II SAB/Go 160/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Obrony Zwierząt [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do załatwienia wniosku Stowarzyszenia Obrony Zwierząt [...] z dnia [...]r., II. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz Stowarzyszenia Obrony Zwierząt [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Dniu [...] maja 2018 r. Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt [...] złożyło drogą elektroniczną do Wójta Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie". Wniosek został nadany za pośrednictwem platformy ePUAP, a odebranie wniosku zostało potwierdzone Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia. 2. W związku z brakiem odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenie skierowało do tutejszego Sądu, za pośrednictwem Wójta Gminy [...], skargę na bezczynność tego organu dotyczącą niezałatwienia wniosku z dnia [...] maja 2018 r. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 19 marca 2019 r. Organ nie przekazał skargi do Sądu, lecz uznając ją za zasadną udzielił pełnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. 3. W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt złożyło wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu. Wraz z odpowiedzią na ten wniosek organ przesłał do tutejszego sądu skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (będącą przedmiotem niniejszej sprawy) wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. 4. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Wójt Gminy wskazał, że organ uwzględnił skargę udzielając informacji w żądanym zakresie i stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że żądana informacja publiczna została już udzielona, natomiast organ błędnie przyjął, że w takiej sytuacji nie zachodzi obowiązek przekazania skargi sądowi. W odniesieniu do bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji wskazano, że wniosek został nieumyślnie pominięty przez pracownika urzędu gminy. 5. Sprawa dotycząca wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu została odrębnie rozpoznana i zakończyła się wymierzeniem organowi grzywny za nieprzekazanie skargi (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 października 2019 r., II SO/Go 6/19). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). 7. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestionowane przez organ, że żądane informacje są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.; zwanej dalej u.d.i.p.). Są one bowiem w sposób bezpośredni związane z zadaniami wykonywanymi przez organ w sferze publicznej i finansowanymi ze środków publicznych. 8. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa powołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej, na gruncie której udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zachodzi zatem w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). 9. W kontrolowanej przez sąd sprawie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 14 maja 2018 r. Wobec tego, mając na uwadze powołane wyżej przepisy, organ miał obowiązek podjąć stosowne czynności bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jak wynika z akt sprawy i co jest niesporne organ załatwił wniosek i udzielił żądanej informacji dopiero na skutek niniejszej skargi w przedmiocie bezczynności czyli 25 marca 2019 r. Jasne jest zatem, że wniosek został załatwiony z przekroczeniem ustawowego terminu. Skoro jednak organ udzielił w całości informacji przed rozpoznaniem niniejszej skargi przez Sąd, to postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku podlegało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (o czym orzeczono w punkcie I wyroku). 10. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla sprawy dotyczącej bezczynności. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., należało bowiem z urzędu stwierdzić, czy organ dopuścił się bezczynności i ocenić charakter tego deliktu. Z akt sprawy wynika, że udzielenie informacji nastąpiło znacznie po upływie 14- dniowego terminu do załatwienia wniosku. Nadto żądana informacja była prosta i nieskomplikowana i powinna była zostać udzielona w terminie 14 dni. Stąd należało stwierdzić bezczynność w działaniu organu (pkt II wyroku). 11. Oceniając czy to niedziałanie miało charakter kwalifikowany wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. W ocenie sądu przekroczenie terminu do załatwienia wniosku choć znaczne w okolicznościach sprawy nie daje podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Organ natychmiast po zorientowaniu się podjął czynności zmierzające do załatwienia wniosku, a nierozpoznanie wniosku miało charakter nieumyślny. Również strona skarżąca nie domagała się takiej kwalifikacji. Z tych względów orzeczono jak w punkcie II wyroku. Z powyżej podanych przyczyn sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi z urzędu grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Spodziewać się należy, że organ po zapoznaniu się motywami niniejszego orzeczenia będzie przykładał większą uwagę i staranność do rozpoznawania podobnych wniosków w przyszłości, tym bardziej, że został już ukarany grzywną za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu. 12. Jako, że zasada skargi została uwzględniona, a sama skarga doprowadziła do wykonania przez organ ustawowego obowiązku, o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów wpisu i kosztów zastępstwa procesowego (pkt III wyroku).