II SA/Go 932/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-01-13
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, wykazująca niski dochód z tytułu świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych, posiadająca dwoje dzieci (w tym jedno niepełnosprawne) i nieposiadająca oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącej, niski dochód z tytułu świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych, posiadanie dwójki dzieci (w tym jednego niepełnosprawnego) oraz brak oszczędności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca G.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Wobec wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną, niski dochód (1.185 zł miesięcznie ze świadczeń pielęgnacyjnych i rodzinnych), posiadanie dwójki dzieci (jedno niepełnosprawne) oraz brak oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.
Na podstawie zarządzenia z dnia 21 grudnia 2011 r. Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., G.S. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 5 stycznia 2012 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa G.S. podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Skarżąca oświadczyła, że jej miesięczny dochód wynosi 1.185 zł i składa się ze świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłków rodzinnych. G.S. wskazała, że posiada dwójkę dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Należy wskazać, że G.S. posiada niski dochód z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłków rodzinnych (1.185 zł).
Nie można pominąć, że jedno z dzieci skarżących jest osobą niepełnoprawną.
Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności.
W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w przedmiocie jej sytuacji materialnej.
Reasumując należy stwierdzić, że wniosek G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło