II SAB/Go 118/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Dyrektora Technikum [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Technikum [...] do załatwienia wniosku skarżącej M.K. z dnia [...]r., II. stwierdza, że Dyrektor Technikum [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora Technikum [...] na rzecz skarżącej M.K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2017r. M.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do tutejszego sądu skargę na bezczynność Dyrektora Technikum [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U.2016. 1764, dalej jako u.d.i.p.) przez nieudzielenie żądanej informacji publicznej i wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 12 lipca 2017 r. M.K. skierowała do Dyrektora Technikum [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, wniosła o przesłanie kopii tych umów. Wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi, co potwierdza urzędowe poświadczenie. W odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany wyjaśnił, że nieudzielenie odpowiedzi na wniosek nie wynikało z celowego zaniechania udostępnienia informacji publicznej, a spowodowane było brakami osobowo-organizacyjnymi. W związku z tym wniosek, który wpłynął za pośrednictwem platformy ePUAP został przeoczony. Wskazano również, że odpowiedź na wniosek z dnia 12 lipca 2017 r. została w dniu 4 października 2017 r. przekazana skarżącej. Pismem z dnia [...] października 2017 r. pełnomocnik skarżącej ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania zgodnie ze złożonym spisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2017.1369, dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Technikum [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. złożonego przez M.K. o udostępnienie informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Technikum [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Bezsporne jest również to, że żądana informacja została skarżącej udzielona dopiero w dniu 3 października 2017 r., a więc już po wniesieniu skargi. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność istotny jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, czyli tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podlega postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności (o czym orzeczono w punkcie I wyroku, zgodnie zresztą ze zmodyfikowanym w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. stanowiskiem skarżącej). Jednocześnie (jeśli skarga nie została cofnięta w całym zakresie) sąd ma obowiązek z urzędu orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (punkt II wyroku). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżącej nie była skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego, lecz jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę wynikała ze sposobu funkcjonowania placówki szkolnej w okresie wakacyjnym oraz sytuacji kadrowej w zakresie obsługi administracyjnej szkoły. Sąd wziął również pod uwagę, że szkoła nie jest podmiotem wyspecjalizowanym w sprawach z zakresu informacji publicznej i tego typu postępowania stanowią dla niej nietypową materię. O kosztach postępowania (punkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a, z miarkowaniem przewidzianym w art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z ostatnim powołanym przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Stosując powołany przepis, sąd winien zatem dokonać oceny opartej na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy. Sądowi z urzędu wiadomo, że przed tutejszym sądem, jak również przed innymi sądami administracyjnymi w kraju prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach wnioski o udzielenie informacji publicznej i skargi do sądów administracyjnych są tożsame lub bardzo podobne. Tym samym sąd uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do niniejszej sprawy. Po drugie, również z urzędu sądowi wiadomo, na co zwrócono już uwagę w innych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, że M.K. jest wpisana na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej (nr wpisu [...]). Zdaniem Sądu, wnoszenie przez skarżącą, reprezentowaną przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika dużej liczby skarg o podobnym charakterze kierowanych do szkół, przedszkoli, innych placówek oświatowych, szpitali w całym kraju, z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego, jest nadużyciem prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania, co mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Z tych względów zasądzono jedynie zwrot kosztów uiszczonego wpisu od skargi.