten (trwający 7 dni) kończy się zaliczeniem na ocenę na podstawie aktywnego i systematycznego udziału w konserwatoriach, zaliczenia praktycznego testu umiejętności narciarskich i znajomości metodyki nauczania narciarstwa zjazdowego, udziału w slalomie narciarskim. Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną wszystkich ocen cząstkowych. Należy jednak wskazać, że zgodnie ze zdaniem drugim § 23 ust. 1 Regulaminu, sposób zaliczenia zajęć może być zmieniony w trakcie semestru w porozumieniu ze studentami uczestniczącymi w zajęciach. Regulamin przewiduje zatem zmianę sposobu zaliczenia zajęć a więc także zaliczenia obozu sportowego, która dokonuje się w porozumieniu ze studentami uczestniczącymi w zajęciach. Regulamin nie precyzuje jednak formy zawarcia porozumienia, np. czy może mieć ono formę ustną. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że prowadzącym zajęcia był mgr L.K. i to on dokonywał zaliczenia przedmiotu "Obóz sportowy zimowy". Skarżący już w piśmie z [...] kwietnia 2016 r., zwracając się o uzyskanie zaliczenia z obozu sportowego zimowego, wskazał, że obóz opuścił trzeciego dnia z powodu uczestnictwa w przygotowaniach do rundy wiosennej sezonu piłkarskiego 2015/2016. Podał, że informację o zaistniałej sytuacji przedstawił L.K., który nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, z wyjątkiem konieczności wpłaty całej kwoty za pobyt. Tego faktu nie potwierdził kierownik obozu L.K., który pismem z [...] lutego 2016 r. poinformował uczelnię, że skarżący opuścił obóz bez powiadomienia kierownika obozu i instruktora prowadzącego zajęcia. Informacja ta kłóci się jednak z oświadczeniem dr T.G. z [...] października 2016 r., w którym wskazał, że będąc świadkiem rozmowy pomiędzy skarżącym a L.K. o możliwości wcześniejszego opuszczenia obozu, L.K. uwarunkował zaliczenie przedmiotu od udziału skarżącego w 5 dniach obozowych. Organ oparł swoje rozstrzygniecie m.in. właśnie na oświadczeniu dr T.G.. Tymczasem nie odebrał oświadczenia, czy też nie przesłuchał w charakterze świadka kierownika obozu L.K., na podnoszoną przez skarżącego w toku postępowania okoliczność zmiany sposobu zaliczenia przedmiotu "Obóz sportowy zimowy". Skoro Regulamin w § 23 ust. 1 zdanie drugie przewiduje taką zmianę, organ powinien twierdzenia skarżącego skonfrontować także z zeznaniami kierownika obozu. Powyższe kwestie powinny stać się przedmiotem rozważań organów w ponownie prowadzonym postępowaniu. Nieuzasadniony okazał się natomiast zarzut naruszenia § 26 ust. 1 Regulaminu, zgodnie z treścią którego zaliczenia zajęć dokonuje i wpisuje jego wynik prowadzący zajęcia. W przypadku niemożności dokonania zaliczeń i wpisu przez prowadzącego zajęcia czynności tych dokonuje odpowiedzialny za przedmiot. Prowadzącym zajęcia był L.K. i to on odmówił zaliczenia przedmiotu, a nie dr T.G.. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzje wydane w niniejszej sprawie przez organy obu instancji są nieprawidłowe, wskutek naruszenia przepisów postępowania, w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w związku z art. 135 tej ustawy. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł wobec braku wniosku w tym zakresie skarżącego.