II SA/Go 958/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-04-13

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność pobytu skarżącej w Koszarach Wojskowych - w stajniach, w okresie II wojny światowej, może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organ administracyjny nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności, czy skarżąca przebywała w więzieniu określonym w ustawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organ naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca A.S. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na represje doznane w czasie II wojny światowej, w tym pobyt w Koszarach Wojskowych - w stajniach. Organ I instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając, że opisane represje nie kwalifikują skarżącej do ich otrzymania. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...]. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania A.S. uprawnień kombatanckich. Decyzja oparta została na przepisach art. 1 - 4 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (DZ.U. z 2002r. Nr 42 poz. 371 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że represje, na jakie powołuje się strona, w myśl wskazanej ustawy, nie kwalifikują ją do przyznania uprawnień kombatanckich. A.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku skarżąca stwierdza, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem oraz opisuje represje jakie doznała w czasie II wojny światowej, które w jej ocenie kwalifikują ja do przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w okresie od lipca 1943r. do kwietnia 1954r. skarżąca przebywała na robotach przymusowych. W okresie bezpośrednio poprzedzającym roboty przymusowe, skarżąca przebywała w obozie przejściowym. Dalej organ stwierdza, że represje jakie skarżącą spotkały, nie są represjami, o których mowa w przywołanej ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach ... A.S. wniosła skargę na decyzję organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2005r. W skardze skarżąca domaga się zmiany zaskarżonej decyzji. Skarżąca opisuje represje jakie spotkały ją w czasie II wojny światowej oraz stwierdza, że ich rodzaj kwalifikuje skarżącą do otrzymania uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Sygn. akt II SA/Go 958/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w art. 1- 4 stanowi o tym, kto jest kombatantem, jaką działalność uznaje się za równorzędną z kombatancką, okresy przebywania w jakich obozach i więzieniach zalicza się do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką oraz jakiego rodzaju doznane represje uprawniają do zastosowania przepisów tejże ustawy. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 20 września 2001r. rozporządzenie w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (DZ.U. z 2001r. Nr 106 poz. 1154). Zgodnie z treścią § 1 rozporządzenie określa miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, oraz obozy, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 jakim pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W § 4 pkt 86 stanowi się, że więzieniem określonym w art. 3 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy jest Równe. Skarżąca w swoim piśmie z dnia [...] marca 2005r. (k- 20 akt administracyjnych) podaje, że została przetransportowana, gdzie przebywała w Koszarach Wojskowych - w stajniach. Okoliczność ta w toku postępowania administracyjnego nie została wyjaśniona. Z akt sprawy nie wynika, czy skarżąca przebywała w więzieniu, o którym mowa w art. 3 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 3a) ustawy oraz ewentualnie w jakim okresie miało to miejsce. Okoliczność ta ma dla sprawy istotne znaczenie. W celu wyjaśnienia powyższej kwestii należy sięgnąć do wszystkich dostępnych źródeł dowodowych. Przeprowadzając postępowanie uzupełniające we wskazanym kierunku, organ administracyjny winien mieć również na względzie treść art. Sygn. akt II SA/Go 958/05 5 ustawy, w celu ustalenia ewentualnego okresu przebywania skarżącej w więzieniu. Pomijając powyższą okoliczność, zarówno w toku postępowania dowodowego, jak również w uzasadnieniu decyzji organ administracyjny naruszył art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi, należy stwierdzić, że w myśl ugruntowanego orzecznictwa, tylko aktywne uczestnictwo w podziemnych niepodległościowych organizacjach cywilnych w latach od 1945 do 1956 i tylko pobyt w więzieniach polskich w tych latach za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, może być zaliczony do okresów działalności równorzędnej z działalnością kombatancką bądź do represji okresu powojennego i tylko takie okresy uzasadniają rozszerzenie okresu działalności kombatanckiej ( wyrok NSA z dnia 15. 03. 1995r., SA/Wr 2184/94). Ponadto, ani samo wysiedlenie, ani przeżyte udręki jakie niosły za sobą działania wojenne nie uzasadniają zastosowanie przepisów ustawy o kombatantach ... Wobec stwierdzenia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1pkt 1"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zaskarżone decyzje uchylił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło