II SA/Go 948/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Szkoła Podstawowa na decyzję Kurator Oświaty z dnia [...] r. Nr w przedmiocie : uchylenie uchwały p o s t a n a w i a #FOR ODM_WYNIKI Odrzucono skargę II SA/Go 948/05 Uzasadnienie W dniu 27 kwietnia 2005r. Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia znowelizowanej wersji Statutu Szkoły. Uchwała podjęta został na podstawie art. 42 ust.1 ustawy z 07 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004r.Nr 256, poz.2572 ze zm.) dalej zwana ustawa o systemie oświaty. Przewodniczący Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej wniósł o wstrzymanie wykonania uchwały. W dniu [...] września 2005r. Kurator Oświaty wydał rozstrzygnięcie organu sprawującego nadzór pedagogiczny, którym uchylił uchwałę nr [...] Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej z powodu jej niezgodności z przepisami prawa. Jako podstawę rozstrzygnięcia przywołano art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 07 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 z póz. zm) – dalej ustawa o systemie oświaty. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącej 14 września 2005r. W dniu 21 listopada 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga Szkoły Podstawowej na rozstrzygnięcie organu sprawującego nadzór pedagogiczny- Kuratora Oświaty Skarga została sporządzona [...] listopada 2005r. Z tą datą udzielono również pełnomocnictwa do występowania w sprawie – radcy prawnemu R.S.. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia jako niezgodnego z prawem. W uzasadnieniu podano, że Kurator Oświaty uchylił uchwałę Rady Pedagogicznej dotyczącą uchylenia starego statutu szkoły i uchwalenia nowego, gdyż zdaniem organu, uchwała ta była skutkiem nadużycia kompetencji przysługujących Radzie Pedagogicznej, gdyż kompetencja ta przysługiwała Radzie Szkoły. Zdaniem skarżącego Rada Szkoły nie została powołana i faktycznie nie istnie czego nie kwestionuje organ nadzorczy. Zdaniem skarżącego bez znaczenia są przyczyny takiego stanu, gdyż Rada Szkoły nie jest organem obowiązkowym, a uczestniczenie w niej ze strony nauczycieli jest dobrowolne. Odmienne stanowisko organu nadzoru jest sprzeczne z treścią art. 50 ust. 1 i art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Skarżąca wskazała, że jako podstawę prawną działania Kuratora Oświaty powołano przepis art. 41 ust.3 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym kompetencja organu sprawującego nadzór pedagogiczny do ewentualnego uchylenia uchwały Rady Pedagogicznej z powodu jej niezgodności z prawem może mieć miejsce, lecz dopiero po uprzednim wstrzymaniu jej wykonania przez dyrektora szkoły i po powiadomieniu o tym fakcie organu prowadzącego szkołę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny. W niniejszej sprawie powyższe okoliczności nie wystąpiły. Ponadto skarżąca wskazała, że wbrew unormowaniu art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zawarto żadnego pouczenia co do przysługujących stronie środków odwoławczych. Z tego też względu zdaniem skarżącej spełnione zostały przesłanki określone w art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi. Organ zgadza się z twierdzeniem, że Rada Szkoły jest społecznym i dobrowolnym organem szkoły. Jednak zdaniem organu, uczestnictwo nauczycieli w pracach rady, nie jest dobrowolne. Wskazano jednocześnie, że zapis art. 51 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w swoim brzmieniu przesądza, iż skład rady szkoły jest obligatoryjny. Inicjatywa powołania rady przysługuje dyrektorowi szkoły, radzie rodziców (...). Inicjatywa uprawnionych organów zobowiązuje dyrektora szkoły do podęcia działań zmierzających do utworzenia rady szkoły w składzie ustalonym w art. 51 ust.1 ustawy o systemie oświaty. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 41 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Organ wskazał, że informację o podjęciu uchwały może uzyskać nie tylko od organów działających w szkole, ale także w wyniku podjętych czynności nadzorczych. Pełnomocnik organu wskazał, że wydane rozstrzygnięcie nie jest decyzją administracyjną, a przeprowadzone postępowanie nie jest postępowaniem administracyjnym. Powyższe wyprowadzono z analizy przepisów ustawy , wskazując, że ustawodawca posługuje się pojęciem "rozstrzygnięcie", a przepisy ustawy wyraźnie wskazują w jakich sprawach wydawane są decyzje administracyjne. Dodatkowo wskazano, że pierwotnie w ustawie o systemie oświaty w art. 41 ust. 3 zdanie 3, akt organu prowadzącego lub kuratora oświaty był "decyzją", natomiast zmiana ustawy wprowadzona z dniem 01 stycznia 1996r. (Dz. U. 1995r. Nr 101, poz.505) wprowadziła "rozstrzygnięcie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Kontrola przestrzegania prawa sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony i jest dokonywana w sformalizowanym postępowaniu o charakterze procesowym. Ograniczony charakter sądowej kontroli przestrzegania prawa kształtują przede wszystkim przepisy wyznaczające zakres właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1692 z póz. zm.) – dalej prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Przepis art. 3 § 3 powołanej ustawy stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z treścią art. 5 wyżej powołanej ustawy sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa, 4) wiz wydawanych przez konsulów. Kluczową kwestią w sprawie jest określenie charakteru rozstrzygnięcia kuratora. Kurator jako kierownik jednostki organizacyjnej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie niewątpliwie jest organem administracji publicznej, którego działalność podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Nie każde jednak działanie tego organu podlegać będzie kontroli. Kontroli podlegać będzie tylko takie działanie które określone zostało w art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 31 pkt 1 ustawy o systemie oświaty – kurator oświaty w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami (...), które znajdują się na obszarze danego województwa. Zgodnie z art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o systemie oświaty nadzór pedagogiczny polega m.in. na przestrzeganiu statutu szkoły lub placówki. Zgodzić się należy z organem, że "rozstrzygnięcia" wydane w trybie art. 41 ust.3 ustawy o systemie oświaty nie stanowią decyzji administracyjnej. Jednakże inne formy działania administracji również mogą podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z powołanym art. 3 § 2 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednakże w takim przypadku na mocy art. 52 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęci innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie skarżąca nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa - tym samym nie został wyczerpany tryb administracyjny. Z tego też względu wniesienie skargi należało uznać jako niedopuszczalne. Z tego też względu Sąd nie odniósł się merytorycznie do zarzutów stawianych przez skarżącą, jak również nie mógł merytorycznie ustosunkować się do poprawności rozstrzygnięcia organu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm.) - sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z tego też względu na mocy art. 16 § 2, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 wyżej wymienionej ustawy orzeczono jak na wstępie. W sprawie zasygnalizować należy jednak, że rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o systemie oświaty dotyczyć może: 1) zatwierdzania planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki; 2) podejmowania uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów; 3) podejmowania uchwał w sprawie innowacji i eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły lub placówki; 4) ustalania organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli szkoły lub placówki; 5) podejmowania uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów. Natomiast w pozostałych przypadkach - zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty – jeżeli szkoła prowadzi swą działalność z naruszeniem przepisów ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie (...).