II SA/Go 968/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania S.W. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego w miejscowości [...], utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Decyzję tą doręczono S.W. w dniu [...] września 2012 r. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłkę pod adresem doręczenia, odebrała córka adresata B.O.. W dniu 17 października 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) S.W. wniósł skargę na w/w decyzję. Jednocześnie Skarżący w treści skargi wskazał, iż wnosi ją z opóźnieniem, które wynika z okoliczności, iż córka przekazała mu tak późno korespondencję. Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd wezwał Skarżącego do wskazania, czy zawarte we wniosku stwierdzenie dotyczące wniesienia skargi z opóźnieniem stanowi w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a jeśli tak, to do wykazania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu wskazanego terminu, tj. przede wszystkim do uprawdopodobnienia daty ustania przeszkody do wniesienia skargi na decyzję Wojewody. Jednocześnie Sąd wskazał, że w przypadku braku odpowiedzi, przyjęte zostanie, że strona składa także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wezwanie wysłano do S.W. listem poleconym nr [...]. Strona skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 270 z 2012 r.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cyt. ustawy), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zasada ta realizowana jest m. in. poprzez ustawowe określenie terminu, w którym decyzja taka może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Wobec tego instytucja przywrócenia terminu do wniesienia skargi daje stronie możliwość obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Należy jednak wyjaśnić, iż instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności ma charakter szczególny (wyjątkowy) i może być wykorzystana jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, tj. że uchybienie terminu wynikło z przyczyn od niej niezależnych, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Powyższe powinno, stosownie do treści art. 87 § 2 p.p.s.a., powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści wniosku. Obowiązkiem strony jest wykazać przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania danej czynności. W rozpoznawanej sprawie strona sformułowała w sposób nie jednoznaczny wniosek o przywrócenie terminu. Stanowiło to podstawę wystąpienia do niej z wezwaniem o sprecyzowanie żądania i ewentualne wykazanie przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wezwanie w tym zakresie wysłano do strony listem poleconym nr [...], dnia 6 grudnia 2012 r. W dniu 2 stycznia 2013 r. przesyłkę tą Urząd Pocztowy zwrócił do nadawcy ( do Sądu) z adnotacją "nie podjęto w terminie". Mac powyższe na uwadze, Sąd działając zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 4 w zw. z ust. 1 p.p.s.a., uznał za skutecznie doręczoną w dniu 24 grudnia 2012 r. Wskazany przepis stanowi bowiem, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy ( art. 73 § 3 p.p.s.a.). W takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 ust. 4 p.p.s.a). Przyjmując wskazaną powyżej ustaloną datę doręczenia wezwania, termin jego wykonania upłynął stronie wraz z dniem 31 grudnia 2012 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie, Sąd przyjął, iż strona składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia.skargi i przystąpił do jego merytorycznej oceny. Niewątpliwie w niniejszje sprawie zaistniała sytuacja uchybienia terminu, bowiem strona odebrała zaskarżoną decyzję w dniu 6 września 2012 r. Skargę nadała w Urzędzie Pocztowym dopiero w dniu 17 października 2012 r., uchybiając tym samym trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu jednak sformułowany przez stronę wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, nie pozwala na stwierdzenie, iż w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkujących zastosowanie instytucji przywrócenia terminu. Strona wprawdzie wskazuje, że składa swoje pismo z opóźnieniem wynikającym z późnego przekazania jej korespondencji przez osobę, która odebrała korespondencję w jej imieniu. Zauważyć jednak przyjdzie, iż doręczenia zaskarżonej decyzji, na co wskazuje znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru, dokonano zgodnie z art. 44 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 póz. 1071 ze zm.). Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonanego przez organ ( za pośrednictwem poczty) doręczenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 ustawy, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast stosownie do treści art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. nr 130 póz. 1188 ze zm.) przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego: pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej lub w placówce operatora. W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] września 2012 r. przez córkę skarżącego, która własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór wyżej wymienionej decyzji w dniu 6 września 2012 r. Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek podziela pogląd, zgodnie z którym oddanie korespondencji adresatowi - przez osobę, za pośrednictwem której dokonano doręczenia - w późniejszym terminie, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania (wyrok z dnia 20 lutego 2009 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt l OSK 480/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący, wskazując jako adres do doręczeń, określony adres, powinien sobie zdawać sprawę, że może być do niego kierowana określona korespondencja i tym samym wykazując należytą staranność, dowiadywać się u domowników o przychodzącą korespondencję. Odpowiedzialność za zaniedbanie w tym zakresie obciąża wyłącznie skarżącego. Stosownie zaś do wyrażonego już wcześniej poglądu, niedbalstwo strony nie może stanowić przesłanki uznania braku winy w uchybieniu terminu. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem - tak jak w niniejszej sprawie córka skarżącego - nie oddała pisma adresatowi we właściwym terminie, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia i bieg terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r, sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. z 2002 r., nr 23, str. 1059). W ocenie Sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji Sąd postanowił nie uwzględnić jego wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowił jak w sentencji.