II SA/Go 982/17

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-11-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Rogalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza sytuacji materialnej strony, w tym jej statusu jako osoby bezrobotnej, korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej i ponoszącej wydatki na bieżące utrzymanie, może uzasadniać przyznanie takiego prawa, jeśli wydatek na profesjonalnego pełnomocnika przekracza jej możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, uzasadniając go swoją trudną sytuacją materialną (samotność, bezrobocie, brak majątku i dochodów, utrzymywanie się ze wsparcia MOPS). Sąd analizował jego sytuację finansową i potwierdził, że ponosi on wydatki na bieżące utrzymanie, a wydatek na profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 listopada 2017 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a : przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Dnia 10 listopada 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż jest osoba samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku ani źródeł dochodu. Utrzymuje się ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej, skąd w miesiącu październiku 2017 r. otrzymał świadczenia finansowe w łącznej kwocie 1067,36 zł (m.in. na zakup żywności, opału, leków, tytułem dofinansowania do czynszu). Z tytułu najmu gminnego lokalu mieszkalnego oraz tytułem stałych opłat ponosi wydatki w wysokości ok. 312 zł miesięcznie. Dokumenty nadesłane do sprawy o sygn. akt II SA/Go 843/17, dotyczące sytuacji życiowej i finansowej skarżącego oraz ponoszonych wydatków potwierdzają oświadczenia skarżącego w zakresie jego sytuacji życiowej i majątkowej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej M.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Korzysta systematycznie z pomocy społecznej. Z tego tytułu we wrześniu 2017 r. otrzymał łącznie kwotę 797,51 zł (co wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy II SA/Go 843/17), natomiast w październiku 2017 r. 1067.36 zł (w tym m.in. na zakup żywności, opału, leków, tytułem dofinansowania do czynszu). Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu, a ponadto wydatek związany z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe. Z tego względu za uzasadnione uznać należało przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło