II SAB/Go 121/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat A. S.–S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. D. Ch. (dalej: skarżący), wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] (dalej: organ) w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r. "drogą wewnętrzną" zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej faktur i specyfikacji łóżek i blend, znajdujących się w Areszcie Śledczym w[...]. Skarżący wskazał, że nie otrzymał od organu żadnej odpowiedzi, co oznacza, że organ w tej sprawie działa opieszale i przewlekle oraz jednocześnie pozostaje w bezczynności. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości jako niedopuszczalnej, a także jako całkowicie bezzasadnej, obciążenie skarżącego kosztami postępowania jak i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na brak podstaw do złożenia skargi, albowiem wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] r., o którym mowa w skardze, nigdy do organu nie wpłynął. Organ wyjaśnił, że żadna ze służb organizacyjno-prawnych nie odnotowała wniosku datowanego na dzień [...] r., a pochodzącego od skarżącego. W związku z powyższym skarga powinna być odrzucona jako bezpodstawna, albowiem organ nie może pozostawać w przewlekłości z odpowiedzią na wniosek, który nigdy do niego nie wpłynął. W drugiej kolejności organ wskazał, że skarżący nigdy nie wniósł również do organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., co oznacza, że skarga powinna być odrzucona. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wyznaczona w ramach prawa pomocy, w całości podtrzymała wywiedzioną skargę oraz wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem nie zostały one pokryte w całości ani w części. Pełnomocnik wyjaśniła, że wysłała do skarżącego pismo, w którym zwróciła się o kontakt w celu omówienia sprawy, jak również o przesłanie na adres Sądu lub bezpośrednio do pełnomocnika dowodu potwierdzającego złożenie wniosku o dostęp do informacji publicznej. Pismo to wróciło z adnotacją, że skarżący nie przebywa w Areszcie Śledczym w [...] a w Zakładzie Karnym w [...]. Przedmiotowa korespondencja została powielona i ponownie wysłana, jednakże na moment sporządzania pisma do Sądu skarżący nie skontaktował się z pełnomocnikiem w celu wyjaśnienia sprawy (do pisma z dnia [...] r. pełnomocnik dołączyła pismo z dnia [...] r., skierowane do skarżącego). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności sprawy nie wskazują, aby organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżony organ – Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.). Ponadto informacja dotycząca wyposażenia cel oraz innych pomieszczeń w zakładzie karnym i areszcie śledczym w sprzęt kwaterunkowy oraz inne przedmioty (§ 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych), dotyczy danych bezpośrednio związanych z wydatkowaniem środków publicznych oraz związanych z realizacją zadań o charakterze publicznym przez Dyrektora Aresztu Śledczego w[...]. Zatem żądane przez skarżącego informacje dotyczące faktur i specyfikacji łóżek i blend, mają charakter informacji publicznych. Prawidłowe działanie podmiotu objętego obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej powinno wyrażać się w podjęciu w ustawowo określonym terminie jednej z czynności określonych w przepisach u.d.i.p., tj. udostępnieniu informacji w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), wydaniu decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), powiadomieniu na piśmie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazaniu, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie nie sposób jednak zarzucić organowi bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, skoro skarżący nie wykazał, aby rzeczywiście złożył wniosek z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ zaprzeczył, aby otrzymał wniosek skarżącego z dnia [...] r. Wpływ wniosku można dowodzić jedynie na podstawie okoliczności przeciwnej, tj. wykazując, że wbrew twierdzeniom organu, wniosek został złożony. Ciężar dowodu spoczywał zatem na skarżącym. Skarżący tymczasem nie załączył do skargi żadnego dowodu potwierdzającego wystąpienie z wnioskiem w dniu [...] r. Również pełnomocnik skarżącego – wyznaczona w ramach prawa pomocy – dowodu potwierdzającego złożenie wniosku nie złożyła. Skoro brak jest podstaw do podważenia twierdzeń organu, że nie wpłynął do niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie sposób skutecznie zarzucać bezczynności organowi w zakresie rozpoznania wniosku. W kwestii wniosku organu o odrzucenie skargi należy wskazać, że - jak przyjęto jednolicie w judykaturze - wniesienie skargi wobec bezczynności organu w kwestii udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzone ponagleniem. Natomiast żądanie pełnomocniczki organu zasądzenia od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, nie znajduje prawnego uzasadnienia. Sąd administracyjny może bowiem zasądzać koszty tylko na rzecz skarżącego, tylko gdy o to wniósł w odpowiednim terminie (do czasu zamknięcia rozprawy) i tylko gdy sąd skargę uwzględni (art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 4 ust.1 i 2 oraz § 21 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz.18 ze zm.) Sąd przyznał adwokatowi z urzędu kwotę 480 zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Sąd uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. SWSA Kamila Karwatowicz SWSA Michał Ruszyński SWSA Krzysztof Rogalski