II SAB/Go 146/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi K.O. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącego K.O. z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, II. stwierdza, iż bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego K.O. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 lipca 2021r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga K.O. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] lutego 2021 r. dotyczącego wyroku Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: K.O. w dniu 19 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy z zapytaniem dotyczącym tego "w jaki sposób zakończył się proces sądowy Gminy [...] z panią M.C. byłym pełnomocnikiem burmistrza ds. profilaktyki i młodzieży?". W związku z brakiem odpowiedzi na w/w wniosek strona wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność w/w organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z [...] sierpnia 2020 r. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 254/20 tutejszy Sąd zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku strony z [...] sierpnia 2020 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał za spełniony warunek przedmiotowy (informacja miała charakter informacji publicznej, bo dotyczyła wyroku sądu powszechnego) oraz warunek podmiotowy (podmiot – organ gminy był zobowiązany do udzielenia informacji), wobec czego nakazał organowi załatwienie wniosku we właściwej formie i trybie, co polegać ma albo na udzieleniu informacji albo, jeśli zachodzi przesłanka ochrony prawa do prywatności, częściowym lub całkowitym odmowie dostępu do żądanej informacji w drodze decyzji administracyjnej w kształcie wymaganym art. 104 § 1 i § 3 k.p.a. Po zwrocie akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 13 stycznia 2020 r. organ udzielił stronie odpowiedzi w piśmie z [...] lutego 2021 r. informując, iż proces sądowy którego dotyczyło pytanie zakończył się uwzględnieniem powództwa. Następnie K.O. zwrócił się do organu z prośbą o informację jakie skutki finansowe dla gminy miało uwzględnienie powództwa M.C. W piśmie z [...] lutego 2021 r. organ podał skarżącemu szczegółowe zestawienie skutków finansowych uwzględnienia w/w powództwa. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r., przesłanym pocztą elektroniczną do Burmistrza Miasta i Gminy, K.O. zwrócił się do organu o udostępnienie mu wyroku sądu wraz z uzasadnieniem w sprawie M.C. Organ w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. poinformował wnioskodawcę iż Gmina nie jest twórcą nośnika informacji jakim jest wyrok Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem, a zatem nie jest organem odpowiednim do prawidłowej anonimizacji i przekazywania nośnika informacji, nie samej informacji i poprosił o wystąpienie o udostępnienie w/w nośnika informacji do jego twórcy. Wobec powyższego K.O. zwrócił się do tutejszego sądu ze skargą, o której mowa była na wstępie. W skardze tej wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji oraz art. 4 ust. 3 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej u.d.i.p.). Zdaniem skarżącego żądana przez niego informacja stanowi informację publiczną a organ jest podmiotem zobowiązany do jej udostępnienia, będąc w posiadaniu informacji której udostępnienia się domaga. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż w piśmie z [...] marca 2021r. wskazano Sąd Rejonowy jako właściwy do udostępnienia żądanej informacji z uwagi na obawę co do prawidłowej anonimizacji danych zawartych w wyroku. Dodał, iż kierował się troską o dane wrażliwe przedstawione w wyroku i konieczność wypełnienia zasady minimalizacji danych określonej w art. 5 ust. 1 pkt c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (dalej jako RODO). Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż nie pozostawił wniosku skarżącego bez zupełnej odpowiedzi, a wcześniej również udzielił żądanych informacji, stąd brak podstaw do stwierdzenia jego bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż przedmiotowa sprawa, mimo pewnego związku ze sprawa zakończoną wyrokiem tutejszego Sądu z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 254/20 stanowi całkowicie odrębną sprawę, dotyczącą innego (kolejnego) wniosku skarżącego o udostępnię informacji publicznej. Sprawa o sygn. akt II SAB/Go 254/20 dotyczyła wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2020 r., w którym pytał o treść wyroku ("w jaki sposób zakończył się proces sądowy Gminy [...] z panią M.C. byłym pełnomocnikiem burmistrza ds. profilaktyki i młodzieży?"). Natomiast we wniosku z [...] lutego 2021 r. K.O. wprost zwrócił się do organu o udostępnienie mu wyroku z uzasadnieniem, uruchamiając tym samym odrębne postępowanie o udostępnienie informacji publicznej. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, iż procedurę dostępu do informacji publicznej reguluje u.d.i.p., która określa prawo do informacji publicznej, a także zasady i tryb jej udostępniania. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś przykładowy katalog takich spraw określony został w art. 6 u.d.i.p. W myśl bowiem art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: "treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu". Z kolei katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do podmiotów takich zaliczone zostały organy władzy publicznej. Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Natomiast na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce zarówno wtedy, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki: - nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), albo - nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Ocena zasadności skargi sądowoadministracyjnej w sprawie dotyczącej bezczynności w udzieleniu informacji publicznej zależy od ustalenia czy określony podmiot odpowiada cechom instytucji zobowiązanych mocą ustawy do Ich udzielenia, a więc czy jest to jeden z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz od tego czy informacja, której skarżący żądał, posiada walory informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust, 1 u.d.i.p. (por. i. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 63). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Burmistrz Miasta i Gminy, będący organem, do którego skarżący skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej, mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych, o których mowa w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. W sprawie nie budziło także sporu zagadnienie czy wyrok z uzasadnieniem, o udostępnienie którego zwrócił się skarżący, stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Wyroki oraz postanowienia sądów są co do zasady jawne i wraz z uzasadnieniami stanowią informację publiczną w rozumieniu art 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Wyrok po jego ogłoszeniu jako dokument urzędowy może być udostępniany na podstawie u.d.i.p. z zachowaniem ograniczeń wynikających z art 5 tej ustawy. Zwrócić jednak należy uwagę na potrzebę odróżnienia pojęcia informacji oraz nośników informacji, na których została ona utrwalona, i które mogą mieć np. postać dokumentu czy też zapisu elektronicznego. I tak, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać wymienionych w tym przepisie dokumentów urzędowych. Skoro udostępnieniu ma podlegać "treść i postać", w jakiej utrwalona została informacja publiczna, należy przyjąć, że udostępnieniu podlega sam dokument urzędowy lub jego kserokopia, po uprzednim podjęciu działań uniemożliwiających zapoznanie się z danymi chronionymi prawem (np. danymi osobowymi) (zob I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 1). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagał się udostępnienia przez organ konkretnego wyroku (Sądu Rejonowego w sprawie z powództwa M.C.) wraz z uzasadnieniem. Przy czym organ nie zaprzeczał, iż jest w posiadaniu tego wyroku. Mimo bycia w posiadaniu w/w dokumentu urzędowego organ poinformował skarżącego, że powinien zwrócić się o udostępnienie tejże informacji do Sądu Rejonowego, będącego twórcą nośnika informacji, wskazując przy tym na obawy dotyczące prawidłowej anonimizacji wyroku przez organ. Zdaniem Sądu twierdzenie organu co do potrzeby zwrócenia się o udostępnienie informacji publicznej do Sądu Rejonowego jest bezzasadne. Zgodnie z art 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty, na które ustawa nakłada obowiązek udzielenia informacji publicznej zobowiązane są do udostępnienia informacji, które znajdują się w ich posiadaniu. Zasadą jest, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia, jeżeli informacja ta istnieje fizycznie, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Skoro więc bezspornie Burmistrz Miasta i Gminy jest w posiadaniu wyroku objętego wnioskiem skarżącego, a potwierdza to stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę oraz treść pisma organu z [...] marca 2021 r., ponadto dokument ten odnosi się do organu władzy publicznej i dotyczy sfery jego działalności, nie został udostępniony wnioskodawcy i nie opublikowano go w Biuletynie Informacji Publicznej podmiotu zobowiązanego do załatwienia wniosku, to uzasadnione jest stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącego z [...] lutego 2021 r. (por. wyrok z 30 października 2014 r. WSA w Łodzi , II SAB/Łd 137/14). W tych okolicznościach Burmistrz Miasta i Gminy powinien załatwić wniosek skarżącego z [...] lutego 2021 r. albo poprzez udostępnienie wyroku z uzasadnieniem w drodze czynności materialno-technicznej po usunięciu danych podlegających ochronie albo odmówić udostępnienia wydając decyzję administracyjną w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Na marginesie dodać należy, iż anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną, polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane nie podlegające udostępnieniu, przez wzgląd na ich ochronę gwarantowaną ustawą o ochronie danych osobowych i prywatność jednostki. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 stycznia 2013 r., I OSK 2267/12 wskazał, że "Z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. zastosowana przez organ w rozpatrywanej sprawie tzw. anonimizacja danych wrażliwych.’’ Kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek anonimizując częściowo daną informację, czy wydać w związku z tym na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też anonimizacja ta nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej - jest to, czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku. Natomiast obawy organu co do prawidłowości przeprowadzenia procesu anonimizacji nie mogą uzasadniać zwolnienia organu od obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Dodać należy także, odnosząc się do podniesionej w odpowiedzi na skargę kwestii ochrony wynikającej z RODO, iż przepisy RODO nie wyłączają stosowania u.d.i.p. Powołane regulacje RODO dotyczą zbierania i przetwarzania danych osobowych osób fizycznych, a nie udostępniania w ramach dostępu do informacji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. e RODO przetwarzanie jest zgodne z prawem, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za uzasadnioną i w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z [...] lutego 2021 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem prawomocności. Zdaniem Sądu stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Dla uznania, że w sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa musi być ono znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie, czy nie udzielenie odpowiedzi musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15). Zdaniem Sądu bezczynność organu nie nosiła tych cech, za czym przemawia przede wszystkim okoliczność poinformowania strony pismem dnia [...] marca 2021r. O kosztach na które składał się wyłącznie zwrot wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III).