II SAB/Go 137/19
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-07-03
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu może zostać odrzucona z powodu niewłaściwego oznaczenia podmiotu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, jeśli podmiot ten nie istnieje w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Sąd odrzuca skargę, jeśli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej lub procesowej. W sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, który na mocy uchwały Sejmiku Województwa został połączony z innym podmiotem i wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, oznacza to, że podmiot ten nie istnieje w obrocie prawnym i nie posiada zdolności sądowej. Niewłaściwe oznaczenie strony w skardze, gdy strona ta nie istnieje, nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, lecz skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Ośrodka Terapii Uzależnień i Współuzależnienia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając brak odpowiedzi na wniosek o skany faktur. Organ, do którego skierowano odpowiedź na skargę, podniósł, że Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnienia nie istnieje, gdyż został połączony z Szpitalem Specjalistycznym i wykreślony z KRS. Wniosek został skierowany do nieistniejącego podmiotu. Sąd rozpoznał skargę pod kątem zdolności sądowej stron.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 złotych tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Kierownika Ośrodka Terapii Uzależnień i Współuzależnienia w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu – Stowarzyszeniu [...] kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność organu określonego w skardze jako " Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnienia [...]" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim stanowi normatywną podstawę do udostępniania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; dalej jako u.d.i.p.) w zakresie, w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. zwróciła się do Ośrodka Terapii Uzależnień i Współuzależnienia o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów faktur na zakup ze środków publicznych papieru formatu A4 w czwartym kwartale 2018 roku i o przesłanie tej informacji w formie elektronicznej na wskazany adres email (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin do udostępnienia żądanej informacji upłynął 8 kwietnia 2019 r. Pomimo upływu tego terminu organ nie udostępnił informacji publicznej. Organ nie udzielił żadnej odpowiedzi.
Mając to wszystko na uwadze strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2019 r., zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odpowiedz na skargę złożył w sprawie Dyrektor Szpitala Specjalistycznego dla Nerwowo i Psychicznie Chorych [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej oddalenie i wskazując, że z dniem [...] grudnia 2018 r. na mocy uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...] nastąpiło połączenie Ośrodka Terapii Uzależnień i Współuzależnienia z Szpitalem Specjalistycznym dla Nerwowo i Psychicznie Chorych. Uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego i jako taki stanowi prawo powszechnie obowiązujące. Informacja o wykreśleniu OTUW z Krajowego Rejestru Sądowego również stanowi informację powszechnie dostępną. W konsekwencji wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. skierowany został do podmiotu nieistniejącego, o czym skarżący przy zachowaniu dostatecznego stopnia staranności powinien wiedzieć.
Ponadto wskazał, że OTUW przekazał przedmiotowy wniosek do Szpitala dnia 18 kwietnia 2019 r., w związku z tym dopiero tego dnia rozpoczął bieg terminu do udostępnienia informacji publicznej. Dnia 23 kwietnia 2019 r. Szpital uwzględnił wniosek strony skarżącej z dnia [...] marca 2019 r. i przesłał na wskazany adres email skan faktury na zakup papieru w formacie A4 w czwartym kwartale 2018 r. nabyte na potrzeby OTUW działającego w ramach Szpitala.
Niezależnie od powyższego zauważył, iż nawet gdyby przyjąć, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany do podmiotu nieistniejącego wpłynął do Szpitala 25 marca 2019 r., przyczyną niedotrzymania czternastodniowego terminu na udostępnienie informacji było wadliwe skierowanie wniosku przez stronę skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W pierwszej kolejności, po sprawdzeniu czy skarga odpowiada warunkom formalnym, sąd jest zobowiązany był do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowym. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 p.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
W myśl art. 32 p.p.s.a. stronami postępowania sądowoadministracyjnego są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie jako strona i zarazem podmiot zobowiązany do udzielenia informacji został wskazany "Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnienia [...]". Jak wynika z pisma stanowiącego odpowiedź na skargę oraz powszechnie dostępnej informacji zamieszczonej na stronie Ośrodka - podmiot taki samodzielnie nie istnieje. Na mocy uchwały Sejmiku Województwa z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnienia (przejmowany) został połączony z Szpitalem Specjalistycznym dla Nerwowo i Psychicznie Chorych (przejmującym), a z dniem [...] stycznia 2019 r. został on prawomocnie wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Organem tej placówki zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji jest Dyrektor Szpitala Specjalistycznego dla Nerwowo i Psychicznie Chorych. Należy dodać, że sam fakt występowania adresu email w internetowej przestrzeni informacyjnej nie oznacza, że określony podmiot istnieje w obrocie prawnym.
Sąd nie jest władny samodzielnie dokonać zmiany skargi w zakresie podmiotu właściwego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady równości i kontradyktoryjności postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 sierpnia 2018 r., II SAB/Go 51/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że w tym przypadku zmiana ta nie dotyczyła tylko uściślenia skargi to jest wskazania organu reprezentującego dany podmiot (np. dyrektora szpitala), lecz oznaczenia strony zupełnie innej, niż wskazano w skardze. Niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 p.p.s.a.
Na marginesie sąd zauważa, że w sprawie w dniu 24 czerwca 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej otrzymał odpowiedź na skargę, z której jasno wynika stan rzeczy i zarazem możliwość modyfikacji skargi. Jeśli podmiotem zobowiązanym miałby być wskazany wyżej Dyrektor Szpitala to odpowiedź została już w pełnym zakresie udzielona.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a, orzekł jak w pkt I postanowienia. O zwrocie wpisu (pkt II) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
-----------------------
#
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło