II SA/Go 94/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 250 zł, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 500 zł zł, A.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w kwocie 3.000 zł, posada dom o pow. 200 m.kw. oraz mieszkanie o pow. 63 m.kw. A.P. podała, iż koszty związane z eksploatacją domu wynoszą około 600 zł. Skarżąca wskazała, że spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 450 zł miesięcznie, kredyt związany z działalnością gospodarczą w wysokości 320 zł a także zadłużenie męża wobec ZUS-u w kwocie 300 zł miesięcznie. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła rachunki związane z eksploatacją domu oraz inne dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej (harmonogram spłat kredytu, umowę z ZUS-em, wyciąg z rachunku bankowego). Wniosek jedynie w części zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać skarżącej, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem w całości A.P. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania. Należy zauważyć, że A.P. dysponuje stałym dochodem w wysokości 3.000 zł. Nadto zważyć trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. Z faktów podanych przez skarżącą wynika, iż posiada ona majątek w postaci nieruchomości (dom) oraz mieszkania. Istnieje zatem możliwość uzyskania przez skarżącą dodatkowego dochodu np. poprzez wynajęcie mieszkania. Nie można także tracić z pola widzenia, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą generalnie wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji wykonywanej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. Nie negując zatem ponoszonych przez A.P. wydatków służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych oraz przeznaczanych na spłatę kredytów, należy uznać, iż jest ona w stanie poczynić pewne oszczędności, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W tym kontekście należy podkreślić, że koszty postępowania sądowego powinny być traktowane na równi z innymi niezbędnymi wydatkami strony. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, iż sytuacja majątkowa skarżącej umożliwia jej zgromadzenie pewnych środków na pokrycie kosztów sądowych i dlatego przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 250 zł. Uwzględniono również fakt, iż A.P. złożyła do sądu dwie skargi, od których łączny wpis wynosi 1.000 zł. Wymaga podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Z tych względów uznano, iż wniosek A. P. jedynie w części zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.