II SA/Go 971/12

Dnia 19 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.N. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego strony p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił K.N. o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Wszczęcie tego postępowania było związane z kontrolą pojazdu K.N., którą w dniu [...] czerwca 2012 r. na drodze ekspresowej [...] przeprowadzili funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. W toku postępowania administracyjnego K.N. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. zwrócił się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o wyjaśnienie przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, która zarządza drogą [...], kwestii braku oznakowania wjazdu na tę drogę w miejscowości [...] w sposób prawem przewidziany oraz o odpowiedź, czy kierujący pojazdem wjeżdżający na tę drogę jest poinformowany znakami drogowymi o tym, że wjeżdża na drogę płatną i w jaki sposób jest o tym poinformowany, a także czy ma możliwość zjechania z tej drogi, uiszczenia opłaty za przejazd, jeśli wjedzie na drogę nieświadomie z powodu nieoznakowania wjazdu. Żądanie to organ zakwalifikował jako wniosek o przeprowadzenie dowodów na okoliczność prawidłowego oznakowania wjazdu na drogę krajową [...] w miejscowości [...] znakami informującymi, iż jest to odcinek drogi płatnej oraz tego, czy po wjeździe na dany odcinek kierujący pojazdem ma możliwość zjazdu z tego odcinka i uiszczenia opłaty za przejazd po tym odcinku, jeśli poruszał się po nim nieświadom wymaganej opłaty. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 123 w związku z art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił przeprowadzenia objętych powyższym wnioskiem dowodów. K.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość i zgodność z prawem postępowania Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wezwany do sprecyzowania skargi, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. K.N. podał, iż skarga została wniesiona na postanowienie GITD z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Nadto zarzucił nieodniesienie się przez organ do wniosku o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie WITD zamiast w [...] oraz wniósł o powiadomienie go o terminie posiedzenia Sądu rozpatrującego niniejszą skargę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej odrzucenie wskazując, że jest ona niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na wydane w oparciu o treść art. 123 w związku z art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego strony. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.). Z kolei stosownie do treści art. 123 § 1 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 123 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Analiza treści przytoczonych wyżej przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje, że na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienie organu administracji publicznej w przedmiocie wniosku dowodowego strony nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem postanowienie kończące postępowanie, nie rozstrzyga ono o istocie sprawy i nie przysługuje na nie prawo wniesienia zażalenia (gdyby tak było, ustawodawca wskazałby to w art. 78 k.p.a.). Nie zostało również wydane w toku postępowania egzekucyjnego czy zabezpieczającego. Postanowienie to nie należy zatem do katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., zatem nie podlega ono kontroli sądów administracyjnych. Nie można zatem przyjąć, że przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji wniesionej w niniejszej sprawie skargi Sąd nie mógł rozpoznać pod względem merytorycznym. Jeżeli skarżący uważa, że w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej jego interes prawny został naruszony, czy to przez odmowę udostępnienia akt sprawy w siedzibie WITD, czy to przez odmowę uwzględnienia zgłoszonego wniosku dowodowego, czy też w jakikolwiek inny sposób, będzie mógł podnieść stosowne zarzuty w tym zakresie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji wydanej w pierwszej instancji, a następnie w ewentualnej skardze na decyzję ostateczną do wojewódzkiego sądu administracyjnego – o ile wniesie taką skargę. Rozpoznając skargę na taką decyzję – pod warunkiem wniesienia jej w terminie i trybie prawem przewidzianym – Sąd oceni całokształt działań podejmowanych przez organ w toku postępowania administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jest ona niedopuszczalna z przyczyn innych, aniżeli wymienione w pkt od 1 do 5 tego przepisu. Wniosek skarżącego o zawiadomienie go o terminie posiedzenia, na którym sprawa będzie rozpatrywana nie został uwzględniony, gdyż stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.