II SA/Go 928/13

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-01-16

Skład orzekający: Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną jest uzasadnione, gdy skarżące miasto nie wykazało w sposób przekonujący niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty odszkodowania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżące miasto nie wykazało w sposób przekonujący, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek zapłaty odszkodowania jest świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest odwracalne, a miasto miało świadomość konieczności jego zapłaty od dłuższego czasu, co dawało możliwość zabezpieczenia środków.
Stan faktyczny
Miasto wniosło skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że zapłata kwoty odszkodowania wraz z odsetkami zagrozi płynności finansowej miasta, które nie posiada środków na ten cel. Wojewoda odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] września 2013r. Miasto reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2013 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w sprawie ustalenia odszkodowania w wysokości 4.078 364,00 zł na rzecz Z.B. – 2 039 182,00 zł stosownie do posiadanego udziału wynoszącego ½ części, D.J.Ł. – 2 039 182,00 zł stosownie do posiadanego udziału wynoszącego ½ części, za prawo własności gruntu położonego w [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków numerami działek: [...] o pow. 0,6509 ha i [...] o pow. 1,0566 ha, które z mocy prawa przeszły na własność Gminy o statusie miejskim z przeznaczeniem pod drogę publiczną, wskutek decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik w pierwszej kolejności podał, zaniechanie wstrzymania wykonania wadliwej decyzji pociągnie za sobą obowiązek strony skarżącej do zapłacenia kwoty 4.078.364 zł wraz z odsetkami, która łącznie z inną decyzją Wojewody z dnia [...] września 2013 r., znak [...] nakazującą Prezydentowi Miasta zapłatę odszkodowania w wysokości 992.808 zł, spowoduje konieczność zapłacenia łącznie kwoty 5.071.172 zł. Pełnomocnik podkreślił, że na dzień składania skargi strona skarżąca nie posiada środków finansowych w budżecie Miasta pozwalających na zapłacenie tej kwoty. Wymagalność tej kwoty spowoduje zagrożenie płynności finansów publicznych Miasta. Jednocześnie pełnomocnik podał, że zgromadzone w I półroczu dochody Miasta w kwocie 267.814.996 zł wykonano w 50,1 % w stosunku do planu, zaś wydatki budżetu Miasta wykonano w kwocie 243.481.872, tj. 44,9 % w stosunku do planu. Natomiast zadłużenie Miasta na dzień [...] czerwca 2013 r. wynosiło 226.488.226 zł i stanowiło 42,3 % planowanych na 2013 rok dochodów ogółem. Zdaniem pełnomocnika, wobec szeregu argumentów przedstawionych w skardze świadczących o wadliwości decyzji Wojewody z dnia [...] września 2013 r., jak i Starosty z dnia [...] czerwca 2013 r., wykonanie tych decyzji narazi stronę skarżącą na niebezpieczeństwo poniesienia znacznej szkody majątkowej. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zamknięty. Sąd jest mianowicie uprawniony do uwzględnienia wniosku jedynie w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie ww. przesłanek. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04, z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04 niepublikowane). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W niniejszej sprawie wniosek zawarty w skardze dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] września 2013 r., którą to decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2013 r. mocą, której nakazano Prezydentowi Miasta wypłatę odszkodowania Z.b. i D.J.Ł. za prawo własności gruntu położonego w [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków numerami działek: [...] o pow. 0,6509 ha i [...] o pow. 1,0566 ha, które z mocy prawa przeszły na własność Gminy o statusie miejskim z przeznaczeniem pod drogę publiczną. W ocenie Sądu, reprezentujący Miasto profesjonalny pełnomocnik nie wykazał w sposób przekonujący, że spełnione zostały przesłanki "zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Co prawda pełnomocnik powołuje się na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub powstania znacznej szkody w postaci zagrożenia płynności finansów publicznych Miasta, wskazując pewne kwoty, jednakże do wniosku nie załączył żadnych dokumentów źródłowych odzwierciedlających aktualną sytuację finansową strony skarżącej. Należy w tym miejscu również podkreślić, że konieczność wypłacenia przez stronę skarżącą odszkodowania sama w sobie nie przesądza o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek wypłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem Miasta, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na okoliczność, iż wypłata odszkodowania w określonej wysokości spowoduje uszczuplenie majątku w takim stopniu, iż w konsekwencji dojdzie do wystąpienia nieodwracalnych skutków lub powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie spoczywa obowiązek wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków stosowanie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004, publ. Lex Polonica). Jednocześnie należy podkreślić, że nałożony na stronę skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i ze swej natury tworzy stan rzeczy, który jest odwracalny. W konsekwencji fakt ewentualnego wcześniejszego uregulowania tego zobowiązania nie tworzy sytuacji, w której strona na skutek jej wykonania poniosłaby niepowetowaną szkodę. Ponadto należy zgodzić się z argumentacją Wojewody zawartą w treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] października 2013r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, że to Prezydent Miasta w pkt 2 decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność Z.B. - do ½ części oraz D.Ł. - do ½ części, położonej w [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] stwierdził, że powstałe w wyniku podziału działki nr [...] oraz [...] (przeznaczone pod drogę publiczną) z mocy prawa przechodzą na własność Gminy o statusie miejskim z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna. Zatem organ miał świadomość od ponad dwóch lat co do konieczności wypłaty odszkodowania (czy to uzgodnionego, czy też ustalonego według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości), tj. już od dnia wydawania w/w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Natomiast pierwszy wniosek w sprawie uzgodnienia wysokości odszkodowania wystosowany został do skarżącego przez pełnomocnika dotychczasowych współwłaścicieli w dniu [...] listopada 2011 r. Wobec powyższego Prezydent Miasta mógł w tym okresie czasu zabezpieczyć szacowane środki finansowe na to zadanie. Marginalnie podnieść należy, że w ocenie Sądu, podmiotem który poniósł szkodę w postępowaniu wywłaszczeniowym, jest Z.B. i D.J.Ł., którzy zostali pozbawieni praw do gruntu już w 2011 r. i do chwili obecnej nie otrzymali stosownego odszkodowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło