II SA/Go 987/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-11-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Pauter, Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz, Asesor WSA Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, w zakresie określającym skład zespołu, przesłanki odwołania członka oraz uprawnienia przewodniczącego, narusza przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Uchwała Rady Miejskiej została uznana za nieważną w części dotyczącej § 3 ust. 1 pkt 1-7, § 3 ust. 2, § 6 ust. 2 pkt 4 oraz § 17. Sąd stwierdził, że zakwestionowane przepisy wykraczają poza delegację ustawową zawartą w art. 9a pkt 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, która upoważnia radę gminy jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, nie dając kompetencji do określania składu zespołu, liczby jego członków, wymagań wobec członków ani modyfikowania uprawnień przewodniczącego.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz jego funkcjonowania. Zarzucił uchwale naruszenie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie określenia składu zespołu, liczby jego członków, przesłanek odwołania oraz uprawnień przewodniczącego. Rada Miejska uznała zarzuty za zasadne i wniosła o uwzględnienie skargi.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, § 3 ust. 2, § 6 ust. 2 pkt 4 oraz § 17 zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 30 listopada 2011 r., nr X/100/11 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania stwierdza nieważność § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, § 3 ust. 2, § 6 ust. 2 pkt 4 oraz § 17 zaskarżonej uchwały. Prokurator Rejonowy złożył skargę na uchwałę Nr X/100/11 Rady Miejskiej z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Uchwale tej zarzucił: - istotne naruszenie art. 9a pkt 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U z 2005 r. Nr 180, poz.1493 z późn.zm; obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 390) poprzez wskazanie w § 3 ust.1 pkt 1 do 7 oraz § 3 ust. 2 z przekroczeniem delegacji ustawowej składu Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Rozwiązywaniu Problemów Przemocy w Rodzinie oraz liczby członków Zespołu; - istotne naruszenie art. 9a pkt 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie poprzez wskazanie w § 6 ust 2 pkt 4 wśród przesłanek uzasadniających odwołanie członka Zespołu - prawomocne skazanie wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, wykraczając tym samym poza ustawowe upoważnienie do określenia trybu i sposobu odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego; - istotne naruszenie normy kompetencyjnej zawartej w art. 9 ust. 15, a także art. 9a ust 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez przyznanie w §17 Przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego prawa do tworzenia grup roboczych z własnej inicjatywy bądź na wniosek członka Zespołu. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały wskazanej uchwały w części dotyczącej § 3 ust.1 pkt 1 do 7, § 3 ust. 2, § 6 ust 2 pkt 4 oraz § 17. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 29 grudnia 2011 r. pod numerem Nr 142 i poz. 2970 i rozwinął zarzuty skargi opisując niezgodność zakwestionowanych przepisów uchwały z ustawą. Podkreślił, że zaskarżona uchwała ze względu na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego wart 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ma charakter powszechny na terenie danej gminy i wywołuje określone skutki prawne a zatem stanowi akt prawa miejscowego. Jako taki akt musi pozostawać w zgodzie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i przestrzegać dotyczącej go delegacji ustawowej. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska, uznając wszystkie podniesione w niej zarzuty za zasadne, wniosła o jej uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 dalej jako p.p.s.a.) poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna w której akt został wydany (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Prokuratora, do czego był on uprawniony na mocy art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 177), stanowiącego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 53 § 3 zd. 2 p.p.s.a. prokurator nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., a skarga nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Postawione w skardze zarzuty są w pełnym zakresie zasadne. Przedmiotowa uchwała jako akt prawa miejscowego wywołująca powszechne skutki prawne znajduje umocowanie w ściśle określonej delegacji ustawowej. Zakwestionowane przez Prokuratora przepisy wykraczają poza tę delegację. I tak art. 9a pkt 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie stanowi, że rada gminy określa w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Przepis ten nie przewiduje jednak dla rady gminy kompetencji do wskazania podmiotów umocowanych do udziału w pracach Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz wskazania liczby członków Zespołu Interdyscyplinarnego. O składzie Zespołu stanowi sama ustawa (art. 9a ust. 3 i 4) zatem § 3 ust.1 pkt 1) do 7) oraz § 3 ust 2 zaskarżonej uchwały są niezgodne z ustawą. Ustawa nie upoważnia rady gminy do określenia wymagań wobec członków zespołu interdyscyplinarnego, w tym warunku niekaralności za przestępstwo umyślne. nakłada na członków gminnych zespołów interdyscyplinarnych wymogu braku karalności za przestępstwo umyślne. Organem upoważnionym do kształtowania składu zespołu jest wójt (burmistrz albo prezydent), co wynika wprost z art. 9a ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Przesłanki zawarte w § 6 ust 2 pkt 4 zaskarżonej uchwały wykraczają zatem poza delegację ustawową. Przepis § 17 zaskarżonej uchwały przewiduje i zarazem modyfikuje uprawnienie wynikające wprost z przepisów ustawy to jest art. 9 ust. 15 i art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Taki zabieg uznaje się za niedopuszczalny. Z tych względów na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność § 3 ust.1 pkt 1 do 7, § 3 ust. 2, § 6 ust 2 pkt 4 oraz § 17 zaskarżonej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło