II SAB/Go 110/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi P.J. na bezczynność Zarządu Związku Powiatowo-Gminnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd Związku Powiatowo-Gminnego do załatwienia wniosku P.J. z dnia [...] r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Zarząd Związku Powiatowo-Gminnego dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zarządu Związku Powiatowo-Gminnego na rzecz strony skarżącej P.J. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.J. wniósł skargę na bezczynność Zarządu Związku Powiatowo - Gminnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2021 r. złożył do Związku Powiatowo - Gminnego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci aktualnie obowiązujących umów o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawartych przez w.w. Związek. We wniosku skarżący zawarł prośbę o przesłanie kopii (skanów) w.w dokumentów za pośrednictwem platformy ePUAP. Skarżący podniósł, że Związek Powiatowo - Gminny jest organizatorem publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 41 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. publicznym transporcie drogowym, przy czym w myśl art. 7 ust. 4 pkt 5a tej ustawy zadania organizatora publicznego transportu zbiorowego wykonuje, w przypadku związku powiatowo - gminnego, zarząd związku powiatowo - gminnego. Skoro przedmiotem wniosku było udostępnienie umów stanowiących informację publiczną, a skarżony organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotowy wniosek został doręczony w dniu [...] kwietnia za pośrednictwem platformy ePUAP, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Przewidziany w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin udostępnienia informacji publicznej upłynął, lecz na skrzynkę odbiorczą skarżącego na platformie ePUAP nie wpłynęła odpowiedź na wniosek. W odpowiedzi na skargę Zarząd Związku Powiatowo - Gminnego, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że pomimo prób organu podjętych celem przesłania wiadomości na skrzynkę Skarżącego nie było to możliwe, bowiem system nie pozwalał na wysłanie wiadomości z niewiadomych przyczyn. Skarżący we wniosku nie wskazał jakichkolwiek danych kontraktowych, adresu do doręczeń, czy numeru telefonu zatem organ nie maił technicznych i fizycznych możliwości udzielenia informacji publicznej, bądź poinformowania Skarżącego o przeszkodach technicznych w zakresie udzielenia informacji publicznej. Wnioskowane informacje organ zakwalifikował jako informacje publiczne i w tym zakresie nie zaprzecza stanowisku wyrażonemu w skardze na bezczynność. Organ nie zlekceważył wniosku skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, zaś brak udzielenia informacji wynikał z nie z zawinionego działania organu, lecz z przeszkód technicznych związanych z brakiem możliwości przesłania informacji za pośrednictwem ePUAP. Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325 z późn. zm.) zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2018 r. poz. 1330; dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Warunki te w badanej sprawie zostały spełnione. W sprawie nie jest sporna okoliczność, że wnioskowane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. oraz że Zarząd Związku Powiatowo - Gminnego jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje poprzez jej udzielenie, które przybiera formę czynności materialno – technicznej. W sytuacji natomiast gdy organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną, informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź też dana informacja dostępna jest w innej formie przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej, a tryb wnioskowy został niepotrzebnie zainicjowany, właściwym sposobem załatwienia wniosku jest czynność polegająca na skierowaniu do wnioskodawcy zwykłego pisma informującego o przyczynie nieudostępnienia informacji. W wypadku stwierdzenia przeszkód prawnych w udzieleniu żądanej informacji publicznej załatwienie wniosku następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnośnie terminu załatwienia wniosku wskazać należy na przepisy art. 10 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 10 ust. 2 stanowi, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W wypadku niezałatwienia wniosku w jednej z form wyżej wskazanych oraz w terminie określonym w przepisach ustawy dochodzi do bezczynności organu. Zauważyć należy, że dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z wydaniem decyzji, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpoznawanej sprawy przyjdzie stwierdzić, że sformułowany w skardze zarzut bezczynności okazał się zasadny. Wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął bezspornie do organu w formie elektronicznej w dniu [...] kwietnia 2021 r. Według wyjaśnień organu z przyczyn technicznych udzielenie odpowiedzi nie było możliwe, bowiem z niewiadomych powodów system odmawiał przesłania informacji za pośrednictwem platformy ePUAP na wskazany przez skarżącego adres. Jednocześnie organ zaznaczył, że we wniosku nie podano innych danych umożliwiających kontrakt ze skarżącym. Wskazać należy, że z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że udostępnianie informacji publicznej jest jednym z obowiązków podmiotów wykonujących zadania o charakterze publicznym, bądź dysponujących majątkiem publicznym. W sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych podmiot zobowiązany nie może wykonać określonego obowiązku, winien na tę okoliczność przedłożyć odpowiednie dokumenty lub wyjaśnienia, bądź w inny sposób uwiarygodnić, że niewykonanie obowiązku nie jest wynikiem jego zaniechania, czy też zaniedbania. Istotne jest w takim przypadku wykazanie, że w istocie nie doszło do bezczynności organu bowiem w ustawowym terminie organ podjął próbę załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W badanej sprawie organ nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że po wpłynięciu wniosku organ podjął próbę udostępnienia żądanych informacji w formie wskazanej we wniosku, a zatem poprzez przesłanie ich za pośrednictwem platformy ePUAP. Jak wyżej podniesiono wykazanie, że brak udostępnienia informacji nastąpił z przyczyn niezależnych od organu mogło nastąpić w formie pisemnych oświadczeń osób odpowiedzialnych za obsługę techniczną, bądź osób odpowiedzialnych za załatwienie wniosku oraz poprzez przedłożenie wydruku danych obrazujących próby wysłania wniosku na wskazanych przez skarżącego adres elektroniczny. Istotne jest wykazanie, że w ustawowym terminie organ podjął próbę załatwienia wniosku. W okolicznościach sprawy organ w żaden sposób nie wykazał, że jego zaniechanie w załatwieniu wniosku było od niego niezależne, a tym samym że nie wyczerpało znamion bezczynności, o której mowa w art. 149 p.p.s.a. Ocena stanu sprawy wymagała również uwzględnienia sposobu zachowania organu po wpłynięciu skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Zauważyć trzeba, że w treści skargi skarżący podał swój adres zamieszkania, a zatem wskazał dane wystarczające do kontaktu. Pomimo tego, że skarga wpłynęła do organu za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] czerwca 2021 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej nadal nie został załatwiony. Wskazać należy, że w okolicznościach sprawy, wobec przywołanych przez organ trudności technicznych, udostępnienie informacji za pośrednictwem poczty stanowiłoby załatwienie przedmiotowego wniosku. Tymczasem po wniesieniu skargi na bezczynność organ nie przesłał skarżącemu informacji publicznej, jak również nie nawiązał z nim kontaktu w sprawie formy udostępnienia wnioskowanych informacji.. Wskazane powyżej okoliczności uzasadniają twierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu brak udokumentowania twierdzeń w zakresie przyczyn nieudostępnienia informacji publicznej, która to okoliczność dotyczy czasookresu od [...] kwietnia 20021 r. do [...] czerwca 2021 r., a następnie - po wniesieniu skargi na bezczynność - dalsze nieudostępnianie wnioskowanej informacji publicznej, wskazują na lekceważący stosunek do wynikającego z u.d.i.p. obowiązku załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Na taką ocenę miał wpływ przejawiający się biernością sposób procedowania organu oraz okres jaki upłynął od dnia złożenia wniosku o udostępnienia informacji publicznej do dnia rozpoznania przez Sąd skargi na bezczynność, w którym nie załatwiono przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. - w punkcie I sentencji wyroku Sąd zobowiązał Zarząd Związku Powiatowo - Gminnego do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w punkcie II - Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie III - na podstawie ar. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania sądowego.