II SA/Go 967/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dnia 19 września 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. oddalił skargę T.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. 1 sierpnia 2012 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku T.S. wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1.900 zł (netto), a żona pobiera emeryturę w kwocie 1.650 zł (netto). Skarżący podał, że jest inwalidą i wydaje znaczne kwoty na zakup leków. Na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 3 sierpnia 2012 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów (np. decyzji) z którego wynikałoby wysokość emerytury skarżącego i jego żony, 2. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 4. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 5. złożenie oświadczenia, czy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 20 sierpnia 2012 r. T.S. nie odpowiedział na wezwanie. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie T.S. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zważyć trzeba, że z treści formularza PPF wynika, że skarżący i jego żona z tytułu emerytur dysponują miesięcznie dochodem w wysokości 3.550 zł (netto). W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne czy pobierające niskie świadczenia emerytalno-rentowe. Za taką osobę nie może być uznany skarżący. Nie wykazał on również nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób świadczyłyby o tym, że nie jest w stanie uiścić kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że T.S. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.