II SA/Go 99/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-07-20
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Maria Bohdanowicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ orzekający w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę ma obowiązek dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością?Ratio decidendi
Organ orzekający w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przewiduje, że zezwolenie na użytkowanie może być wydane na rzecz inwestora, właściciela lub zarządcy, nie wymagając od nich posiadania prawa własności nieruchomości. W związku z tym, udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie przesądza o prawie własności i nie ma wpływu na ustalenie tych praw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne. Skarżąca zarzucała m.in. brak ustosunkowania się do kwestii wytrzymałości płyty zbiornika oraz naruszenie prawa własności. Organy administracji uznały, że zbiornik spełnia warunki techniczne, a kwestie związane z jego legalizacją i prawem własności zostały już rozstrzygnięte lub nie należą do zakresu postępowania o pozwolenie na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 sprawy ze skargi S.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r., Nr 38, poz. 229, ze zmianami) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zmianami), po rozpatrzeniu wniosku G. i J.Ś., udzielił pozwolenia na użytkowanie bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne na działkach nr [...], zobowiązując inwestora do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że zbiornik spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, póz. 690). Ponadto inwestor wykonał nałożony na niego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., obowiązek doprowadzenia zbiornika do stanu zgodnego z przepisami. Jednocześnie organ poinformował, że do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie potrzeba zgody współwłaścicieli działki nr [...], na której częściowo usytuowany jest zbiornik, gdyż takiej zgody przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie wymagały.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła S.J. zarzucając, że nie ustosunkowano się w niej do zarzutu braku wskazania jaka jest wytrzymałość nacisku na płytę zbiornika. W ocenie skarżącej przytoczone przez organ przepisy prawa budowlanego pozostają w sprzeczności z przepisami kodeksu cywilnego, co do swobody korzystania z części nieruchomości skarżącej, a nadto wjazd na jej posesję został ograniczony, a oględziny zbiornika, winny się odbywać w obecności wszystkich współwłaścicieli.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że zarzuty dotyczące dopuszczalności legalizacji przedmiotowego zbiornika na nieczystości jak i kwestionowanej wytrzymałości jego płyty nie mogą stanowić przedmiotu badania na etapie postępowania w sprawie udzielenia
pozwolenia na jego użytkowanie, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem z dnia 5 marca 2003 r., znajdującym oparcie w art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. którym to organ l instancji nałożył na właścicieli szamba obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, od którego to skarżąca S.J. nie wniosła odwołania. Jednocześnie organ przypomniał, iż w świetle art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane - podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła S.J. domagając się uchylenia wydanych decyzji, przytaczając w uzasadnieniu argumenty wcześniej zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu l instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż z uwagi na ostateczny charakter rozstrzygnięcia, nie znajdują uzasadnienia zarzuty związane z postępowaniem legalizacyjnym zakończonym ostatecznym postanowieniem PINB z dnia [...].03.2003 r. nr [...] w tym również dotyczące uciążliwości obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, póz. 1269, ze zmianami), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami). Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu, zaskarżonej decyzji nie można bowiem postawić zarzutu, iż została wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy.
W rozpatrywanym przypadku miał zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zmianami). Przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem przejściowym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie tej ustawy.
Przesłanką do zastosowania cytowanego przepisu w odniesieniu do obiektu budowlanego wzniesionego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy jest jej zakończenie przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. dniem wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r. Przepisy nie zawierają ustaleń ani wskazań, co należy uznać za zakończenie budowy obiektu wzniesionego poza obowiązującym porządkiem prawnym. Można przyjąć, że za zakończenie budowy obiektu budowlanego może być uznane doprowadzenie budowy do stanu, w którym, choćby częściowo będzie możliwe przystąpienie do użytkowania (vide wyrok NSA z dnia 21.08.1997 r., sygn. akt II SA/Kr 998/96, Monitor Prawniczy 2000 r., Nr. 5, póz. 326).
Należy zaznaczyć, że ustawowy wymóg uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest zasadniczo związany wyłącznie z sytuacją, gdy została wydana decyzja nakładająca na właściciela lub zarządcę obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Przedmiotowy bezodpływowy zbiornik na nieczystości płynne jak wynika z akt administracyjnych został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., a nałożony postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. na G. i J.Ś. obowiązek doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami technicznymi został wypełniony, co potwierdziła kontrola obiektu z dnia [...] maja 2003 r. przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z tym, iż na powyższe postanowienie nie służyło zażalenie organ l instancji wskazał na treść art. 142 k.p.a. Skarżąca nie skorzystała z tego prawa co spowodowało, iż postanowienie stało się prawomocne.
Organ orzekający w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością.
Przede wszystkim stwierdzić należy, iż art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r. Nr 38 poz. 229, ze zmianami), stanowiący w sprawie niniejszej podstawę udzielonego zezwolenia na użytkowanie, przewiduje, iż udzielenie takiego zezwolenia może nastąpić na rzecz inwestora, właściciela lub zarządcy.
Ze sformułowania użytego w tym przepisie wyraźnie więc wynika, iż aby uzyskać zezwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, nie trzeba być właścicielem nieruchomości. Skoro tak, to organ orzekający nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo własności, jak przy udzielaniu pozwolenia na budowę, które może być wydane wyłącznie osobie posiadającej prawo do dysponowania nieruchomością. Unormowanie zawarte w art. 42 ust. 1 prawa budowlanego dotyczy wyłącznie kwestii technicznych związanych z obiektem. W związku z tym udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie przesądza o prawie własności i nie ma żadnego wpływu na ustalenie tych praw.
Marginalnie zauważyć należy, iż podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia prawa własności w związku z budową przedmiotowego szamba może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.'( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło