II SA/Go 927/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na pismo Burmistrza z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia IV raty opłaty adiacenckiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. 30 grudnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek I.P. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z emerytury w wysokości 636 zł, z której jest potrącana kwota 159 zł na poczet postępowania egzekucyjnego. I.P. wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem który osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 1.800 zł (brutto). W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła między innymi wyciąg z rachunku bankowego. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagą w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez I.P. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z niewielkiej emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca nie posiada wolnych środków pieniężnych które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wpisu od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w przedmiocie braku majątku i oszczędności. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek I.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.