II SA/Go 93/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-03-19

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje za okres, w którym osoba nie korzystała z urlopu wychowawczego, ale nadal pozostawała w stosunku pracy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił punkt I zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, stwierdzając, że dodatek ten przysługuje wyłącznie za okres faktycznego korzystania z urlopu wychowawczego, który jest ściśle związany ze stosunkiem pracy. W sytuacji, gdy osoba nie korzystała z urlopu wychowawczego, przyznanie tego dodatku za taki okres stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Kobieta złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, w tym dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń za część okresu. Po ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji przyznał świadczenia, ale z ograniczeniami czasowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło częściowo decyzję organu I instancji i przyznało świadczenia za dłuższy okres, uwzględniając nowe orzeczenie o niepełnosprawności dziecka. Następnie SKO stwierdziło nieważność części własnej decyzji w zakresie przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, wskazując, że dodatek ten nie przysługuje za okres, gdy wnioskodawczyni nie korzystała z urlopu wychowawczego. Kobieta zaskarżyła decyzję SKO do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono punkt I zaskarżonej decyzji w części obejmującej orzeczenie o dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, stwierdzono, że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu, a w pozostałej części skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego I. uchyla punkt I zaskarżonej decyzji w części obejmującej orzeczenie o dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu, III. w pozostałej części skargę oddala. Wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. K.G. zwróciła się do Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko J.G. - ur. [...] lipca 2011 r. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępca Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej odmówił stronie przyznania prawa do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. K.G. odwołała się od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na uchybienia w zakresie ustalenia dochodu rodziny strony. Organ odwoławczy podniósł, że w decyzji pierwszoinstnacyjnej nie wyjaśniono dlaczego dochód roczny rodziny strony uzyskany w 2012 r., pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, podzieliono przez 5 miesięcy, uznając ten czas za faktyczny okres uzyskiwania dochodu. W szczególności, gdy z analizy akt spraw wynika, że okres kiedy mąż strony faktycznie uzyskiwał dochód jest znacznie większy, niż przyjęte przez organ I instancji 5 miesięcy. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się świadectwo pracy A.G. z dnia [...] czerwca 2012 r., z którego wynika, że był on zatrudniony w P S.A, Region Sieci w [...] od [...] listopada 2011 r. do [...] czerwca 2012 r., po czym od dnia [...] czerwca 2012 r. posiadał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku (decyzja Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...].06.2012 r.). Następnie z umowy o pracę z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że A.G. podjął zatrudnienie w B. Sp. z o.o., a umowa została zawarta na czas określony, tj. od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r. Z dokumentów wynika, że mąż strony uzyskiwał dochód w roku 2012 za okres: 6 miesięcy w Spółce P, a w Spółce B co najmniej przez 4 miesiące, co łącznie daje 10 miesięcy. Nadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] listopada 2012 r. wystawione przez firmę B Sp. z o.o., z którego treści wynika wysokość wynagrodzenia za pracę A.G. za okres od dnia [...] września 2012 r. do dnia [...] września 2012 r. W zaświadczeniu tym pracodawca wskazał także, że umowa o pracę z A.G. zawarta została od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r. W ocenie organu odwoławczego, już na podstawie powyższych danych, organ I instancji powinien powziąć wątpliwość co do ich prawdziwości i zwrócić się do B Sp. z o.o. o ich zweryfikowanie. Dalej Kolegium wskazało, że zważywszy na dyspozycję art. 5 ust. 4 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalając dochód rodziny organ I instancji nie zbadał, czy dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Powyższe naruszenie potęguje fakt, że strona w odwołaniu wskazała, że jej mąż pracował i nadal pracuje w tej samej firmie. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 3, art. 4 , art. 5, art. 6 , art. 8, art. 10, art. 13, art. 20 ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) oraz § 1, § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3) oraz § 1 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) orzekł o przyznaniu K.G. świadczeń w formie: 1) zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat – J.G. w kwocie 77,00 zł miesięcznie w okresie od [...] listopada 2013 - [...] maja 2014 r., 2) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko – J.G. w kwocie 400,00 zł miesięcznie, w okresie [...] listopada 2013 - [...] stycznia 2014 r., 3) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - syna J.G. w kwocie 600,00 zł miesięcznie, w okresie [...] listopada 2013 – [...] maja 2014r. Jednocześnie organ I instancji orzekł o odmowie przyznania K.G. świadczeń w formie: 1) zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat – J.G. w okresie od [...] czerwca 2014 - [...] października 2014 r., 2) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko – J.G. w okresie od [...] lutego 2014 - [...] października 2014 r., 3) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - syna J.G. w okresie od [...] czerwca 2014-[...] października 2014r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2014 r. - w odpowiedzi na wezwanie organu – K.G. przedłożyła świadectwo pracy z firmy - Przedsiębiorstwo "M" Z.W. z dnia [...] stycznia 2014 r,, z którego wynika, że K.G. pracowała w ww. firmie w okresie od [...] marca 2011 r. - [...] stycznia 2014 r., przy czym w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2014 r. przebywała na urlopie wychowawczym. Dodatkowo w dniu 4 czerwca 2014 r. K.G. oświadczyła, że po ustaniu ww. zatrudnienia nie podjęła żadnej pracy zarobkowej. Następnie organ I instancji wskazał, że łączny dochód rodziny K.G., warunkujący przyznanie wnioskowanych świadczeń za 2012 r. tj. rok poprzedzający okres zasiłkowy obliczono w następujący sposób: w związku z utratą dochodu przez K.G. (korzystanie z urlopu wychowawczego) oraz A.G. (utrata zatrudnienia w firmie P S.A.) pod uwagę wzięto jedynie dochód uzyskany przez A.G. w roku bazowym (2012) w firmie B Sp. z o.o. Dochód uzyskany w ciągu 4 miesięcy 2012 r. wyniósł łącznie 6.841,34 zł, co daje średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie w wysokości 570,11 zł, który mieści się w ustawowym kryterium dochodowym rodziny, wobec czego świadczenia rodzinne należą się do [...] maja 2014 r. Dalej organ wyjaśnił, że należało odmówić K.G. prawa do wnioskowanych świadczeń rodzinnych od [...] czerwca 2014 r., ponieważ niepełnosprawność syna ustalono do [...] maja 2014 r., w związku z czym nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie o 31,11 zł (570,11 zł - 539,00 zł). Organ wyjaśnił, że przekroczenie obejmuje kwotę niższą niż najniższy zasiłek rodzinny (77,00 zł), jednak nie znajduje zastosowania podwyższone kryterium dochodowe, ponieważ w okresie zasiłkowym 2012/2013 wydano decyzję odmowną z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że K.G. spełnia ustawowe kryterium dochodowe w okresie od [...] listopada 2013 r. do [...] maja 2014 r. i przyznał za ten okres zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego a także dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko – J.G. w kwocie 400,00 zł miesięcznie, w okresie [...] listopada 2013 – [...] stycznia 2014 r. Od powyższej decyzji organu I instancji K.G. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W jego uzasadnieniu strona wyraziła niezadowolenie i brak zrozumienia co do okoliczności, że wnioskowany zasiłek i jeden z dodatków zostały jej przyznane do maja 2014 r., a drugi z dodatków jedynie do stycznia 2014 r. skoro według jej wiedzy zasiłek taki przysługuje do miesiąca września włącznie. Ponadto strona podniosła zarzuty co do tego czasu trwania postępowania w sprawie co jej zdaniem może uprawniać do przyznania odsetek. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w części zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2014 r., w zakresie w jakim odmówiono K.G. świadczeń na dziecko – J.G. w formie zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] października 2014 r. Jednocześnie organ orzekł o przyznaniu K.G.: 1) zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat – J.G. w kwocie 77 zł miesięcznie w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] października 2014 r, 2) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – J.G. - w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400,00 zł miesięcznie za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] października 2014 r., 3) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – J.G. - w kwocie 60,00 zł miesięcznie za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] października 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z treści złożonego przez K.G. wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia, przedłożonych przez nią dokumentów i zaświadczeń, jak też ustaleń dokonanych przez organ I i II instancji wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem – A.G. oraz małoletnim synem – J.G.. Na rzecz syna K.G. - małoletniego J.G., Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] maja 2012 r. wydał orzeczenie nr [...], o zaliczeniu go do osób niepełnosprawnych od urodzenia do dnia [...] maja 2014 r. Z pisma z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] wynika, że K.G. jako przedstawiciel ustawowy małoletniego J.G. wystąpiła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczenie syna do osób niepełnosprawnych. Powiatowy Zespół orzeczeniem z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] wydał decyzję negatywną, od której K.G. złożyła odwołanie. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i zaliczył małoletniego J.G. do osób niepełnosprawnych od urodzenia do dnia [...] września 2018 r. Jednocześnie organ podkreślił, że ww. orzeczenie ma nie tylko walor konstytutywny, tj. że skutki prawne wynikające z decyzji skierowane są na przyszłość, ale także walor deklaratoryjny, tj., że poprzez okoliczność, że decyzją tą małoletni J.G. został uznany za osobę niepełnosprawną od dnia urodzenia, skutki orzeczenia skierowane są także na okres poprzedzający jego wydanie. Zatem w ocenie organu małoletni J.G. jest osobą niepełnosprawną od dnia urodzenia, która to okoliczność zachodziła także w czasie orzekania przez organ I instancji, choć organ ten nie miał wówczas o niej wiedzy. W konsekwencji, w stosunku do rodziny K.G. zastosowanie przez cały okres świadczeniowy, tj. od dnia [...] listopada 2013r, do dnia [...] października 2014 r. znajdowało kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych rozp., tj. 623 zł miesięcznie. Organ odwoławczy dokonał obliczenia dochodu rodziny stosownie do powołanych wyżej przepisów i uznał, że dochód osiągnięty przez K.G. w 2012 r. w Przedsiębiorstwie "M" Z.W. w kwocie 540 zł brutto - z uwagi na korzystanie z urlopu wychowawczego oraz dochód osiągnięty przez A.G. w 2012 r. w ramach stosunku pracy w P S.A., z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy, stanowi dochód utracony w rozumieniu ww. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem za podstawę ustaleń dochodu rodziny stanowi wyłącznie dochód osiągnięty przez A.G. w firmie B Sp. z o.o. Z przedłożonych dokumentów oraz zaświadczeń wynika, że dochód brutto osiągnięty w 2012 r. przez A.G. w spółce B Sp z o.o. wyniósł 9.630,07 zł. Zaliczka na podatek wyniosła 625 zł, składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły 1381,29 zł, zaś składki na ubezpieczenie zdrowotne - 673,76 zł. Łączny dochód rodziny w 2012 r. wyniósł zatem 6.949,95 zł, przy czym był to dochód osiągnięty wyłącznie za 4 miesiące pracy, tj. za okres sierpień-listopad 2012 r. Wobec powyższego średni miesięczny dochód rodziny wyniósł 1737,49, co w przeliczeniu na jednego członka trzyosobowej rodziny daje dochód w wysokości 579,16 zł, która to kwota, nie przekracza kwoty kryterium dochodowego w kwocie 623 zł, określonego w art 5 ust 2 u.ś.r. w związku z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2012 r. Organ odwoławczy powołując się m.in. na zapisy ustawy o świadczeniach rodzinnych uznał, że K.G., z uwagi na wysokość osiągniętego w rodzinie dochodu w 2012 r., oraz okoliczność wydania na rzecz jej syna – J.G. deklatoryjnego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu go do osób niepełnosprawnych od dnia urodzenia do dnia [...] września 2018 r., a więc z zachowaniem ciągłości statusu osoby niepełnosprawnej po dniu [...] maja 2014 r., spełniła warunki do uzyskania wnioskowanego świadczenia, mimo tego, że na etapie rozstrzygania przez organ I instancji brak było podstaw do takiego uznania. Kolegium podkreśliło, że jest związane stanem faktycznym z chwili orzekania, a w rozpoznawanej sprawie w związku z ww. orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ustalony w dacie orzekania przez organ odwoławczy stan faktyczny istniał także w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tyle że strona w dacie podjęcia rozstrzygnięcia nie dysponowała jeszcze orzeczeniem, które stan ten by potwierdzało. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło w części nieważność decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2014 r., tj. pkt 3 w.w. decyzji - w zakresie przyznania K.G. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – J.G. - w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400, 00 zł miesięcznie, za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] pażdziernika 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem przysługuje wyłącznie za okres korzystania z urlopu wychowawczego, ten zaś związany jest ściśle ze stosunkiem pracy. Z akt sprawy wynika, że K.G. pracowała na podstawie umowy o pracę w Przedsiębiorstwie "M" Z.W. od [...] marca 2011 r. do [...] stycznia 2014 r., przy czym od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2014 r. przebywała na urlopie wychowawczym. Tym samym przyznanie K.G. przedmiotowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] pażdziernika 2014 r., w którym to okresie strona bezspornie z urlopu wychowawczego nie korzystała, stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności w części decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2014 r. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...] K.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze strona podniosła, że dodatek do zasiłku rodzinnego wynosi 60 zł, a nie jak SKO wskazało w decyzji 600 zł. Nadto K.G. podkreśliła, że organ I instancji odmówił świadczeń rodzinnych od [...] czerwca 2014 r. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego o 31,11 zł, natomiast na dziecko legitymujace się orzeczeniem o niepełnosprawności dochód od [...] listopada 2012 r. do [...] pażdziernika 2014 r. nie przekracza kwoty 623 zł. W ocenie strony, syn J.G. bez problemu powinien otrzymać zasiłek rodzinny od [...] pażdziernika 2013 r. do [...] września 2014 r., jak również dodatek do zasiłku rodzinnego oraz zasiłek wychowawczy od [...] listopada 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. Nadto stronie należą sie odsetki za ww. okres zasiłkowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując jednocześnie, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność w części własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w zakresie pkt 3 decyzji. Jednocześnie organ podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została w sposób zgodny z prawem, a odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że faktycznie w uzasadnieniu decyzji organ pomyłkowo podał kwotę 600 zł, zamiast prawidłowo wskazanej w rozstrzygnięciu kwoty 60 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się w części zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności działań administracji publicznej. Ta kompetencja oznacza, że sąd administracyjny ocenia, czy postępowanie w sprawie administracyjnej zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej oraz czy kończąca je decyzja administracyjna wydana została w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym. Jedynie stwierdzenie naruszenia przepisów procedury lub prawa materialnego w stopniu mogącym mieć lub mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, DZ.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej – p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podstawą orzekania sądu są akta administracyjne sprawy, przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją organ przyznał K.G.: 1) zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat – J.G. w kwocie 77 zł miesięcznie w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] października 2014 r, 2) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – J.G. - w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400,00 zł miesięcznie za okres od [...] czerwca 2014r. do [...] października 2014 r., 3) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka nie pełnosprawnego – J.G. - w kwocie 60,00 zł miesięcznie za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] października 2014 r. Stan faktyczny i prawny badanej sprawy ustalony został prawidłowo. Stosownie do treści art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, DZ. U. z 2013 r. poz. 1456 (dalej zwana ustawą) świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Ustawa przewiduje następujące dodatki do zasiłku rodzinnego ( art. 8) - z tytułu: 1) urodzenia dziecka; 2) opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 3a) samotnego wychowywania dziecka; 4a) wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej; 5) kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego; 6) rozpoczęcia roku szkolnego; 7) podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka (art. 4 ust. 1). Jego przyznanie uzależnione jest od dochodu uzyskiwanego przez rodzinę wnioskodawcy. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539, 00 zł. Natomiast w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623, 00 zł. (art. 5 ust. 1 i ust. 2). W art. 3 pkt 2a) ustawodawca zawarł definicję pojęcia dochodu przypadającego na członka rodziny, przez który należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W badanej sprawie, dochód przypadający na członka rodziny ustalany został według danych z roku 2012, co wypełniało dyspozycję art. 3 pkt 10 ustawy. W stanie faktycznym sprawy zastosowanie miał przepis art. 5 ust. 4 ustawy, w myśl którego w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Jak wynika z akt sprawy z dniem [...] czerwca 2012 r. stosunek pracy pomiędzy A.G., a P ustał na mocy porozumienia stron, a zatem dochód rodziny osiągnięty z tytułu umowy o pracę u tegoż pracodawcy słusznie zakwalifikowano jako dochód utracony, nie podlegający uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. W miesiącu styczniu 2012 r. skarżąca uzyskała dochód w wysokości 540 zł, który również przy ustalaniu dochodu przypadającego na członka rodziny, w oparciu o przepis art. 5 ust. 4 ustawy nie podlegał uwzględnieniu, ponieważ był to dochód utracony. Dochodem rodziny skarżącej który, w myśl przywołanych przepisów ustawy, stanowił podstawę do ustalenia prawa do zasiłku oraz do dodatków do zasiłku rodzinnego, był dochód małżonka skarżącej – A.G. osiągnięty w okresie od sierpnia 2012 r. do listopada 2012 r. Fundamentalne znaczenie w sprawie ma orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2014 r., na mocy którego J.G. zaliczony został do osób niepełnosprawnych, przy czym orzeczono, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia, a orzeczenie wydano do [...] września 2018 r. Należy zwrócić uwagę, że wskazane orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zapadło po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem odwołania przez organ drugiej instancji. Tym samym w dacie rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy stan faktyczny był odmienny, aniżeli w dacie wydania decyzji poprzedzającej. Organ administracyjny rozstrzyga sprawę według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania. Wypada w tym miejscu przypomnieć jedną z podstawowych zasad procesu prawa administracyjnego, czyli zasadę dwuinstancyjności. Oznacza ona, że obywatel ma prawo do dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy w administracyjnym toku instancji. Wniesienie środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji nakłada na organ odwoławczy obowiązek całościowego, merytorycznego rozpoznania danej sprawy oraz wydania orzeczenia, które kończy postępowanie administracyjne. W analizowanej sprawie wskazane orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności miało istotny wpływ na ustalenia w zakresie dochodu kwalifikującego do przyznania wnioskowanych świadczeń. Wobec uznania J.G. za osobę niepełnosprawną dochód na osobę w rodzinie kwalifikujący do przyznania świadczeń, w myśl przepisów ustawy oraz aktu do niej wykonawczego, wynosił 623 zł. Z poczynionych przez organ ustaleń, które mają oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wynika że dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosił 579, 19 zł, a zatem rodzina spełniała warunki do przyznania świadczeń z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie można pominąć wskazanej powyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014 r. mocą której Kolegium stwierdziło w części nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. w zakresie przyznania K.G. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – J.G. - w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400, 00 zł miesięcznie, za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] pażdziernika 2014 r. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest jej eliminacja z obrotu prawnego od momentu podjęcia, czyli ex tunc. Przyjdzie zatem stwierdzić, że skutkiem prawnym decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. jest eliminacja tej części zaskarżonej decyzji Samorzadowego Kolegium Odwoławczego, na mocy której skarżącej przyznano dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Skoro tak, Sąd rozpoznający sprawę przyjął, że w omawianej części - pkt 3 sentencji - zaskarżona decyzja została pozbawiona mocy obowiązującej, a zatem w tym zakresie nie ma podstaw do badania jej legalności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu I sentencji, w zakresie orzeczenia o uchyleniu decyzji organu I instancji o odmowie przyznania K.G. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] pażdziernika 2014 r. Należy zwrócić uwagę, że konsekwencją uchylenia decyzji I instancji odmawiającej przyznania danego dodatku do świadczenia rodzinnego (pkt 1 sentencji decyzji) było przyznanie tegoż dodatku na okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] pazdziernika 2014 r. (pkt 3 sentencji decyzji). Jak wyżej wywiedziono w zakresie punktu 3 zaskarżona decyzja została wyeliminowana poprzez stwierdzenie jej nieważności, natomiast wobec uchylenia decyzji I instancji w zakresie w jakim odmówiono skarżącej dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wniosek strony o przyznanie tegoż dodatku nie został całościowo rozpoznany, gdyż dotyczył on całego okresu zasiłkowego, czyli od dnia [...] listopada 2013 r. do [...] pażdziernika 2014 r. W analizowanej sprawie doszło do sytuacji, w której w wyniku rozpoznania odwołania, na podstawie art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji i orzekł merytorycznie. Jednakże wobec stwierdzenia rażącego naruszenia prawa stwierdził następnie nieważność orzeczenia reformatoryjnego (w części). W tej sytuacji wniosek strony o przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego obejmujący okres od [...] lutego 2014 r. do [...] pażdziernika 2014 r. nie został rozpoznany. W aktualnym stanie sprawy zachodzi konieczności analizy sprawy pod kątem spełnienia przez skarżącą przesłanek do przyznania przedmiotowego dodatku do zasiłku rodzinnego w aspekcie części okresu zasiłkowego, wobec którego organ odwoławczy nie wypowiedział się merytorycznie. W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie były zasadne i Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia, dlatego skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło