II SAB/Go 15/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Starosty Powiatu S. w przedmiocie ustalenia właściciela nieruchomości postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę A.C. na bezczynność Starosty Powiatu S. w przedmiocie ustalenia właściciela nieruchomości. W piśmie z dnia 10 lipca 2008 r. skarżąca zawarła również wniosek o przyznanie prawa pomocy. 8 września 2008 r. do sądu wpłynął wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że mieszka z trzema synami, a jeden z nich jest chory na padaczkę i pobiera rentę socjalną w kwocie 1.060 zł. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w kwocie 556 zł, zaś dwóch synów z tytułu zatrudnienia osiąga łącznie dochód w wysokości 2.500 zł. A.C. wskazała, że eksploatacja domu (opłaty za gaz, energię elektryczną opał) wraz z zakupem żywności wynosi miesięcznie co najmniej 3.500 zł. Nadto skarżąca podała, że ponosi wydatki związane z zakupem leków i leczeniem chorego syna. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez A.C. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca otrzymuje bowiem niewielką emeryturę w wysokości 556 zł. Skarżąca mieszka wraz z trzema synami, którzy wspólnie partycypują w wydatkach związanych z eksploatacją domu, zakupem żywności itp. Łączny dochód skarżącej i jej dzieci wynosi około 4.000 zł, zaś miesięczny koszt utrzymania domu, zakupu żywności to minimum 3.500 zł. Nadto nie można pominąć, że z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż M. C. jest chory na padaczkę i musi mieć zapewnione odpowiednie lekarstwa i opiekę medyczną. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż wskazane wydatki nie wyczerpują wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.