II SA/Go 93/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Jarosław Piątek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i piwa p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 250 zł, 2. w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 500 zł zł, A.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w kwocie 3.000 zł, posada dom o pow. 200 m.kw. oraz mieszkanie o pow. 63 m.kw. A.P. podała, iż koszty związane z eksploatacją domu wynoszą około 600 zł. Skarżąca wskazała, że spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 450 zł miesięcznie, kredyt związany z działalnością gospodarczą w wysokości 320 zł a także zadłużenie męża wobec ZUS-u w kwocie 300 zł miesięcznie. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła rachunki związane z eksploatacją domu oraz inne dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej (harmonogram spłat kredytu, umowę z ZUS-em, wyciąg z rachunku bankowego). Wniosek jedynie w części zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać skarżącej, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem w całości A.P. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania. Należy zauważyć, że A.P. dysponuje stałym dochodem w wysokości 3.000 zł. Nadto zważyć trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. Z faktów podanych przez skarżącą wynika, iż posiada ona majątek w postaci nieruchomości (dom) oraz mieszkania. Istnieje zatem możliwość uzyskania przez skarżącą dodatkowego dochodu np. poprzez wynajęcie mieszkania. Nie można także tracić z pola widzenia, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą generalnie wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji wykonywanej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. Nie negując zatem ponoszonych przez A. P. wydatków służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych oraz przeznaczanych na spłatę kredytów, należy uznać, iż jest ona w stanie poczynić pewne oszczędności, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W tym kontekście należy podkreślić, że koszty postępowania sądowego powinny być traktowane na równi z innymi niezbędnymi wydatkami strony. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, iż sytuacja majątkowa skarżącej umożliwia jej zgromadzenie pewnych środków na pokrycie kosztów sądowych i dlatego przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 250 zł. Uwzględniono również fakt, iż A.P. złożyła do sądu dwie skargi, od których łączny wpis wynosi 1 .000 zł. Wymaga podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak- Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Z tych względów uznano, iż wniosek A. P. jedynie w części zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.