II SAB/Go 1/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.L. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.B.-P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zwiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. W dniu 5 stycznia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga J.L. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Skarga została złożona w Biurze Podawczym Prokuratury Rejonowej w dniu 16 grudnia 2015 r. Skarżący wniósł o nakazanie Prokuratorowi Rejonowemu rozpoznanie wniosku noszącego datę [...] listopada 2015 r., który wpłynął do organu w dniu 16 listopada 2015 r. o udzielenie informacji publicznej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach pomocy prawnej, wnosił nadto o przyznanie od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. kosztów udzielonej pomocy prawnej, składając jednocześnie oświadczenie, że koszty te nie zostały ani w części ani w całości pokryte. Skarga została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny: Pismem z dnia [...] września 2015 r. J.L. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego o nadesłanie odpisu postanowienia jakie zostało wydane w sprawie o sygnaturze [...]. Z uwagi na fakt wskazania różnych podstaw do uzyskania odpisu powyższego dokumentu tj. jako osoba składająca zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, a w innym miejscu w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braku powyższego wniosku poprzez wskazanie podstawy prawnej, uzasadniając powyższe wezwanie koniecznością rozpoznania wniosku o właściwe przepisy prawne. W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., które wpłynęło do siedziby organu w dniu 16 listopada 2015 r., J.L. wskazał, że wniosek o przesłanie odpisu wnioskowanego dokumentu opiera na przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. przesłano skarżącemu odpis postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa po dokonaniu stosownej anonimizacji danych osobowych zawartych w tym orzeczeniu. Jednocześnie zobowiązano skarżącego do uiszczenia opłaty w wysokości 3 złotych na wskazane konto, tytułem zwrotu kosztów związanych z wykonaniem kserokopii powyższego dokumentu. Powyższą dokumentację skarżący odebrał w dniu 20 listopada 2015 r. W złożonej skardze na bezczynność Prokuratora Rejonowego J.L. wnosił o zobowiązanie organu do wykonania jego wniosku o doręczenie odpisu postanowienia jakie zostało wydane w sprawie o sygnaturze akt [...]. W uzasadnieniu skargi powołuje się na naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Z treści uzasadnienia wynika, że zdaniem skarżącego odpis postanowienia, o doręczenie którego wnioskował nie został mu doręczony, w czym upatruje naruszenie przez organ przepisów wskazanych wyżej aktów prawnych. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy wnosił o jej oddalenie podnosząc, że odpis postanowienia jakie wydano w sprawie [...] z chwilą sprecyzowania wniosku przez skarżącego w sposób umożliwiający określenie podstawy prawnej żądania, został mu niezwłocznie doręczony na wskazany adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, jak wynika z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sad, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy miała miejsce bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) terminie stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia lub umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w art. 16 ust. 1 ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545). Trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej skarżący nie jest zobowiązany do składania wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA ww., wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09). W wyroku NSA z dnia 24 maja 2006 r. postawiono znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie tezę, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Prawo do informacji, w świetle art. 61 Konstytucji RP, jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa, co oczywiste, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Prokuratorowi Rejonowemu bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy. Bezczynność polegać ma na nieudostępnieniu kserokopii orzeczenia kończącego postępowanie przygotowawcze w sprawie o sygnaturze akt [...]. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy informacją publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy, jest każda informacja o sprawach publicznych. Aby informacja taka podlegała udostępnieniu musi być spełniony również warunek podmiotowy, wynikający z treści art. 4 ustawy, tj. informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Prokuratura realizując zadania publiczne, jakimi są strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw (art. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 1985 r. o prokuraturze, Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 z późn. zm.) zalicza się do organów władzy publicznej, o jakich mowa w art. 61 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, a więc takich, które obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są w określonych sytuacja są np. przepisy kodeksu postępowania karnego, kodeksu postępowania cywilnego czy też regulamin urzędowania sądów lub prokuratur. Wskazać należy, że przepis kodeksu postępowania karnego jak i zawarte w regulaminie urzędowania prokuratury, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach trwającego toczącego się postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa. Trzeba podkreślić, że odmienny tryb dostępu do akt dotyczy jedynie spraw w toku postępowania przygotowawczego. Natomiast nie odnosi się on do spraw zakończonych w zakresie prowadzonego postępowania przygotowawczego i to niezależnie od tego, w jaki sposób nastąpiło to zakończenie. Tylko w takich sprawach znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej. W sprawie niniejszej skarżący domagał się udostępnienia kserokopii orzeczenia- postanowienia zakończonego już postępowania przygotowawczego, w sprawie o sygnaturze akt [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że dokumenty znajdujące się w aktach wspomnianego postępowania przygotowawczego (w tym orzeczenie kończące to postępowanie) spełniają, w rozumieniu ustawy, warunki przedmiotowe i podmiotowe. Stanowią informację o działalności organu publicznego (jakimi jest Prokuratura) i znajdują się w jego dyspozycji. Dlatego na mocy art. 4 ust. 3 ustawy jest on zobowiązany do udostępnienia informacji, będących w jego posiadaniu. Podsumowując stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej orzeczenie zakończonego postępowania przygotowawczego stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym Prokurator Rejonowy, uznając wniosek skarżącego o przesłanie odpisu postanowienia za znajdujący podstawę w przepisach powołanej wyżej ustawy winien mu doręczyć odpis tego orzeczenia w sposób określony we wniosku, co też uczynił. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno – technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej przez obowiązany organ winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem sytuacji określonych w ust. 2 tego art. i w art. 15 ust. 2 ustawy, które w niniejszej sprawie nie miały miejsce. Z uwagi na fakt, że pierwsze pismo skarżącego o przesłanie odpisu postanowienia kończącego postępowanie w sprawie o sygnaturze [...] nie było zredagowane w sposób jednoznaczny, skarżący nie podał podstawy prawnej złożonego wniosku, a w szczególności czy wniosek ten opiera na przepisach kodeksu postępowania karnego czy też ustawy o dostępie informacji publicznej, zdaniem Sądu termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy zaczął biec z chwilą złożenia przez J.L. pisma noszącego datę [...] listopada 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 16 listopada 2015 r. Dopiero treść tego pisma umożliwiała dokonanie właściwej oceny żądania z jakim wystąpił w stosunku do organu. Jak wynika z dołączonych przez Prokuratora Rejonowego dokumentów odpis postanowienia został skarżącemu doręczony w dniu 20 listopada 2015 r., co znajduje potwierdzenie w zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego dokumentu wraz z załączonym do niego pismem podpisanym przez J.L.. Powyższe pozwala przyjąć, że informacji publiczna, o udzielenie której skarżący wnioskował została mu udzielona z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Wysokość wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu M.B.-P., ustanowionego z urzędu, ustalono w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z chwilą złożenia przez skarżącego skargi na bezczynność organu w dniu 16 grudnia 2015 r., a więc pod rządami w/w rozporządzenia.