II SA/Go 988/21

II SA/Go 988/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z.J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. II SA/Go 988/21 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] października 2021 r. Z.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r., nr [...], uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], w części dotyczącej określenia terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej kurnika typowego (typ WB-4732/V/VI), usytuowanego na nieruchomości położonej na działce nr [...], opisującej konstrukcję dachu ww. kurnika, ze szczególnym uwzględnieniem czy odcięcie 40 cm okapu dachu, który wystaje na sąsiednią nieruchomość nie naruszy konstrukcji dachu i orzekającej w tym zakresie o wyznaczeniu terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej na 2 (dwa) miesiące od daty otrzymania niniejszego postanowienia organu odwoławczego, a w pozostałej części utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. W treści skargi reprezentujący stronę pełnomocnik zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skierowany do skarżonego organu, a na wypadek jego nieuwzględnienia, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez tutejszy Sąd. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powołał niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej skarżącego, bowiem koszt sporządzenia żądanej przez organ ekspertyzy, na podstawie przedłożonej wraz ze skargą oferty wyniesie około 4.300 zł, natomiast średni miesięczny dochód skarżącego wynosi około 2.790 zł, a na zobowiązania i stałe wydatki strona przeznacza około 1.120 zł miesięcznie. Zdaniem skarżącego poniesienie kosztów ekspertyzy zachwieje jego sytuacją finansową. Strona podniosła, że niewstrzymanie zaskarżonego postanowienia spowoduje, że ochrona sądowa, polegająca na kontroli zaskarżonego postanowienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, będzie ochroną iluzoryczną, gdyż do czasu rozpatrzenia przedmiotowej skargi nałożony obowiązek będzie musiał zostać wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od ww. zasady ustanawia art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09 i 19 maja 2011 r., II OZ 415/11, CBOSA). Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Natomiast obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy, ogólny wywód strony nie jest w tym względzie wystarczający. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jego indywidualnej sytuacji przede wszystkim finansowej i majątkowej. W ocenie Sądu okoliczności przedmiotowej sprawy nie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Nie ulega wątpliwości, że konieczność sporządzenia profesjonalnej ekspertyzy wiąże się z kosztami. Należy jednak pamiętać o brzmieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym przepisie jest mowa o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków. Z przedłożonych wraz ze skargą dokumentów oraz wyjaśnień strony wynika, że jego średni miesięczny dochód, przy uwzględnieniu emerytury małżonki wynosi około 2790 zł brutto, a kwotę stałych wydatków strona określiła na 1120 zł. Brak jest natomiast jakichkolwiek dowodów potwierdzających chociażby posiadane oszczędności. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stawia wymóg groźby wyrządzenia znacznej szkody, a więc takiej która jest ponadnormatywna (postać kwalifikowana). Wystąpienie szkody nie jest wystarczającą przesłanką dla uznania konieczności zastosowania ochrony tymczasowej. "Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc zastosowanie ochrony tymczasowej, nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi." (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 691/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA). Sąd zauważa, że sytuacja finansowa skarżącego niewątpliwie jest trudna, z przedłożonych w sprawie dokumentów i wyjaśnień nie wynika jednocześnie, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność osiągania relatywnie niskiego miesięcznego dochodu samo w sobie nie stanowi niebezpieczeństwa wyrządzenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gdańsku z 9 sierpnia 2021 r., I SA/Gd 734/21, postanowienie NSA z 24 listopada 2021 r., I FZ 234/21, CBOSA). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarżący nie wykazał skutków, przed którymi ma chronić instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, tj. wystąpienia zagrożenia egzystencji strony i jego rodziny, czy doprowadzenia do nieodwracalnej w swych skutkach utraty konkretnych składników majątku. Sąd ma również na uwadze, że koszty związane z ewentualną koniecznością sporządzenia ekspertyzy technicznej nie będą dla strony nieodwracalne, gdyż w razie uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia, skarżącemu będzie przysługiwało prawo dochodzenia zwrotu poniesionych kosztów ekspertyzy na drodze odrębnego postępowania przed sądem cywilnym. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.