II SA/Go 93/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zasiłku celowego postanawia odrzucić skargę. W dniu 29 stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarga powyższa została przesłana przez skarżącego do SKO drogą elektroniczną. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2018 r. W.S. został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania braku formalnego skargi poprzez własnoręczne jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi, Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 6 lutego 2018 r., a wyznaczony przez Sąd 7-dniowy termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 13 lutego 2018 r. W dniu 12 kwietnia 2018 r. SKO przesłało do Sądu plik różnych dokumentów dotyczących wielu spraw prowadzonych przez Sąd ze skarg W.S., między innymi podpisaną osobiście przez skarżącego wyżej wskazaną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom ogólnym przewidzianym dla wszystkich pism procesowych oraz zawierać dodatkowe elementy wskazane w powyższym przepisie, które są charakterystyczne wyłącznie dla skargi. Jednym z wymogów dotyczącym wszystkich pism procesowych, przewidzianym przez art. 46 § 1 pkt 4, jest konieczność podpisania skargi przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wniesiona w niniejszej sprawie przez W.S. skarga nie zawierała własnoręcznego podpisu skarżącego, w związku z czym pismem sądowym z dnia 5 lutego 2018 r., wystosowanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2018 r., wezwano W.S. do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez własnoręczne podpisanie złożonej skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 6 lutego 2018 r., o czym świadczy jego własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Zatem wyznaczony przez Sąd termin do podpisania skargi upływał z dniem 13 lutego 2018 r. W terminie tym W.S. nie zrealizował zobowiązania, co uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa skarga W.S. została przesłana do organu drogą elektroniczną (w formacie pdf) jako załącznik do pisma przewodniego skarżącego, opatrzonego jego podpisem elektronicznym. Tymczasem w świetle przywołanego wyżej przepisu art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przyjmuje się, iż podpis stanowi napisany lub uwierzytelniony znak ręczny, oznacza to, że podpis musi być własnoręczny. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 570), przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wobec czego sądy administracyjne nie są obowiązane do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w ustawie z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1579). Oznacza to, że dla skuteczności pisma wnoszonego drogą elektroniczną, konieczne jest jego późniejsze opatrzenie własnoręcznym podpisem. W aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na jednoznaczną treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r. poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 12 maja 2014 r., sygn. I OPS 10/13, CBOIS). Z przeprowadzonej analizy akt sprawy wynika, że skarżący złożył własnoręcznie podpisaną skargę w siedzibie organu I instancji, tj. Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 21 lutego 2018 r. (data prezentaty), a skarga ta, wraz z plikiem różnych dokumentów dotyczących wielu innych spraw prowadzonych przez Sąd ze skarg W.S., została przekazana do Sądu przez SKO w dniu 12 kwietnia 2018 r. Należy podkreślić, że 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym, który nie może być skracany, ani przedłużany. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Za równoznaczne z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi rozumie się także uzupełnienie braków po wyznaczonym przez sąd terminie. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zgodnie z którym podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowanie terminu, bowiem dotyczy on jedynie postępowania administracyjnego. Natomiast ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera analogicznej regulacji. Nie zawiera ona również regulacji, która pozwoliłaby uznać, iż każde pismo strony, w tym także ponownie składana skarga, w konsekwencji wezwania przez sąd do uzupełnienia braków formalnych, powinna być wniesiona za pośrednictwem organu, którego czynności ona dotyczy. Zapis taki, wynikający z treści art. 54 §1 p.p.s.a., dotyczy wyłącznie pierwotnie wnoszonej skargi. Kolejne pisma powinny być zatem wnoszone już bezpośrednio do sądu bez pośrednictwa jakichkolwiek organów administracji publicznej. W świetle powyższych okoliczności, wobec nieuzupełnienia braku formalnego skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.