II SAB/Go 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty [...] do rozpoznania wniosku skarżącej – B. S. z dnia [...] r., II. stwierdza, iż Starosta [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej – B. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] września 2024 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej B.S. wystąpiła do Starosty [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii planu zagospodarowania terenu działek o nr [...] i [...] (położonych w obrębie [...], m. [...]), stanowiącego element projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Jako sposób i formę udostępnienia żądanej informacji wnioskująca wskazała, aby skan dokumentów przesłać na jej adres poczty e-mail, bądź na adres podany w nagłówku pisma. W odpowiedzi na wniosek w dniu [...] października 2024 r. za pośrednictwem poczty e-mail poinformowano wnioskodawczynię, że udostępniono już informację publiczną przy e-mailu z dnia [...] sierpnia 2024 r., na którą wniosła ona skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na e-mail organu B.S. w dniu [...] października 2024 r. przesłała wiadomość, że organ nie zrozumiał treści jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2024 r., w którym prosiła o kserokopię planu zagospodarowania terenu dz. [...] i [...], stanowiącego element projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Skarżąca poinformowała również organ, że jest w błędzie twierdząc, że udostępniono jej plan zagospodarowania terenu umieszczony w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. W dniu [...] stycznia 2025 r. B.S. w piśmie datowanym na [...] stycznia 2025 r., złożonym za pośrednictwem Starosty [...], skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wniosła skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając w niej naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja która nie została udostępniona w BIP lub portalu danych jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie; 3) art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez niewydanie decyzji w skutek błędnego przyjęcia przez organ, że żądana informacja w zakresie udostępnienia planu zagospodarowania terenu została już udzielona co jest nieprawdą; 4) nieprawdziwe poinformowanie przez organ w mailu z dnia [...] października 2024 r. o rzekomo udostępnionej żądanej informacji publicznej "przy e-mailu z dnia [...] 08.2024r.". Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła m.in. o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2024r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (upłynęły 4 miesiące), o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy, o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w jej art. 154 § 6, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Starosta pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. znak: [...] przesłał B.S. w związku z jej wnioskiem z dnia [...] września 2024 r. kserokopię zagospodarowania terenu zawartego w projekcie budowlanym do decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie jest bezczynność Starosty [...] w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2024 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w dacie skierowania do Sądu skargi na bezczynność – [...] stycznia 2025 r., podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności, bowiem dopiero pismem nadanym w tym samym dniu (a więc po upływie 14 dni od dnia złożenia wniosku), udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia [...] września 2024 r. Skoro przed rozpoznaniem skargi podmiot zobowiązany załatwił wniosek - udostępnił wnioskowaną informację, postępowanie sądowe dotyczące nakazania rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - organ wyda akt lub dokona czynności, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dacie skierowania do sądu skargi podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, przestała istnieć przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. nakazania załatwienia wniosku. W tej sytuacji należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania skarżonego podmiotu do rozpoznania wniosku skarżącej. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność w tym przedmiocie, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności, gdyż jego pismo stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji, a zarazem go załatwiające, zostało wysłane do skarżącej z uchybieniem ustawowego terminu jej udostępnienia. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność adresata wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja kwalifikowanej, rażącej bezczynności nie zaistniała, z uwagi na niewielką zwłokę w udzieleniu skarżącej odpowiedzi jej na wniosek, w tym samym dniu, w którym wniosła ona skargę do sądu. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie wymierzenia organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzenie grzywny jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jest to środek, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Grzywna jest środkiem dodatkowym o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, gdy postępowanie organu nosi znamiona celowego unikania rozpoznania wniosku oraz istnieje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taka sytuacja nie miała miejsca w okolicznościach rozpoznawanej sprawy z uwagi na udzielenie żądanej przez skarżącą informacji w dniu wniesienia skargi. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., Sąd zasądził od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania w postaci uiszczonej opłaty sądowej w wysokości 100 zł.