II SA/Go 971/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez Spółkę T z o.o. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2016 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył T Sp. z o.o. karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 24.000 zł. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 1 czerwca 2016 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik spółki wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r., wobec braku formalnego odwołania, organ odwoławczy wezwał pełnomocnika spółki do jego podpisania, zakreślając termin 7 dni na wykonanie wezwania. Na postanowienie doręczone pełnomocnikowi w dniu 27 lipca 2016 r. strona nie udzieliła odpowiedzi. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy powołując się na treść art. 168 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej jako o.p.) wyjaśnił, że pod pojęciem podania należy rozumieć również odwołania. Odwołanie pod względem treści i formy musi spełniać wymagania stawiane dla tej czynności procesowej strony w art. 168 § 1, §2 i § 3 o.p. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Pomimo wezwania i prawidłowego pouczenia, spółka nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, wobec czego Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. T Spółka z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: – przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 4 o.p., gdyż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w części zmierzającej do konwalidacji stwierdzonego przez organ odwoławczy braku formalnego w postaci braku podpisu pod złożonym odwołaniem z dnia [...] czerwca 2016 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z uwagi na to, że organ zaniechał faktycznego wezwania ustanowionego pełnomocnika strony do złożenia podpisu pod odwołaniem; – przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 144 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do prawidłowego doręczenia postanowienia o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego, podczas gdy w rzeczywistości postanowienie nie zostało doręczone, co w dalszej kolejności stanowi także naruszenie przepisu art. 169 § 1 o.p.; – przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 228 § 1 pkt 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przedwczesne wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, co skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do rozparzenia jej odwołania. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że w dniu 27 lipca 2016 r. doręczono pełnomocnikowi strony przesyłkę z Izby Celnej, Wydziału Organizacyjno - Prawnego o numerze nadawczym [...], w której znajdowało się tylko jedno pismo - postanowienie Dyrektora Izby Celnej o nr [...] o wezwaniu strony do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania z dnia [...] czerwca 2016 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. poprzez podpisanie wniesionego odwołania lub ponowne złożenie jego podpisanego egzemplarza. Postanowienie to dotyczyło jednak postępowania, w którym stroną była zupełnie inna spółka - M Sp. z o.o., której pełnomocnikiem procesowym jest również adw. K.A.. Po doręczeniu pełnomocnikowi postanowienia o niedopuszczalności odwołania spółki T Sp. z o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego o nr [...], podczas próby ustalenia przez pełnomocnika przyczyn braku uzupełnienia braku formalnego pisma, zauważono, że pomimo wskazania na kopercie doręczonej przesyłki (w bardzo mało widocznym miejscu) dwóch numerów sygnatur, w środku koperty znajdowało się tylko jedno pismo w sprawie o sygnaturze [...] dotyczące zupełnie innej Spółki - M Sp. z o.o. Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej w prowadzonym postępowaniu organ naruszył art. 144 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do prawidłowego doręczenia postanowienia o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego, podczas gdy postanowienie nie zostało doręczone, co w dalszej kolejności spowodowało naruszenie przepisu art. 169 § 1 o.p., a w konsekwencji art. 228 § 1 pkt 1 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przedwczesne wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, co skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do rozparzenia złożonego środka zaskarżenia. Już sama próba doręczania pełnomocnikowi przez organ w jednej przesyłce listownej kilku pism procesowych dotyczących nie tylko odrębnych spraw podatkowych, ale także postępowań, w których jako strony występują zupełnie różne podmioty (klienci pełnomocnika) - tj. dwie spółki, niebędące ze sobą powiązane w żaden sposób - należy ocenić jako działanie niewłaściwe i naruszające zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem strony skarżącej fakt udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania obu spółek temu samemu pełnomocnikowi nie powinien mieć wpływu na konieczność wystosowania dwóch odrębnych przesyłek listownych. Praktyka polegająca na kierowaniu przez organ do pełnomocnika w jednej przesyłce listownej kilku pism procesowych dotyczących różnych postępowań, nie tylko nie służy ochronie ich indywidualnych interesów, ale stanowi ich zagrożenie, stwarzając większe prawdopodobieństwo wystąpienia przeoczeń i pomyłek nie tylko po stronie zastępcy procesowego, ale przede wszystkim po stronie organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyjaśnił, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia adresowanego do adwokata K.A. znajduje się adnotacja o odbiorze przesyłki dla adresata z podpisem odbioru przez K.A.. Okoliczność tę potwierdził także wydający przesyłkę - pracownik Urzędu Pocztowego, składając podpis oraz wskazując datę doręczenia przesyłki. Na dokumencie tym znajduje się również adnotacja, iż przesyłka zawiera dwa postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2016 r. o numerach [...]. Powyższe zostało odnotowane w prowadzonym przez organ systemie (elektronicznej ewidencji) o nazwie "SYSTEM KANCELARYJNY - System obiegu dokumentów i monitoringu spraw w Administracji Celnej ", co dodatkowo potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy. Nadto, w ewidencji prowadzonej przez Wydział Organizacyjno-Prawny w poczcie wychodzącej w dniu 13 lipca 2016 r. umieszczono numer zbiorówki nadania przesyłki tj. nr [...], który zawiera numery pism przekazanych do adwokat K.A. potwierdzający fakt nadania zarejestrowany w książce nadawczej przesyłki o numerze nadawczym [...] przedmiotowych postanowień w tym samym dniu. Organ podkreślił, że praktyką Wydziału Organizacyjno-Prawnego jest umieszczanie zarówno na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jak i kopertach numerów kierowanych do podatnika pism (postanowień). Tak też uczynił - w przypadku zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. postanowień Wydział Organizacyjno-Prawny. Wbrew stanowisku skarżącej nie istnieje w przepisach podatkowych konieczność odrębnego doręczenia stronie każdego z postanowień wydanego w postępowaniu podatkowym. Można je przesłać w jednej przesyłce listowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2016 r. z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, pomimo wezwania i prawidłowego pouczenia. Wobec treści zaskarżonego postanowienia zasadnicza kwestia sporna sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo Dyrektor Izby Celnej uznał, że postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r., w którym organ odwoławczy wezwał pełnomocnika spółki do podpisania odwołania, zakreślając termin 7 dni na wykonanie wezwania, zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 27 lipca 2016 r. Analiza akt sprawy nie potwierdza zasadności zarzutów strony skarżącej kwestionujących doręczenie powyższego postanowienia. Poza sporem pozostaje okoliczność, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia znajduje się adnotacja doręczyciela, że przesyłka została doręczona w dniu 27 lipca 2016r. osobiście adresatowi adwokat K.A. oraz czytelny własnoręczny podpis odbiorcy - K.A.. Na dokumencie tym znajduje się również adnotacja, iż przesyłka zawiera dwa postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2016 r. o numerach [...]. Jak przyznano w skardze również na kopercie doręczonej przesyłki znajdują się numery dwóch różnych sygnatur. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki (czy jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, konkretnego postanowienia zawartego w przesyłce) było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). W postępowaniu administracyjnym, prawne skutki są związane z doręczeniem pisma, natomiast nie jest istotne, z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, czy adresat zapoznał się z treścią pisma (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. sygn. III CZ 51/98, OSNC 1998; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, LEX nr 52569). Podkreślenia wymaga, że wbrew zarzutom skargi, w orzecznictwie nie jest kwestionowana dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. np. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10, post. SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, Nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Należy uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10). Adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09). Podzielić też należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 9 lipca 2014 r. (II FSK 2265/12), że to w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną. Jeżeli adresat nie miał praktycznej możliwości zapoznania się z zawartością korespondencji w momencie jej doręczenia, powinien zachować kopertę z otrzymaną korespondencją w celu późniejszej weryfikacji jej zawartości. Koperta, na której zostały poczynione stosowne adnotacje przez jej nadawcę, co do zawartości korespondencji, stanowi informacje dla strony co winno wchodzić w skład odebranej przesyłki. A co za tym idzie, stanowi ewentualną podstawę do wszczęcia procedury reklamacyjnej bądź skierowania pism do organów w celu wyjaśnienia zaistniałego problemu. Strona skarżąca, dysponując zatem informacją dotyczącą rodzaju spraw, które winny znajdować się w otrzymanej przesyłce - zawartą m.in. na kopercie - nie wykazała, że podjęła działania, mające na celu wyjaśnienia rzekomo zaistniałego uchybienia po stronie nadawcy przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2013 r.I FSK 1411/12, LEX nr 1555949). Mając na uwadze powyższe, nie można przyjąć by w okolicznościach rozpoznawanej sprawy samo twierdzenie pełnomocnika skarżącej spółki, że w przedmiotowej przesyłce znajdowało się tylko jedno postanowienie, było wystarczające do obalenia domniemania prawdziwości zwrotnego poświadczenia odbioru obu postanowień. Jak już wskazano powyżej, pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów skutecznie podważających skutki zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki, stanowiącego dokument urzędowy. W momencie odbioru przesyłki nie stwierdzono, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych w zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które było czytelnie i niewątpliwie wskazywało, że przesyłka zawierała dwa dokumenty. Również później skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie podjęła żadnych czynności mogących wskazywać na stwierdzenie, że w przesyłce nie było dwóch dokumentów, które miały się tam znajdować zgodnie z zapisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i na kopercie. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, słusznie stwierdził Dyrektor Izby Celnej, że w dniu 27 lipca 2016 r. dokonano skutecznie doręczenia przesyłki zawierającej dwa postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2016 r. o numerach [...] i nastąpiło to bez naruszenia przepisów postępowania w zakresie doręczeń. Konsekwencją stanowiska Dyrektora Izby Celnej co do skutecznego doręczenia przesyłki było stwierdzenie bezskuteczności wezwania do usunięcia braków odwołania zgodnie dokonanego zgodnie art. 169 § 1 O.p., a co za tym idzie prawidłowe było postanowienie wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2016 r., nr [...]. Mając na uwadze wszystkie wyżej uwagi Sąd uznał, że skoro zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić niezgodności z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.