II SA/Go 957/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: SKO lub Kolegium) uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] odmawiającą przyznania B.D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad żoną R.D., przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Z akt administracyjnych wynikał następujący stan faktyczny sprawy: Na podstawie decyzji SKO z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] B.D. zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne na żonę R.D. od [...] października 2012 r. na czas nie określony. W związku ze zmianą ustawy o świadczeniach rodzinnych i udzieloną pismem z dnia [...] lutego 2013 r. informacją o wygaśnięciu z dniem [...] czerwca 2013 r. decyzji przyznających świadczenia pielęgnacyjne, B.D. w dniu 6 maja 2013 r. złożył ponownie wniosek o przyznawanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad żoną w oparciu o, znajdujące się już w aktach sprawy dokumenty, w tym wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie [...], przyznający R.D. prawo do stałej renty rodzinnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy powstałej przed 16 rokiem życia. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Burmistrz Miasta, w imieniu którego działał Kierownik Referatu Spraw Socjalnych, odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną R.D.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wnioskodawcy świadczenie nie przysługuje ponieważ R.D. nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych z 28 listopada 2003 r. tj. w art. 17 ust. 5 ppkt 2 - "osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". W odwołaniu o tej decyzji skarżący domagał się jej uchylenia i przyznania wnioskowanego świadczenia, akcentując konieczność sprawowania opieki nad żoną i jej pogarszający się stan zdrowia Rozpoznając odwołanie, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zarzuciło, iż postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 10, 11, 77 oraz 107 par. 3 Kpa. Organ I instancji nie zbadał bowiem wszystkich przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu zaś uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów prawa i nie poddaje się ocenie. Wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości organ II instancji uznał za konieczne uchylenie decyzji w celu ponownego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprawę powtórnie, po decyzji kasacyjnej SKO, Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] ponownie odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z dnia [...] września 2013r. B.D. wniósł za pośrednictwem SKO, skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Skarga ta przekazana została do Sądu w dniu [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawiał obszernie okoliczności sprawy, podnosząc w szczególności fakt przyznania mu poprzednią decyzją SKO świadczenia pielęgnacyjnego na żonę na czas nie określony. Jednocześnie skarżący odniósł się do decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2013 r. wskazując, iż otrzymał ją w dniu sporządzania skargi. Wywodził, iż decyzja ta jest krzywdząca dla niego i żony, której stan zdrowia stale się pogarsza, a której niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Działając z urzędu Sąd uzyskał informację, iż od decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2013 r. nr [...] nie zostało złożone odwołanie. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. pełnomocnik SKO na pytanie Sądu oświadczył, iż organ nie rozważał możliwości potraktowania pisma skarżącego z dnia [...] września 2013r. nazwanego "skargą" jako odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu bowiem zaskarżona nią decyzja SKO z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie narusza prawa. Decyzja organu odwoławczego, uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpoznania jest tzw. decyzją kasacyjną. Zgodnie z przepisem art. 138 par. 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, iż zakwestionowana odwołaniem decyzja Burmistrza z dnia [...] lipca 2013r. odmawiająca skarżącemu B.D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostawała wadliwa w tak istotnym stopniu, iż wymagała uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, iż wydana została ona z naruszeniem podstawowych reguł procesowych i bez ustalenia i odniesienia się w uzasadnieniu do wszystkich przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Istotne braki w postępowaniu dowodowym będące rezultatem zaniechań organu I instancji nie mogły być usunięte przez organ II instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dodać przy tym należy, iż organ I instancji, w zakresie wykładni przesłanki którą uznał za uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia tj. pozostawania przez osobę niepełnsprawną w stopniu znacznym w związku małżeńskim, całkowicie zignorował dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego przytoczony częściowo w decyzji SKO z dnia [...] lutego 2012 r. Z tych przyczyn uznać należało, skarga B.D. z dnia [...] września 2013r., na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2013 r. podlegała oddaleniu ( art. 151 ppsa ). Należy jednakże wyjaśnić, iż Sąd uznał, analizując treść nazwanego "skargą" pisma skarżącego z dnia [...] września 2013r., że zawiera ono w swej treści także odwołanie od decyzji burmistrza z dnia [...] września 2013r. nr [...], tj. wydanej już po decyzji kasacyjnej SKO. Wskazać w związku z należy, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na decyzję wydaną przez organ odwoławczy. Nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu skarga złożona wprost do sądu na decyzję organu I instancji. Od takiej bowiem decyzji przysługuje środek prawny w postaci odwołania do organu II instancji. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż złożenie skargi do sądu administracyjnego na tzw. decyzję kasacyjną nie wstrzymuje biegu postępowania administracyjnego. Oznacza to w konsekwencji, iż mimo złożenia skargi do sądu, organ I instancji, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania na skutek decyzji uchylającej (kasacyjnej) organu odwoławczego, może wydać nową decyzję i to przed rozpoznaniem przez sąd skargi na decyzję kasacyjną. Wskazana sytuacja nastąpiła w niniejszej sprawie. Mając zatem na uwadze, iż w skardze B.D. zakwestionował również legalność (zgodność z prawem) decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2013r. a więc decyzji organu I instancji, od której skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, skład orzekający uznał konieczność przekazania zawartego w skardze odwołania od wskazanej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem nadania mu prawidłowego biegu i rozpoznania go. Z powołanych przyczyn orzeczono jak w sentencji.