II SA/Go 982/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] października 2021 r. Ł.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, który uzasadniła: 1) zachodzącym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody w środowisku, w związku z wprowadzeniem nieodwracalnych zmian w przestrzeni obszaru Natura 2000 oraz wprowadzeniem do środowiska odpadów, które nieodwracalnie mogą zaburzyć działanie w tym obszarze chronionego ekosystemu, których to skutków nie da się w sposób łatwy odwrócić; 2) tym, że wybudowanie przedmiotowego obiektu również stanowi skutek trudny do odwrócenia w przypadku skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, bowiem odwrócenie powstałych skutków wiązało się będzie z koniecznością wykonania rozbiórki, co jest procesem kosztownymi, długotrwałym i stanowić będzie źródło odpadów; 3) tym, że wybudowanie przedmiotowego obiektu może po stronie inwestora spowodować - w przypadku skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji - sytuację w której organ nadzoru budowlanego będzie zobligowany do przeprowadzenia stosownego postępowania naprawczego, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem lub wyeliminowania jej przez nakazanie rozbiórki; 4) ewentualne skażenie, może narazić prowadzone przez skarżącego gospodarstwo ekologiczne znajdujące się w sąsiedztwie inwestycji, nieodwracalnie zniszczyć występujące w tym obszarze złoża borowiny (vide znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty potwierdzające prowadzenie gospodarstwa i ekspertyza) oraz spowodować znaczną szkodę materialną po stronie skarżącego. Do wniosku nie nadesłano żadnych dokumentów dotyczących przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt. GZ 138/04, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia W.K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Rozstrzygając wniosek dotyczący wykonania pozwolenia na budowę, Sąd ocenia go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, gdyż konsekwencje wstrzymania, bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Przy czym wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę traktowane powinno być jako rozwiązanie wyjątkowe, mając na uwadze, że wykonanie takiej decyzji stanowi realizację prawa zabudowy określonego w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.). Wobec tego, aby Sąd mógł stwierdzić, czy w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, wnioskodawca musi wskazać na istnienie konkretnych okoliczności pozwalających na wniosek, że wstrzymanie wykonania tego aktu jest zasadne oraz wykazać dlaczego osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1335/10, CBOSA). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby wniosek. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku strony skarżącej oraz interesów inwestora powoduje, że składająca wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji była obowiązana do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. Strona uzasadniła wniosek zachodzącym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody w środowisku, w związku z wprowadzeniem nieodwracalnych zmian w przestrzeni obszaru Natura 2000 oraz wprowadzeniem do środowiska odpadów, które nieodwracalnie mogą zaburzyć działanie w tym obszarze chronionego ekosystemu, których to skutków nie da się w sposób łatwy odwrócić. Skarżący podał, że ewentualne skażenie, może narazić prowadzone przez skarżącego gospodarstwo ekologiczne znajdujące się w sąsiedztwie inwestycji, nieodwracalnie zniszczyć występujące w tym obszarze złoża borowiny oraz spowodować znaczną szkodę materialną po stronie skarżącego. Na poparcie tych tez strona nie przedłożyła żadnych konkretnych dowodów, a z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja została uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Ponadto argumenty, że wybudowanie przedmiotowego obiektu stanowi skutek trudny do odwrócenia w przypadku skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, bowiem odwrócenie powstałych skutków wiązało się będzie z koniecznością wykonania rozbiórki, co jest procesem kosztownymi, długotrwałym i stanowić będzie źródło odpadów; wybudowanie przedmiotowego obiektu może po stronie inwestora spowodować - w przypadku skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji - sytuację w której organ nadzoru budowlanego będzie zobligowany do przeprowadzenia stosownego postępowania naprawczego, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem lub wyeliminowania jej przez nakazanie rozbiórki - są związane z istotą realizacji obiektu budowlanego, i jak wskazano powyżej to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie zaskarżonego aktu wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby jej wniosek został uwzględniony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien zawierać uzasadnienie, które winno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide: postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. GZ 120/04, z dnia 18 maja 2004 r. sygn. FZ 65/04, z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. II OZ 781/21, CBOSA). W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.