II SAB/Go 15/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Starosty Powiatu S. w przedmiocie ustalenia właściciela nieruchomości postanawia: przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II SAB/Go 15/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę A. C. na bezczynność Starosty Powiatu S. w przedmiocie ustalenia właściciela nieruchomości. Powyższe postanowienie wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 7 lipca 2008r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k- 98). W dniu 10 lipca 2008 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną sporządzoną osobiście oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z uwagi na okoliczność, iż nie stać ją na samodzielne poniesienie kosztów działania profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 15 września 2008 r. sygn. akt II SAB/Go 15/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. przyznał skarżącej – A. C. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k- 128). Pismem z dnia 7 października 2008r. Okręgowa Rada Adwokacka w Z. poinformowała Sąd, iż wyznaczyła jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącej A. C. – adw. [...]. W dniu 20 października 2008 r. Sąd udostępnił akta niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej do wglądu adw. [...] - działającemu w imieniu skarżącej A. C. W dniu 22 października 2008r. adwokat [...] złożył wniosek o wydanie kserokopii z akt sprawy (k-143), załączył jednocześnie dokument pełnomocnictwa udzielonego w dniu 22 października 2008r. przez A. C. (k-144). Kserokopie akt wydano pełnomocnikowi w dniu 29 października 2008r. (k- 152). W dniu 3 listopada 2008 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dopełniając jednocześnie obowiązku złożenia skargi kasacyjnej. We wniosku pełnomocnik wskazał, iż skarżąca nie ze swojej winy nie wniosła skargi kasacyjnej w terminie, z uwagi na fakt, iż nie dysponowała środkami finansowymi na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. A. C. po otrzymaniu powyższego postanowienia wystąpiła o przyznanie prawa pomocy z urzędu, co spowodowało przekroczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na fakt, iż pełnomocnictwo zostało podpisane w dniu 22 października 2008r., wniesienie skargi następuje w najkrótszym możliwym terminie. Termin do jej wniesienia został przekroczony nieznacznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje. Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Natomiast w myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Pomimo że art. 87 § 2 p.p.s.a. nie wskazuje na to, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu strona powinna również wskazać okoliczności uzasadniające dopuszczalność wniosku ze względu na zachowanie terminu. Z powołanych przepisów prawa wynika, że warunkiem formalnym wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentację uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przed merytorycznym rozpatrzeniem wniesionego wniosku, Sąd zobligowany jest zbadać, czy wniosek spełnia wymogi formalne, jest dopuszczalny i został wniesiony w siedmiodniowym terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. W świetle art. 177 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 30 dni. Jest to termin ustawowy i procesowy, i dotyczy każdej ze stron niezależnie od tego, czy korzysta ona z pomocy pełnomocnika z wyboru, czy też pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Sporządzenie skargi kasacyjnej przez uprawniony podmiot, określony przez przepis art. 175 p.p.s.a. ma zapewnić jej odpowiedni poziom formalny i merytoryczny. Oczywiste jest, że należyte opracowanie skargi kasacyjnej wymaga nie tylko znajomości akt sprawy ale także zapoznania się z literaturą oraz orzecznictwem dotyczącym przedmiotu sprawy. Co więcej, pełnomocnik obowiązany jest także zapoznać się ze stanowiskiem mocodawcy, bądź też poinformować go o braku podstaw do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przewidziany ustawą trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej służy przede wszystkim pełnomocnikowi strony. Należy wyjaśnić, iż samo wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, nie oznacza możliwości podjęcia działania w imieniu strony. Zgodnie z przepisem art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Niewątpliwie czynności związane ze skargą kasacyjną pełnomocnik powinien podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki, przy czym dla oceny staranności pełnomocnika należy wziąć pod uwagę, również normalne obciążenie pełnomocnika jego pracą zawodową. Dopiero ustalenie kiedy pełnomocnik strony skarżącej miał realną możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej pozwala stwierdzić, czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej był złożony w terminie siedmiodniowym, określonym przez przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez swojej winy, co zaakcentowano we wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Fakt przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, potwierdza, że nie miała ona rzeczywistej możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie, a w konsekwencji, także zapewnienia sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej przez jeden z podmiotów wymienionych w przepisie art. 175 p.p.s.a., w terminie wynikającym z przepisu art. 177 p.p.s.a. W tym zakresie, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżąca dochowała należytej staranności i dopełniła wszelkich czynności aby umożliwić sobie wniesienie skargi kasacyjnej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Bezsporny jest również w rozpatrywanej sprawie fakt dochowania przez pełnomocnika skarżącej terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. należny uznać dzień, w którym adwokat ustanowiony z urzędu dla skarżącej miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu w zaistniałych okolicznościach, pełnomocnik miał taką możliwość dopiero po dokładnym zapoznaniu się z aktami sprawy, w tym także z dokumentami, których kserokopie doręczono pełnomocnikowi w dniu 29 października 2008 r. na wniosek złożony w dniu 22 października 2008r. Uwzględniając, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z tą skargą, adw. [...] wniósł w dniu 3 listopada 2008r., należy stwierdzić iż działał on bez nieuzasadnionej zwłoki. Podjął czynności w sprawie niezwłocznie po ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej, w tym bez nieuzasadnionej zwłoki złożył pełnomocnictwo oraz zapoznał się z aktami sprawy i podjął czynności służące przygotowaniu do złożenia w/w skargi. Powyższe powoduje, iż działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.