II SAB/Go 106/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.H. na bezczynność Przedsiębiorstwa "S" spółki z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. A.H. zwrócił się do Przedsiębiorstwa "S" sp. z o.o., dalej - jako spółka, o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu osób zmarłych wraz z datą pogrzebu za rok 2018 ( 1 stycznia - 30 września 2018 r.), którym osobom zlecającym pogrzeb spółka świadczyła usługę pogrzebową wraz z kopią faktur za usługi pogrzebowe wraz z utensyliami pogrzebowymi. Swój wniosek A.H. uzasadnił podejrzeniem działania na szkodę założyciela spółki, a ww. dokumenty niezbędne do potwierdzenia ewentualnego umyślnego działania na szkodę Gminy. W odpowiedzi na powyższy wniosek A. H. pismem z dnia [...] października 2018 r., powołując się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ.U. 2016 poz. 1764) spółka wezwała wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych. W przypadku wykazania powyższego, organ poinformował wnioskodawcę, iż w celu przetworzenia żądanych informacji powstanie obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 66,68 zł stanowiącej pokrycie dodatkowych kosztów związanych kserowaniem dokumentów oraz zużyciem tonerów w kserokopiarce. Odpowiadając na wezwanie pismem z dnia [...] października 2018 r. wnioskodawca poinformował spółkę, iż jego zdaniem żądane dane nie mają charakteru informacji przetworzonej. Dodatkowo do pisma załączył potwierdzenie uiszczenia opłaty w ustalonej przez organ wysokości. Z uwagi na szeroki zakres i ilość żądanych informacji pismem z dnia [...] października 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, iż udostępnienie żądanych informacji nastąpi najpóźniej do dnia [...] listopada 2018 r. Tego dnia pocztą elektroniczną organ przesłał do wnioskodawcy skany 183 faktur wraz z załącznikami w formacie pdf, a odbiór wiadomości e-mail został potwierdzony przez wnioskodawcę. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Prezes zarządu spółki, działając na podstawie art. 17 ust. 1, w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dalej jako u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku A. H., odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wykazu osób zmarłych wraz z datą pogrzebu za rok 2018 ( 1 stycznia – 30 września 2018 r.), którym osobom zlecającym pogrzeb Przedsiębiorstwo "S" sp. z o.o. świadczyło usługę pogrzebową. Dokonując analizy wniosku organ stwierdził, że żądana przez wnioskodawcę informacja posiada charakter informacji przetworzonej, zatem istniał obowiązek udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem wyłącznie w sytuacji zaistnienia przesłanki szczególnej istotności interesu publicznego. W ocenie spółki wnioskodawca powinien wykazać w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wobec braku wykazania powyższego przez A. H., spółka uznała, iż zakres żądanej przez niego informacji przetworzonej stanowi realizację jego indywidualnego interesu. Odnosząc się do informacji stanowiącej zakres wniosku spółka podkreśliła, że nie prowadzi "wykazu osób zmarłych wraz z datą pogrzebu", którym osobom zlecającym pogrzeb spółka świadczyła usługę pogrzebową. Będący w posiadaniu organu wykaz nie zawiera nazw firm świadczących usługi pogrzebowe, a wskazany spis musiałby zostać sporządzony specjalnie dla potrzeb wnioskodawcy. Wobec powyższego stanowiłoby to wytworzenie nowej informacji, specjalnie dla potrzeb wnioskodawcy. Reasumując organ stwierdził, że A. H. nie wskazał zaistnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem. Pismem z dnia [...] października 2018 r. A. H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Prezesa Przedsiębiorstwa "S" sp. z o.o. w udzieleniu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wykazu osób zmarłych wraz z datą pogrzebu za rok 2018, którym osobom zlecającym pogrzeb Przedsiębiorstwo "S" sp. z o.o. świadczyło usługę pogrzebową. Pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w trybie przepisów u.d.i.p. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że pismem z dnia [...] października 2018 r. organ poinformował go, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej oraz, że wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego swojej prośby. Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący. Jego zdaniem spółka, do której zwrócił się o udzielenie informacji publicznej jest podmiotem kontrolowanym przez jednostkę samorządu terytorialnego i podlega rygorom ustawy o finansach publicznych. Dochody takiej jednostki są jawne, a ilość żądanych faktur w ocenie skarżącego nie przekracza 200 sztuk. Skarżący stwierdził, że informacja o pochowanych osobach w żaden sposób nie narusza praw tych osób, albowiem z chwilą śmierci utracili oni swoją podmiotowość prawną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] października 2018 r. Ponadto organ wskazał, iż każdy cmentarz zarządzany przez spółkę posiada odrębną księgę osób pochowanych, a dla sporządzenia żądanego przez skarżącego wykazu spółka musi wybrać z poszczególnych ksiąg te osoby, którym osobom zlecającym pogrzeb spółka świadczyła usługę pogrzebową. Wobec powyższego taki wykaz stanowiłby wytworzenie nowej informacji specjalnie dla potrzeb wnioskodawcy, nie istniejącej w chwili złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Powołując się na tak sformułowane argumenty oraz orzecznictwo sądów administracyjnych przytoczonych zarówno w decyzji jak i w odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Bezczynność oznacza stan, w którym podmiot, pomimo ciążącego na nim obowiązku do wydania aktu bądź dokonania czynności, obowiązku tego w prawnie określonym terminie nie wykonuje. Zwrócić należy uwagę, że z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, jak również to, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że nie był on zobowiązany do wydania danego aktu bądź też do dokonania czynności. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), dalej powoływanej, jako "u.d.i.p." podmioty, na których ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, zobowiązane są do udzielania informacji zgodnie z wnioskiem bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, o czym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. O bezczynności organu zatem, w myśl wskazanej ustawy, świadczy brak podjęcia przez zobowiązany podmiot, w określonym wyżej terminie, czynności takich jak udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno – technicznej oraz nie wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia. Wskazać należy, że jedynie w sytuacji, w której żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Przedsiębiorstwa "S" sp. z o.o. w udzieleniu informacji publicznej polegającej na udostępnieniu wykazu osób zmarłych wraz z datą pogrzebu za rok 2018, którym osobom zlecającym pogrzeb Przedsiębiorstwo "S" sp. z o.o. świadczyło usługę pogrzebową. Wskazać przyjdzie, że wniosek skarżącego o udzielenie w.w. informacji został załatwiony poprzez wydanie decyzji z dnia [...] października 2018 r. nr [...], mocą której Prezes zarządu spółki, działając na podstawie art. 17 ust. 1, w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 2 u.d.i.p., odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. W tej sytuacji zgłoszony przez skarżącego zarzut bezczynności nie ma podstaw faktycznych oraz prawnych, jak bowiem wyżej zauważono jedną z form rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej jest wydanie w tej sprawie decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.di.p. Podnieść należy, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia organu zawartego w decyzji administracyjnej, na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p., przysługuje prawo wniesienia odwołania do organu wyższej instancji lub - na podstawie art. 17 ust. 2 – prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W analizowanej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] pażdziernika 2018 r. w zakresie udostępnienia w.w. wykazu, stąd ze względu na zakreślony skargą zakres postępowania sądowego jego przedmiotem nie mogła być prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezes zarządu spółki z dnia [...] października 2018 r. nr [...]. Z powyższych względów skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.