II SAB/Go 175/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi D.C. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego [...] do załatwienia wniosku skarżącego D.C. z dnia [...] lipca 2019 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata P.A. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. D.C. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o udostępnienie informacji publicznej w formie odpisu jadłospisu szczegółowego dla każdego rodzaju diety wydawanego w ZK w okresie od [...] do [...] maja 2019 r. wraz z odpisem diety jadłospisu wydawanego do oddziałów mieszkalnych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał jedynie: "na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej". Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor Zakłady Karnego, w odpowiedzi na wniosek, poinformował skarżącego, iż jadłospisy sporządzane w jednostkach penitencjarnych nie stanowią dokumentów, o jakich mowa w art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429). W konsekwencji uznał, że informacje, o które wnosi skarżący nie stanowią informacji publicznej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. D.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Zakładu Karnego poinformował, że jadłospisy są udostępniane na tablicach ogłoszeń znajdujących się w korytarzu wszystkich oddziałów mieszkalnych w sposób widoczny i czytelny. Jadłospisy zawierają informacje dotyczące wszystkich rodzajów posiłków przygotowywanych w danym dniu w Zakładzie Karnym, zaś jadłospisy szczegółowe stanowią dokumentację pomocniczą i pozostają w kuchni głównej. Nadto podał, że zgodnie z instrukcją kancelaryjną, jadłospisy jako dokumenty są archiwizowane przez okres 5 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p., na gruncie której udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Należy wskazać, że w przypadku skarg na bezczynność w sprawach z zakresu informacji publicznej, w przypadku udzielenia przez podmiot zobowiązany informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p., przedmiotem kontroli sądu jest prawidłowość udzielonej informacji, a więc po pierwsze, czy odpowiada ona treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz po drugie, czy podmiot zobowiązany prawidłowo ustalił, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie "pojęcia informacja publiczna" lub że część z nich nie podlega ujawnieniu. W sytuacji, gdy sąd administracyjny uzna, że podmiot zobowiązany błędnie uznał, iż określone dane nie stanowią informacji publicznej lub nie podlegają udostępnieniu - wówczas sąd powinien uznać, że organ znajduje się w bezczynności i zobowiązać go do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. W sprawie bezsporne było, że Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p). Należy wskazać, że kwestię wyżywienia osób osadzonych w zakładach karnych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie wyżywienia osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 302). Powyższe rozporządzenie wskazuje rodzaje posiłków jakie wydawane są osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych, jak i poszczególne rodzaje diet wydawanych ze względu na konkretną sytuację osób osadzonych (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Należy dodać, że stosownie do § 16 Zarządzenia nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2010 r. w sprawie gospodarki żywnościowej w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, jednostki te obowiązane są do prowadzenia ewidencji i dokumentacji w zakresie żywienia ludzi i zwierząt, takiej jak: raport stanu żywionych (podstawowy, uzupełniający), jadłospis, asygnata rozchodowa artykułów żywnościowych, asygnata zaopatrzenia żywnościowego, książka materiałowa ilościowo-wartościowa, zestawienia kontrolne dziennych kosztów żywienia (pkt 1-6). Mając na uwadze powyższe należało zatem podzielić stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że wnioskowaną przez skarżącego informację dotyczącą jadłospisów należało zakwalifikować jako informację publiczną, ponieważ dotyczy danych bezpośrednio związanych z wydatkowaniem środków publicznych oraz związanych z realizacją zadań o charakterze publicznym przez Dyrektora Zakładu Karnego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 sierpnia 2018 r., II SA/Po 1100/17, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2019 r., IV SAB/Gl 196/18. CBOSA). Wskazać trzeba, że udostępnienie dokumentu w postaci jadłospisu poprzez wywieszenie go w miejscu ogólnie dostępnym oraz poprzez jego odczytanie przez radiowęzeł, nie zwalania organu od obowiązku udzielenia informacji w trybie art. 10 u.d.i.p. W myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Z powyższych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało zobowiązać Dyrektora Zakładu Karnego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2019 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I wyroku), uznając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). ----------------------- # 2