II SAB/Go 166/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-11-10

Skład orzekający: Krzysztof Rogalski, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniono to znacznymi odstępami czasowymi w podejmowaniu czynności, nieefektywnym działaniem organu oraz brakiem racjonalnego uzasadnienia dla zwłoki, pomimo trudności związanych z epidemią. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji, stwierdził przewlekłość i jej rażące naruszenie prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną oraz zasądził koszty postępowania, oddalając jednocześnie wniosek o wymierzenie grzywny.
Stan faktyczny
Skarżąca O.K. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, wskazując na niemal 12-miesięczną zwłokę od złożenia kompletnego wniosku. Wojewoda argumentował, że opóźnienia wynikały z braków formalnych, konieczności uzyskania opinii innych organów oraz trudności związanych z epidemią COVID-19. W trakcie postępowania sądowego Wojewoda wydał decyzję przyznającą zezwolenie na pobyt czasowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 zł, oddalił wniosek o wymierzenie grzywny i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi O.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku O.K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącej O.K. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych, V. oddala skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, VI. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 8 lipca 2021 r. O.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie dotyczącej wydania zezwolenia na pobyt czasowy. W skardze wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy administracyjnej, że przewlekłe prowadzenia sprawy administracyjnej przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 24 lipca 2020 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej wniosek był kompletny i nie stwierdzono w nim braków formalnych. Pomimo znacznego upływu czasu do daty wniesienia skargi organ nie wydał decyzji w sprawie. Z tego względu strona narażona jest na liczne utrudnienia w życiu codziennym, uniemożliwia jej to normalne funkcjonowanie w Polsce, jak również przekraczanie granicy państwa. W tych okolicznościach w dniu 17 czerwca 2021 r. strona skierowała za pośrednictwem organu ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Postępowanie to trwa niewątpliwie dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy (niemal 12 miesięcy od złożenia wniosku do daty wniesienia skargi) co narusza szereg zasad wynikających z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę szybkości i prostoty postępowania, tak znaczne opóźnienia wynikają wyłącznie z postawy i zaniechań organu, przy czym do zaistniałej sytuacji nie przyczyniła się skarżąca. Wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz grzywny jest uzasadniony sytuacją, w jakiej skarżąca znalazła się z powodu zwłoki organu w załatwieniu sprawy oraz wynikłymi stąd trudnościami, m.in. ograniczoną możliwością zawierania umów, przekraczaniu granicy państwa czy trudnościami w uzyskaniu szczepienia na COVID-19. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, iż wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy był obarczony brakami formalnymi, które zostały uzupełnione w dniu 12 listopada 2020 r., przy czym termin załatwienia sprawy został wyznaczony na [...] sierpnia 2021 r. Następnie dnia 11 grudnia 2020 r. organ zwrócił się do Straży Granicznej, Policji oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wyrażenie opinii na temat skarżącej będącej cudzoziemką w zakresie ewentualnego zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Termin udzielenia informacji upływał z dniem 13 stycznia 2021 r. W dniu 24 czerwca 2021 r. wpłynęło ponaglenie, które dnia 2 lipca 2021 r. przekazano do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. W dniu 3 sierpnia 2021 r. Wojewoda wystąpił do Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej i jej małżonka R.K., co z uwagi na trwającą epidemię SARS-CoV-2 jest obecnie utrudnione. Kolejny termin załatwienia sprawy wyznaczono na [...] sierpnia 2021 r. Odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji na temat trudnej sytuacji skarżącej wywołanej zwłoką w załatwieniu sprawy Wojewoda podniósł, iż skarżąca wypełniając wniosek w dniu 12 listopada 2020 r. otrzymała do paszportu stempel potwierdzający jej legalny pobyt na terenie Polski. Ponadto jest to kolejne zezwolenie skarżącej na pobyt w Polsce. Pierwsze otrzymała w dniu [...] kwietnia 2020 r. na nazwisko K., którym poprzednio się posługiwała. W toku zawierania umów skarżąca może reprezentować jej małżonek. Ponadto skarżąca przebywa na terytorium Polski leganie, zatem ma możliwość poddania się szczepieniu na COVID-19, podobnie może swobodnie przekraczać granice państwa na podstawie ważnej wizy pobytowej, uprawniającej do wielokrotnego przekraczania granicy. Nadto organ uzasadnił zwłokę trwającą epidemią i związanymi z tym ograniczeniami, jak również koniecznością przeprowadzania dodatkowych ustaleń z innymi organami. Z poczynionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego ustaleń wynika, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wojewoda rozpatrzył wniosek skarżącej udzielając zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] sierpnia 2024 r., skarżąca odebrała tę decyzję w dniu 7 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej w skrócie p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. W niniejszej sprawie Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a) W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Ponadto w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie, dotyczyła przewlekłości Wojewody w załatwieniu wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Została ona poprzedzona skierowaniem ponaglenia z dnia [...] czerwca 2021 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody. Tym samym spełniony został warunek formalny wniesienia skargi wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. Pojęcie przewlekłości zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej w skrócie k.p.a.). Zgodnie z treścią tego przepisu przewlekłość zachodzi, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W sprawach dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca oraz zezwolenia na pracę zastosowanie mają ogólne terminy załatwiania spraw określone przepisach art. 35-36 k.p.a., zaś ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35) nie wprowadza odmiennych terminów załatwienia sprawy. Przepis art. 35 § 1 k.p.a. wprowadza ogólną zasadę stanowiącą, że sprawa winna być przez organ administracji publicznej załatwiona bez zbędnej zwłoki. Zgodnie natomiast z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, natomiast sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy organ wprawdzie formalnie mieści się w terminach załatwienia sprawy, jednak podejmowane przez niego czynności są nieefektywne, pozorne, jak również gdy dokonuje czynności technicznych a nie materialnoprawnych, zmierzających do uzyskania materiału dowodowego będącego podstawą decyzji. Przewlekłość postępowania należy ocenić przez pryzmat sposobu prowadzenia postępowania. Postępowaniem prowadzonym przewlekle jest postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w szczególności poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, natomiast czynności te nie zmierzają do merytorycznego zakończenia sprawy (por. wyrok NSA z 8 maja 2013 r., II OSK 2873/12). Okolicznościami wyłączającymi stwierdzenie bezczynności lub przewlekłość w prowadzeniu sprawy przez organ nie są w szczególności niedobory kadrowe czy też ponadprzeciętny wpływ spraw rozpoznawanych przez organ (wyrok NSA z 21 grudnia 1999 r., V SAB 147/99, PiP 2000, nr 7, s. 111), co ma szczególne znaczenie w kontekście rozpoznawanej sprawy. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada szybkości postępowania nie pozostaje przy tym w kolizji z zasadą legalizmu, gdyż obie te zasady powinny być realizowane w równym stopniu (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 916/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie organu wykazuje cechy tak rozumianej przewlekłości. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, w dniu 12 listopada 2020 r. skarżąca uzupełniła brakującą dokumentację, która nie została załączona do datowanego na [...] lipca 2020 r. wniosku. W tej samej dacie organ podjął pierwszą czynność w sprawie poprzez zawiadomienie skarżącej o wszczęciu postępowania na skutek doręczenia mu kompletnego wniosku oraz o wyznaczeniu na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. przewidywanego terminu zakończenia postępowania w dniu [...] sierpnia 2021 r., przy czym z akt administracyjnych sprawy nie wynika, jaką konkretnie przyczyną było podyktowane wyznaczenie tak odległego terminu załatwienia sprawy (9 miesięcy od daty złożenia kompletnego wniosku). W zawiadomieniu tym znalazło się jedynie stwierdzenie, iż organ "gromadzi materiał dowodowy". Następnie dnia 11 grudnia 2020 r., a więc po upływie blisko 30 dni organ podjął kolejną czynność, polegającą na zwróceniu się do Szefa ABW za pośrednictwem delegatury ABW Wydziału Zamiejscowego o przekazanie informacji, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wbrew twierdzeniu zawartemu w odpowiedzi na skargę, z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby w dacie tej zwrócono się o informację na temat skarżącej również do Policji oraz Straży Granicznej. Ponadto pismo do Szefa ABW zawierało zastrzeżenie, iż nieprzekazanie informacji w terminie 30 dni uznane zostanie za równoznaczne ze spełnieniem wymogu uzyskania tej informacji (art. 109 ust. 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach). Jednakże pomimo upływu tego terminu (akta nie zawierają ewentualnej odpowiedzi Szefa ABW) z akt tych nie wynika, aby jakiekolwiek czynności były podejmowane w sprawie do daty 24 czerwca 2021 r., kiedy to do organu wpłynęło ponaglenie wystosowane przez skarżącą na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Dnia 2 lipca 2021 r. Wojewoda przekazał ponaglenie Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Następnie po upływie kolejnych 31 dni, tzn. 3 sierpnia 2021 r. Wojewoda zwrócił się do Komendanta Oddziału Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącej. W dniu 12 lipca 2021 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęła skarga O.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę (stanowiąca przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie), natomiast pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. zawiadomiono skarżącą o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień [...] września 2021 r. Sprawa została załatwiona wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] udzielającej skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] sierpnia 2024 r. W świetle opisanych wyżej okoliczności faktycznych stwierdzić należało, iż organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły (pkt II sentencji wyroku), przekraczając terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziane nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych. Należy przy tym podkreślić, że dla oceny przewlekłości nie ma znaczenia okoliczność wyznaczania przez organ administracji nowych terminów załatwienia sprawy na podstawie art. 36 k.p.a. Instytucja wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy może stanowić objaw przewlekłości, o ile będzie stosowana w warunkach prowadzenia czynności postępowania w sposób nieefektywny czy pozorny (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 lutego 2021 r., II SAB/Wr 28/20). W kwestii zaś oceny stopnia zaistniałej w sprawie przewlekłości postępowania, trzeba zauważyć, że kategoria "rażącego" naruszenia prawa stanowi jego kwalifikowaną postać. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., I OSK 2171/17). Jakkolwiek podnoszona przez organ kwestia bardzo trudnej sytuacji w związku ze skalą napływu wniosków o udzielenie cudzoziemcom zezwolenia na pobyt i niedostosowania obsady kadrowej do aktualnej sytuacji, nawet w połączeniu z trwającą od marca 2020 r. epidemią COVID-19, mogą do pewnego stopnia stanowić usprawiedliwienie dla dłuższych terminów załatwiania tego typu spraw, to jednak okoliczność ta nie stanowi usprawiedliwionego uzasadnienia dla wykazanej wyżej wielomiesięcznej zwłoki oraz znacznych odstępów czasowych w podejmowaniu kolejnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Tym bardziej, iż pomijając kierowane do skarżącej zawiadomienia o wyznaczeniu kolejnych terminów załatwienia sprawy, Wojewoda wystosował w istocie dwa pisma do innych organów (Szefa ABW oraz do Straży Granicznej), zaś sprawa zakończyła się wydaniem decyzji uwzględniającej w całości żądanie strony, przy czym na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od jej uzasadnienia – przez co trudno uznać niniejszą sprawę za szczególnie skomplikowaną w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a. Dodatkowo wystosowanie drugiego z wymienionych pism (do Komendanta Placówki Straży Granicznej) nastąpiło nie tylko po upływie blisko ośmiu miesięcy zwłoki od wcześniejszej czynności, ale również już po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Na akceptację nie zasługuje zawarta w odpowiedzi na skargę argumentacja, iż tak znaczna zwłoka w zwróceniu się do Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącej była podyktowana trwającą epidemią COVID-19 i związanym z tym obciążeniem tej formacji innymi czynnościami. Wojewoda powinien skoncentrować działania przede wszystkim na terminowej realizacji swoich zadań wynikających z ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, natomiast terminowość i sposób wykonywania obowiązków przez Straż Graniczną jest rzeczą tej formacji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku. Z powodu zakończenia postępowania administracyjnego wydaniem w dniu [...] sierpnia 2021 r. decyzji udzielającej zezwolenia skarżącej na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nastąpiło po wniesieniu skargi, zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy (pkt I sentencji wyroku). Na mocy § 2 art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. należy zauważyć, że fakt stwierdzenia przewlekłości postępowania lub bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej bądź grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii fakultatywne działanie sądu – bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie – oznacza, że wybór czy zastosować ten środek, leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki w załatwieniu sprawy, a więc w sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., II OSK 2197/17, wyroki WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r. IV SAB/Wa 294/16, w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19; WSA we Wrocławiu z 30 stycznia 2018 r. III SAB/Wr 40/17). Działając na mocy cytowanego art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 zł (o czym orzeczono w pkt IV sentencji wyroku) uznając ją za adekwatną do zaistniałego stopnia naruszenia regulacji prawnych dotyczących terminów załatwiania spraw. Sąd miał przy tym na uwadze podnoszoną w odpowiedzi na skargę argumentację, iż w okresie poprzedzającym wydanie decyzji kończącej niniejszą sprawę, skarżąca będąca cudzoziemką posiadała ważną wizę pobytową uprawniającą do wielokrotnego przekraczania granicy, ponadto wydano jej kartę pobytu, której z nieznanych przyczyn nie odebrała, zaś w toku zawierania umów na terenie Polski mogła być reprezentowana przez małżonka. W tej sytuacji w ocenie Sądu, żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości określonej w skardze należało uznać za nazbyt wygórowane, zwłaszcza, że na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie można wyprowadzić zasady, że suma pieniężna ma walor odszkodowania, tak jak rozumiane jest ono na gruncie prawa cywilnego. Z tych samych przyczyn oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegało zawarte w skardze żądanie wymierzenia organowi grzywny (pkt V sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt VI sentencji wyroku) znajduje oparcie w treści art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącą w wysokości 480 zł, (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz 17 zł opłaty skarbowej od przedłożonego pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło