II SA/Go 918/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o zwrot kosztów w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym postanawia oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (pkt II). W uzasadnieniu wyroku dotyczącym pkt II wyroku Sąd wskazał, iż zasądzone koszty sprowadzają się do wpisu od uwzględnionego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, ustalonego zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 7 rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), w tym zakresie bowiem skarżący złożył wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w powyższym środku odwoławczym. Jednocześnie Sąd dodał, iż mimo stosowanego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy (k. 116) skarżący nie złożył przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia wniosku o przyznanie kosztów postępowania związanych z postępowaniem przed sądem I instancji, a w konsekwencji w tej części zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. jego uprawnienie do zwrotu należnych kosztów wygasło. W dniu 14 sierpnia 2018 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek J.B. zatytułowany ,,prośba o zwrot kosztów". W piśmie tym skarżący zwrócił się o zwrot uiszczonego przez niego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał na przepisy art. 223-226 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej określanej jako "p.p.s.a."). Zdaniem skarżącego prawo do żądanie zwrotu w w/w zakresie przysługuje mu do trzech lat. Do wniosku skarżący załączył kserokopie dowodu uiszczenia wpisu oraz kserokopię decyzji organu wydanej w związku z zakończeniem postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż będący przedmiotem rozpoznania w przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego dotyczy żądania zwrotu przez Sąd uiszczonego przez stronę wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – określanej dalej jako p.p.s.a., podstawę prawną do zwrotu uiszczonej przez stronę opłaty (wpisu, opłaty kancelaryjnej) stanowią art. 225 i art. 232. Zgodnie z art. 225 p.p.s.a. sąd zwraca stronie z urzędu (na jej koszt) opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a należnymi. Z kolei w myśl art. 232 § 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od: 1) pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, 2) zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej Sąd stwierdził brak podstaw do zwrotu skarżącemu uiszczonego przez niego wpisu od skargi, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w cytowanych przepisach art. 225 i art. 232 p.p.s.a. Wskazać należy, iż uiszczony przez skarżącego wpis od skargi był należny i uiszczony został w prawidłowej wysokości, natomiast skarga J.B. nie została cofnięta ani odrzucona, a merytorycznie rozpoznana przez Sąd wynik czego stanowił wyrok wydany przez Sąd w dniu 15 listopada 2017 r. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 225 i art. 232 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż w przedmiotowej sprawie, z uwagi na uwzględnienie skargi J.B. (wyrokiem z dnia 15 listopada2017 r. Sąd uchylił zaskarżone decyzje organu I i II instancji), skarżącemu zgodnie z art. 200 p.p.s.a. przysługiwało od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, obejmujących m.in. wpis od skargi. Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 209 p.p.s.a.). Jednakże jak wskazuje treść art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Powyższe oznacza, iż w razie uwzględnienia skargi, w której nie zawarto żądania zwrotu kosztów postępowania i gdy takiego wniosku nie zgłoszono również przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, sąd nie może orzec o zwrocie tych kosztów na rzecz skarżącego. Moment zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia jest bowiem terminem granicznym dla zgłoszenia odpowiednio sformułowanego wniosku o przyznanie należnych kosztów. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący był pouczony o treści art. 210 § 1 p.p.s.a. wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 15 listopad 2017 r. (k. 116). Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, na którą się nie stawił. Wniosku o zwrot kosztów postępowania skarżący nie zawarł zaś w skardze ani w jakimkolwiek piśmie procesowym złożonym do akt sądowych do momentu zamknięcia rozprawy. W związku z tym Sąd po zamknięciu rozprawy w dniu 15 listopada 2017 r. wydał wyrok, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącego jedynie w zakresie objętym jego wnioskiem, a dotyczącym postępowania zażaleniowego wywołanego zażaleniem skarżącego na postanowienie o odrzuceniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Dodatkowo też Sąd wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, iż z uwagi na brak wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania obejmujących postępowanie przed sądem I instancji, nie orzeczono w w/w przedmiocie, mimo, iż skarga została uwzględniona. Powyższe oznacza, iż nawet jeżeli potraktować wniosek skarżącego o zwrot wpisu od skargi jako wniosek o zwrot kosztów postępowania związanych z postępowaniem przed sądem I instancji, to brak byłoby podstaw do jego uwzględnienia, gdyż skarżący utracił uprawnienie do żądania zwrotu należnych kosztów postępowania związanych z postępowaniem przed sądem I instancji, w tym dotyczących wpisu od skargi uiszczonego przez skarżącego wraz z zamknięciem rozprawy, a wniosek skarżącego zgłoszony został dopiero w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. Ponadto dodać należy, iż w świetle art. 227 p.p.s.a skarżącemu przysługiwało prawo zaskarżenia (złożenia zażalenia) orzeczenia Sądu w przedmiocie kosztów sądowych zawarte w pkt II wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. Na skutek upływu terminu do wniesienia w tym zakresie zażalenia w/w orzeczenie stało się prawomocne.