II SA/Go 991/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-11-29

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wezwania rolnika do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników, jeśli wniosek ten został złożony w ostatnim dniu terminu, a braki dotyczą dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników, złożonego przez osobę prawną, kluczowe jest dołączenie nie tylko oświadczenia o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, ale także dokumentów potwierdzających tę kontrolę. Jeśli te dokumenty nie zostaną złożone w terminie, organ nie ma obowiązku wzywania do ich uzupełnienia, zwłaszcza gdy termin na składanie wniosków i wszelkich dokumentów upłynął. W takiej sytuacji zasadna jest odmowa przyznania płatności. Sąd podkreślił również, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest odrębne od postępowania w sprawie wpisu do ewidencji producentów, a dokumenty złożone w innym postępowaniu nie mogą być podstawą do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Spółka R sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności dla młodych rolników na rok 2016. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania tej płatności, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających faktyczną i trwałą kontrolę nad spółką przez młodego rolnika. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że przepis art. 64 § 2 K.p.a. nie ma zastosowania w sprawach o płatności bezpośrednie, a spółka złożyła oświadczenie o kontroli w ostatnim dniu terminu, bez wymaganych dokumentów. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmówił przyznania R sp. z o.o. płatności dla młodych rolników na 2016 r. oraz przyznał Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 28 301,53 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 18 994,28 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4 609,05 zł, płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości 26 368,42 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 965,29 zł. Uzasadniając odmowę przyznania płatności dla młodych rolników organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 ze zm. dalej: rozporządzenie Nr 1307/2013) oraz na podstawie art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r. nr 639/2014 w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (DZ.U.UE.L.2014.181.1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 639/2014), płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy w pierwszym roku składania przez osobę prawną wniosku o płatność w ramach systemu dla młodych rolników sprawują faktyczną i trwałą kontrole nad daną osoba prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego, lub przypadku gdy kilka osób fizycznych, łącznie rolnik jest zdolny do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 352 ze zm., dalej: rozp. MRiRW), w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przez osobę prawną lub grupę osób, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 639/2014, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się: 1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną lub nad tą grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie; 2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości. Dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika – zdaniem organu są – np. odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), aktualny na dzień złożenia wniosku, z którego wynikało będzie kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną lub umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko. Organ zaznaczył, że 12 lipca 2017 r. wpłynęło przesłane przez stronę Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną kontrolę nad osobą prawną, jednak bez dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. W takiej sytuacji uzasadniona była odmowa przyznania płatności dla młodych rolników. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R sp. z o.o. wniosła od niego odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.), poprzez niedopełnienie obowiązków przez nie wezwanie odwołującej do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Dyrektor OR ARiMR podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, iż w sprawie zaistniały podstawy do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 23 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się. W ocenie organu odwoławczego złożenie przez stroną wniosku 15 czerwca 2016 r. tj. w ostatnim dniu przyjmowania wniosków (bez sankcji terminowych), kiedy do Biura Powiatowego ARiMR trafia największa ilość wniosków z tytułu dopłat bezpośrednich uniemożliwia organom poprawne zweryfikowanie czy wnioski także spełniają wymogi formalne. Jednakże w rozpoznawanej sprawie strona miała świadomość, że wniosek jest niekompletny albowiem w dniu 11 lipca 2016 r. złożyła Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, czyli w dniu ostatecznym na składanie wniosków oraz wszelkich dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności. Po tym terminie organ nie ma obowiązku wysyłania wezwania do braków zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W światle powyższego strona miała możliwość dostarczenia w terminie wymaganych dokumentów, a nie zostało to przez stronę uczynione. Tym samym brak załączników jakimi w tej sprawie były dokumenty spowodowało, że spółka nie nabyła praw do płatności. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1.naruszenie art. 77 § 4 K.p.a., poprzez nie uwzględnienie przez organ faktów znanych z urzędu w zakresie uprawnienia osoby wskazanej jako młodego rolnika do reprezentacji skarżącej, ewentualnie 2. naruszenie art. 64 § 2 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązków przez organ administracji publicznej, poprzez nie wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części, co do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą oraz dokumenty potwierdzające te informacje, tj. odpis z KRS skarżącej, posiadał z urzędu. Skarżąca złożyła bowiem do organu wniosek o wpis do ewidencji producentów do którego został załączony odpis z KRS skarżącej. Organ zatem posiadał informację oraz dokumenty potwierdzające, że osoba wskazana jako młody rolnik sprawowała faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą. Niezależnie od powyższego strona zarzuciła Kierownikowi BP ARiMR, że po powzięciu informacji o brakach formalnych złożonego wniosku o przyznanie płatności, nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku, poprzez złożenie brakujących dokumentów oraz nie pouczył skarżącej, jakie będą skutki nie uzupełnienia dokumentów. Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W roku 2016 wniosek o przyznanie płatności należało złożyć w terminie od 15 marca do 15 czerwca. Wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami mógł być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 11 lipca 2016 r. (art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - Dz.U.UE.L.2014.181.48). W sprawie bezsporne jest, że wniosek o przyznanie płatności skarżąca spółka przesłała do organu pierwszej instancji w dniu 15 czerwca 2016 r., natomiast uzupełnienie wniosku zawierające Oświadczenie o osobie sprawującej faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, skarżąca spółka przesłała w dniu 11 lipca 2017 r., a więc w ostatnim dniu na składanie wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozp. MRiRW, w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności przez osobę prawną, do wniosku o przyznanie płatności dołącza się nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Skarżąca spółka takich dokumentów, w terminie, nie złożyła. Należy w związku z tym wskazać - na co zasadnie zwrócił uwagę Dyrektor OR ARiMR - iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się. Jak już zostało wyżej wskazane, oświadczenie o osobie sprawującej faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną skarżąca spółka nadała w ostatnim dniu na składanie wniosków oraz wszelkich innych dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku. To oświadczenie wpłynęło do organu 12 lipca 2016 r. a zatem - jak zasadnie przyjął organ odwoławczy - po tym terminie organ pierwszej instancji nie miał już obowiązku skierowania do skarżącej spółki wezwania do osunięcia braków, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Prawidłowo zatem odmówiono skarżącej spółce przyznania płatności dla młodych rolników. Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej, iż organ posiadał wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą oraz dokumenty potwierdzające te informacje, tj. odpis z KRS, albowiem wcześniej (skarżąca nie podała dokładnej daty) - spółka złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów do którego został załączony odpis z KRS, należy wskazać, że postępowanie niniejsze jest postępowaniem odrębnym związanym m.in. z przyznaniem płatności dla młodych rolników od postępowania w zakresie wpisu do ewidencji producentów. W tym postępowaniu - co wprost wynika z cytowanych wyżej przepisów - do wniosku należy dołączyć nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Zatem strona nie może powoływać się na dokumenty złożone w innym postępowaniu. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora OR ARiMR odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło