II SAB/Go 146/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P.K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącego P.K. z dnia [...] r., II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego P.K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Nadesłanym drogą elektroniczną wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. P.K., powołując się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy o udostępnienie mu informacji publicznej w zakresie wskazani czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, a jeśli tak, to o udostępnienie ich treści. W związku z tym wnioskiem pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wnioskodawca pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. poinformowany został, iż podanie złożone w formie elektronicznej, zgodnie z przepisem art. 63 § 3a pkt 1 Kpa, powinno być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmu o jakim mowa w art. 20a ust.1 lub 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W dniu 17 listopada 2014 r. do Burmistrza Miasta i Gminy wpłynęło pismo z dnia [...] listopada 2014r. stanowiące skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej, zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania i niewymierzanie organowi grzywny. W jej uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego, wskazując na dotychczasowe okoliczności sprawy wywołanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, wywiódł, że organ pozostaje w bezczynności bowiem jest podmiotem podlegającym regulacjom ustawy o udostępnianiu informacji publicznej, żądana informacja stanowi informację publiczną, zaś organ pozostaje w bezczynności gdyż zobowiązanie skarżącego do uzupełnienia wniosku było bezzasadne z tego względu iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi odpowiadać wymogom formalnym stawianym przez Kpa. 3 grudnia 2014 r. do WSA wpłynęła, przekazana przez Burmistrza skarga P.K. z dnia [...] listopada, wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi udostępnienie stronie żądanej informacji publicznej. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył pismo z dnia [...] grudnia 2014 r. informując skarżącego, iż we wskazanym we wniosku okresie Gmina nie zawierała umów dotyczących obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi i adwokatami. Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż pismem z dnia [...] grudnia 2014r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r., podkreślając iż miało to miejsce z przekroczeniem obowiązującego terminu i nastąpiło po wniesieniu skargi. W konsekwencji wniósł o umorzenie postępowania na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; powoływanej dalej jako ppsa ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, w tym również w sprawie bezczynności organu na niewydanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa). W myśl art. 149 § 1 ppsa sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć też należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu prawnego i stanu faktycznego istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy ( art. 133 § 1 ppsa ). Przedmiotem rozpoznawanej skargi pozostawała bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. W tej mierze wskazać należy, iż bez wątpienia Burmistrz Miasta i Gminy należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 782, powoływanej jako: ustawa o dip ), tj. do organów władzy publicznej. Również żądana przez skarżącego informacja co do ewentualnego faktu zawierania przez Burmistrza umów na obsługę prawną gminy, co wiąże się z wydatkowaniem środków publicznych, podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dip. Stosownie bowiem do jej przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o dip udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek strony z dnia [...] sierpnia 2014 r. został załatwiony z przekroczeniem obowiązującego 14-dniowego terminu ( art. 13 ust. 1 ustawy o dip ) i po wniesieniu skarg. Forma jego załatwienia ( pismem informacyjnym ) w sytuacji gdy umowy o które pytał skarżący nie były zawierane, pozostawała prawidłowa. Mając na uwadze zrealizowanie wniosku strony, bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku strony. Zatem brak było podstaw do orzekania przez Sąd w przedmiocie o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa. Skoro bowiem organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, przed dniem orzekania przez Sąd dokonał czynności materialno-technicznej udostępnienia informacji publicznej w zakresie w jakim ją posiadał ( tj. o niezawieraniu umów ) i w formie jakiej domagał się skarżący, stąd brak było podstaw do orzekania w tym zakresie. Organ przestał bowiem tkwić w bezczynności, a w sprawie zaistniała przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Załatwienie przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej przed datą orzekania przez sąd administracyjny, skutkujące umorzeniem postępowania w części obejmującej zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 ppsa. W jego brzmieniu, obowiązującym od dnia 17 maja 2011r., a ustalonym przepisem art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173), w § 1 zdanie drugie, mowa jest o jednoczesnym stwierdzeniu przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika z tego, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 ppsa nie sprowadza się jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nacechowane były rażącym naruszeniem prawa albo nie miały charakteru rażącego. Tym samym należy przyjąć, że użycie w art. 149 § 1 wyrazu "jednocześnie" oznacza, iż brak zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie zwalnia sądu od orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości czy bezczynności organu. Wydanie przez organ decyzji czy dokonanie czynności materialnotechnicznej po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 ppsa, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ( vide: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12, LEX nr 1269646). Oceniając, w kontekście art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa, stopień naruszenia prawa przez organ Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ przekroczył termin 14 dni do udostępnienia informacji publicznej lub załatwienia wniosku w inny sposób, co spowodowane było bezpodstawnym nałożeniem na skarżącego obowiązku usunięcia braków formalnych podania z dnia [...] sierpnia 2014r. w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podjął niezwłocznie czynności w postaci skierowania do strony pisma obligującego do uzupełnienia wniosku w sytuacji gdy w postępowaniu dotyczącym udzielenia informacji publicznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się dopiero od etapu wydania decyzji o której mowa w art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to w konsekwencji, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest podaniem odformalizowanym, jak to słusznie wywodził pełnomocnik skarżącego w skardze. Oceniając stopień naruszenia prawa w odniesieniu do okresu zaistniałej bezczynności Sąd uwzględnił okoliczność, iż w związku z wpływem skargi organ dokonał jednak ponownej analizy okoliczności sprawy i usunął stan bezczynności załatwiając wniosek skarżącego w zakresie w jakim dotyczył on posiadanej przez organ informacji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku, dotyczące kosztów postępowania sądowego (obejmujących wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa) podjęte zostało na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.