II SA/Go 950/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewoda z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : mienie zabużańskie p o s t a n a w i a #FOR ODM_WYNIKI Odrzucono skargę Wnioskiem z dnia [...] r. [...] zwrócili się do Wojewody o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w miejscowości M., gmina L., powiat K., województwo w.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody , na podstawie art. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczenia na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa polskiego (Dz.U. Nr 6, poz. 39 oraz art. 104 § 1 i 2 Kpa orzekł, że: 1. prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez [...] poza obecnymi granicami państwa polskiego, tj. w miejscowości M. gmina L., powiat K. woj. W. przysługuje [...] 2. wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego wynosi 138 110,00 (sto trzydzieści osiem tysięcy sto dziesięć) zł. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym stronom odwołaniu do Ministra Infrastruktury, które należało wnieść w terminie czternastodniowym za pośrednictwem Wojewody . W dniu 17 listopada 2005 r. [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim pismo procesowe zatytułowane jako "pozew o zadośćuczynienie za krzywdę moralną" domagając się zasądzenia od organu na swoją rzecz kwoty 300 tysięcy zł. z tytułu poniesionej straty, szkody majątkowej i krzywdy moralnej spowodowanych działaniem ustawodawstwa dotyczącego roszczeń zabużańskich. Do pisma dołączono między innymi decyzję Wojewody z dnia [...]. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący nie odwołał się od zaskarżonej decyzji do Ministra Infrastruktury, a zarzuty skargi odnoszą się wyłącznie do kwestii dochodzenia zadośćuczynienia cywilnoprawnego. Uzupełniając braki skargi [...] w pismach z dnia 24 listopada 2006 r. oraz 23 lutego 2006 r. wskazał, iż przedmiotem skargi jest wskazana wyżej decyzja Wojewody , z uwagi na niedostateczną wysokość ustalonej rekompensaty oraz sposobu jej wypłaty. Ponadto w piśmie z dnia 20 czerwca 2006 r. skarżący oświadczył, że nie odwoływał się od zaskarżonej decyzji, gdyż uprzednio wnoszone środki odwoławcze do Ministra Skarbu Państwa nie spełniły jego oczekiwań. Wobec powyższego, z uwagi na przewlekłość postępowań w sprawie uzyskania rekompensaty za mienie zabużańskie, które toczą się od 1997 r., skarżący złożył środek zaskarżenia bezpośrednio do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Na wstępie należy podkreślić, iż według art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Ta konstytucyjna zasada dwuinstancyjności znajduje realizację w zasadzie ogólnej dwuinstancyjności przyjętej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu administracyjnego wskazuje się, istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, z czym związane jest prawo odwołania strony od każdej decyzji nieostatecznej, a w konsekwencji dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. W myśl art. 16 § 2 Kpa decyzje administracyjne mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zaskarżenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przedmiotowej sprawie decyzję z dnia 30 września 2005 r. nr RR.II.PGór.7725/561/05 w sprawie zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa polskiego wydał Wojewoda jako organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji. Od powyższej decyzji przysługiwało zatem skarżącemu odwołanie do organu administracji publicznej wyższej instancji, którym po myśli przepisu art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczenia na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa polskiego, był Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Organ pierwszej instancji błędnie wskazał zatem w pouczeniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, jednakże nie uniemożliwiało to skarżącemu wniesienia środka zaskarżenia, za pośrednictwem Wojewody . Należy podkreślić, iż możliwość zaskarżenia decyzji administracyjnej w toku instancji do organu odwoławczego jest jedynie uprawnieniem strony, z którego może ona skorzystać bądź nie. Dopiero ostateczna decyzja organu administracji drugiej instancji podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga jednak okoliczność, iż sądy administracyjne zostały powołane jedynie do kontroli legalności działalności administracji publicznej i stosowania środków określonych w ustawie, nie mogą natomiast zastąpić organów administracji publicznej w rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych (art. 3 P.p.s.a.). Na skutek niewyczerpania przez [...] administracyjnego toku instancji, przedmiotowa skarga jako przedwczesna jest niedopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skutkuje to jej odrzuceniem przez Sąd, bez możliwości merytorycznego zbadania legalności decyzji organu pierwszej instancji.