II SA/Go 962/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. nr [...], którą organ uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. w części dotyczącej określenia terminu wykonania obowiązków nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W skardze W.Z. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że wraz z żoną są emerytami, od wielu lat chorują i leczą się, a stan ich zdrowia ciągle się pogarsza. Skarżący podał, że w 2013 roku zdiagnozowano u niego rozwijający się nowotwór (rak stercza), poddał się operacji usunięcia prostaty i od tego czasu jest pod kontrolą poradni onkologicznej. W 2020 roku nastąpiło wznowienie choroby nowotworowej, musiał podać się leczeniu w Zakładzie Radioterapii przez okres 35 dni dawką napromieniowania. Organizm jego obecnie ostro reaguje na każde pod ziębienie, a przebywanie w mieszkaniu, które nie będzie należycie ogrzane może w obecnie rozwijającej się pandemii covidowej zagrażać jego zdrowiu i życiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Ponadto wskazać należy, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższego wniosek W.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadny. W niniejszej sprawie bowiem organ odwoławczy m.in. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie doprowadzenia wykonanych przez skarżącego robót budowlanych do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego w poziomie piwnicy wykutego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę – zlikwidowanie kotłowni poprzez demontaż kotła na opał stały z pomieszczenia piwnicznego o wysokości w świetle wynoszącej 1,80 cm. Nie budzi wątpliwości okoliczność, iż nakaz rozbiórki przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd orzekający zgadza się z wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, że w sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1096/15). Zdaniem Sądu, wykonanie przez skarżącego nakazanych robot budowlanych, w tym dokonanie rozbiórki będącej przedmiotem sprawy kotłowni, spowoduje trwałą zmianę, a przywrócenie stanu pierwotnego niewątpliwie wymagałoby znacznych nakładów, również finansowych. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.