II SA/Go 944/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.J., E.J., E.J. i J.N. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Dnia 6 lutego 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy złożone na urzędowych formularzach PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku E.J. podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1.061,47 zł. E.J. wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi córkami: E.J. i E.J.. Skarżąca oświadczyła, że ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (264,85 zł). E.J. podała, że jest bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu matki. E.J. wskazała, że utrzymuje się z prac dorywczych z których osiąga dochód w wysokości około 50 zł miesięcznie. J.N. oświadczyła, że jej renta wynosi 1456 zł, ale po potrąceniu alimentów otrzymuje 425,20 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżące przestawiły ponoszone koszty związane z utrzymaniem nieruchomości wraz z rachunkami. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy. Należy wskazać, że E.J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi córkami, tj. E.J. i E.J.. E.J. otrzymuje niską emeryturę (1.061,47 zł), ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (265 zł). E.J. jest bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu matki. E.J. nie posiada stałej pracy, miesięcznie uzyskuje niski dochód (500 zł). Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że renta J.N. po potrąceniu wynosi 425,20 zł. W świetle zasad doświadczenia życiowego uprawniony jest wniosek, że posiadane przez wymienione powyżej osoby dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżących odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. Z tych względów uznano, że wniosek E.J., E.J., E.J. i J.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy dodać, że wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany łącznie, z uwagi na fakt, że skarga została wniesiona przez kilka osób, których uprawnienia związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Skarga podlega zatem jednej opłacie (art. 214 § 2 p.p.s.a). Pomiędzy skarżącymi nie występuje konflikt interesów i dlatego przyznanie im jednego pełnomocnika jest uzasadnione. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.