II SA/Go 991/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-11-29
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wezwania rolnika do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników, jeśli wniosek ten został złożony w ostatnim dniu terminu, a braki dotyczą dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników, złożonego przez osobę prawną, kluczowe jest dołączenie nie tylko oświadczenia o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, ale także dokumentów potwierdzających tę kontrolę. Jeśli te dokumenty nie zostaną złożone w terminie, organ nie ma obowiązku wzywania do ich uzupełnienia, zwłaszcza gdy termin na składanie wniosków i wszelkich dokumentów upłynął. W takiej sytuacji zasadna jest odmowa przyznania płatności. Sąd podkreślił również, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest odrębne od postępowania w sprawie wpisu do ewidencji producentów, a dokumenty złożone w innym postępowaniu nie mogą być podstawą do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Spółka R sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności dla młodych rolników na rok 2016. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania tej płatności, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających faktyczną i trwałą kontrolę nad spółką przez młodego rolnika. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że przepis art. 64 § 2 K.p.a. nie ma zastosowania w sprawach o płatności bezpośrednie, a spółka złożyła oświadczenie o kontroli w ostatnim dniu terminu, bez wymaganych dokumentów. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmówił przyznania R sp. z o.o. płatności dla młodych rolników na 2016 r. oraz przyznał Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 28 301,53 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 18 994,28 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4 609,05 zł, płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości 26 368,42 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 965,29 zł. Uzasadniając odmowę przyznania płatności dla młodych rolników organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608 ze zm. dalej: rozporządzenie Nr 1307/2013) oraz na podstawie art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r. nr 639/2014 w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (DZ.U.UE.L.2014.181.1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 639/2014), płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy w pierwszym roku składania przez osobę prawną wniosku o płatność w ramach systemu dla młodych rolników sprawują faktyczną i trwałą kontrole nad daną osoba prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego, lub przypadku gdy kilka osób fizycznych, łącznie rolnik jest zdolny do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat.
Organ zaznaczył, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 352 ze zm., dalej: rozp. MRiRW), w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przez osobę prawną lub grupę osób, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 639/2014, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się: 1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną lub nad tą grupą osób oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie; 2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości.
Dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika – zdaniem organu są – np. odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), aktualny na dzień złożenia wniosku, z którego wynikało będzie kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną lub umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko.
Organ zaznaczył, że 12 lipca 2017 r. wpłynęło przesłane przez stronę Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną kontrolę nad osobą prawną, jednak bez dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. W takiej sytuacji uzasadniona była odmowa przyznania płatności dla młodych rolników.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R sp. z o.o. wniosła od niego odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.), poprzez niedopełnienie obowiązków przez nie wezwanie odwołującej do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Dyrektor OR ARiMR podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, iż w sprawie zaistniały podstawy do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 23 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.
W ocenie organu odwoławczego złożenie przez stroną wniosku 15 czerwca 2016 r. tj. w ostatnim dniu przyjmowania wniosków (bez sankcji terminowych), kiedy do Biura Powiatowego ARiMR trafia największa ilość wniosków z tytułu dopłat bezpośrednich uniemożliwia organom poprawne zweryfikowanie czy wnioski także spełniają wymogi formalne. Jednakże w rozpoznawanej sprawie strona miała świadomość, że wniosek jest niekompletny albowiem w dniu 11 lipca 2016 r. złożyła Oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, czyli w dniu ostatecznym na składanie wniosków oraz wszelkich dokumentów stanowiących o kwalifikowalności do danej płatności. Po tym terminie organ nie ma obowiązku wysyłania wezwania do braków zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W światle powyższego strona miała możliwość dostarczenia w terminie wymaganych dokumentów, a nie zostało to przez stronę uczynione. Tym samym brak załączników jakimi w tej sprawie były dokumenty spowodowało, że spółka nie nabyła praw do płatności.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1.naruszenie art. 77 § 4 K.p.a., poprzez nie uwzględnienie przez organ faktów znanych z urzędu w zakresie uprawnienia osoby wskazanej jako młodego rolnika do reprezentacji skarżącej,
ewentualnie
2. naruszenie art. 64 § 2 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązków przez organ administracji publicznej, poprzez nie wezwanie skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części, co do odmowy przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2016, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą oraz dokumenty potwierdzające te informacje, tj. odpis z KRS skarżącej, posiadał z urzędu. Skarżąca złożyła bowiem do organu wniosek o wpis do ewidencji producentów do którego został załączony odpis z KRS skarżącej. Organ zatem posiadał informację oraz dokumenty potwierdzające, że osoba wskazana jako młody rolnik sprawowała faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą.
Niezależnie od powyższego strona zarzuciła Kierownikowi BP ARiMR, że po powzięciu informacji o brakach formalnych złożonego wniosku o przyznanie płatności, nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku, poprzez złożenie brakujących dokumentów oraz nie pouczył skarżącej, jakie będą skutki nie uzupełnienia dokumentów.
Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W roku 2016 wniosek o przyznanie płatności należało złożyć w terminie od 15 marca do 15 czerwca. Wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami mógł być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 11 lipca 2016 r. (art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - Dz.U.UE.L.2014.181.48).
W sprawie bezsporne jest, że wniosek o przyznanie płatności skarżąca spółka przesłała do organu pierwszej instancji w dniu 15 czerwca 2016 r., natomiast uzupełnienie wniosku zawierające Oświadczenie o osobie sprawującej faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, skarżąca spółka przesłała w dniu 11 lipca 2017 r., a więc w ostatnim dniu na składanie wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozp. MRiRW, w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności przez osobę prawną, do wniosku o przyznanie płatności dołącza się nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Skarżąca spółka takich dokumentów, w terminie, nie złożyła. Należy w związku z tym wskazać - na co zasadnie zwrócił uwagę Dyrektor OR ARiMR - iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.
Jak już zostało wyżej wskazane, oświadczenie o osobie sprawującej faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną skarżąca spółka nadała w ostatnim dniu na składanie wniosków oraz wszelkich innych dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku. To oświadczenie wpłynęło do organu 12 lipca 2016 r. a zatem - jak zasadnie przyjął organ odwoławczy - po tym terminie organ pierwszej instancji nie miał już obowiązku skierowania do skarżącej spółki wezwania do osunięcia braków, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Prawidłowo zatem odmówiono skarżącej spółce przyznania płatności dla młodych rolników.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej, iż organ posiadał wiedzę o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad skarżącą oraz dokumenty potwierdzające te informacje, tj. odpis z KRS, albowiem wcześniej (skarżąca nie podała dokładnej daty) - spółka złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów do którego został załączony odpis z KRS, należy wskazać, że postępowanie niniejsze jest postępowaniem odrębnym związanym m.in. z przyznaniem płatności dla młodych rolników od postępowania w zakresie wpisu do ewidencji producentów. W tym postępowaniu - co wprost wynika z cytowanych wyżej przepisów - do wniosku należy dołączyć nie tylko oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną ale także dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli. Zatem strona nie może powoływać się na dokumenty złożone w innym postępowaniu.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora OR ARiMR odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło