II SA/Go 982/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] października 2015 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o podanie czy organ ten uwzględnił jej wnioski z dnia [...] września 2015 r. o ponowne rozpatrzenie spraw z pism SKO: z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...], z dnia [...] września 2015 r. nr [...], nr [...]. W odpowiedzi SKO pismem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wyjaśnił, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy jest środkiem zaskarżenia przysługującym zgodnie z treścią art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) od decyzji wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, od których to decyzji nie służy odwołanie. Organ wskazał kolejno czego dotyczy każde z pism przywołanych przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2015 r.: "1)Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - pismo Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r. będące wyjaśnieniem, iż nie jest ono rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania bądź zażalenia. Dodatkowo wyjaśniono stronie, że Kolegium Odwoławcze nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej czy Urzędu Miasta. 2) Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - pismo Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. będące wyjaśnieniem, iż nie jest ono rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania bądź zażalenia. Nadto w piśmie tym Kolegium wyjaśniło stronie, że nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania organu pierwszej instancji jakim jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, a stronie w przypadku, gdy uważa, że postępowanie administracyjne prowadzone jest w sposób sprzeczny z przepisami prawa, służy uprawnienie wniesienia zarzutów w odwołaniu do wydanego rozstrzygnięcia. 3)Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - pismo Kolegium z dnia [...] lipca 2015r., na które strona skarży się wskazując sztampę, szablonowe działanie organu i wnosi o wyjaśnienie i zarządzenie, aby organ zaniechał tego rodzaju postępowań. W piśmie tym strona została poinformowana, iż pismo Kolegium Odwoławczego nie jest rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania, bądź zażalenia do organu drugiej instancji. Stronie wyjaśniono także , że Kolegium Odwoławcze nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. 4)Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. - pismo Kolegium Odwoławczego, z treści którego wynika, że strona skarży się na pismo organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...], podnosząc, iż korespondencja ta jest nie do przyjęcia i wnosi o ocenę opisanego w piśmie sposobu załatwiania spraw strony. Kolegium Odwoławcze wyjaśniło stronie, że pismo Kolegium nie jest rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania bądź zażalenia do organu II instancji. Ponadto wyjaśniono stronie, że Kolegium Odwoławcze nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a stronie służy prawo do wniesienia zarzutów w odwołaniu do wydanego rozstrzygnięcia, gdy uzna, iż postępowanie administracyjne jest prowadzone w sposób sprzeczny z przepisami prawa. 5)Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. - pismo Kolegium Odwoławczego, którym organ odnosi się do zarzutów i zastrzeżeń strony wniesionych do pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...]. Kolegium w swoim piśmie wyjaśniło stronie, że jest organem II instancji i rozpatruje odwołania, które strona wnosi od wydanych decyzji i wydanych decyzjach poucza stronę o przysługującym prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w sprawach nie rozstrzygniętych decyzją lub postanowieniem, strona o ile nie zgadza się ze stanowiskiem organu, może w trybie art. 227 kpa wnieść skargę do organu właściwego do rozpatrzenia skargi. W końcowej części pisma SKO wyjaśniło, iż środek zaskarżenia jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje stronie tylko na decyzje wydane przez samorządowe kolegium odwoławcze w pierwszej instancji. Pismo powyższe D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając organowi naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podało, że strona zaskarżyła nie decyzję a pismo, na które skarga jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi D.B. jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], w którym organ wyjaśnił stronie w jakich przypadkach w świetle przepisów k.p.a. przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo SKO nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność ( por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zaskarżone pismo Kolegium z dnia 2 listopada 2015 r. nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.