II SAB/Go 18/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącego J.J. z dnia [...], II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego J.J. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 19 stycznia 2017r. J.J. skierował drogą elektroniczną do Urzędu Gminy wniosek o udostępnienie informacji publicznej – i przesłanie odpowiedzi na jego adres mailowy – w zakresie informacji o zarobkach uzyskanych przez sekretarza gminy w 2017 roku z wyszczególnieniem wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków: specjalnego, funkcyjnego, za wieloletnią pracę. Dodatkowo wniósł o podanie ewentualnych nagród, w tym nagród jubileuszowych oraz należności przysługujących na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej w 2017 roku. W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] lutego 2018 r. organ przesłał wnioskodawcy informacje o zarobkach uzyskanych przez sekretarza Gminy w 2017 roku, ze wskazaniem wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za wysługę lat, dodatku funkcyjnego, dodatku specjalnego, nagrody jubileuszowej oraz nagrody. W dniu 5 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.J., opatrzona datą [...] lutego 2018 r., na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2018br. o udostępnienia informacji publicznej, w żądanym przez wnioskodawcę zakresie. Skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie przewidzianym ustawą, tj. 14 dni, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W skardze strona podniosła, że w terminie przewidzianym ustawą organ nie udostępnił informacji w żądanej formie, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak również nie wezwał do usunięcia braków. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania. Podniósł, że dowiedział się o wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej dopiero w dniu doręczenia mu skargi na bezczynność, ponieważ wniosek o udzielenie informacji publicznej skarżący wysłał z adresu o nazwie: [...] na adres poczty elektronicznej: [...], a adres ten co prawda należał do Gminy, ale nie był on przeznaczony do składania wniosków o udzielenie informacji publicznej. Jednostka samorządu terytorialnego udostępniła adres poczty elektronicznej o adresie: [...], który był wyłącznie przeznaczony do składania takich wniosków, o czym poinformowała na swojej stronie internetowej, na której dodatkowo szczegółowo opisała procedurę składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną. W związku z czym przedmiotowa wiadomość elektroniczna skierowana przez skarżącego została zakwalifikowana przez system ochrony poczty elektronicznej Gminy jako zagrożenie dla systemu informatycznego co oznacza, iż w praktyce e-mail ten nie dotarł do skrzynki odbiorczej komputera w Biurze podawczym urzędu, gdyż został zakwalifikowany jako SPAM. Zatem o treści tego maila organ dowiedział się dopiero w dniu doręczenia mu skargi J.J.. Zdaniem organu skarżący przyczynił się do zaistniałej sytuacji związanej z niemożliwością udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, gdyż wybierając złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej nie uwzględnił procedury składania wniosków tego typu opisanych na stronie internetowej Gminy. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. pełnomocnik J.J. cofnął wniosek zawarty w skardze o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie przewidzianym ustawą, natomiast podtrzymał wnioski o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wskazał, że strona zwracająca się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie ma obowiązku zapoznawania się ze szczegółową strukturą organizacyjną urzędu i przeznaczeniem skrzynek pocztowych. Skarżący skierował wniosek na ogólny adres korespondencyjny dostępny na stronie urzędu, gdzie nie zaznaczono, że korespondencja odbierana jest tylko w określonych wypadkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Bezczynność oznacza stan, w którym podmiot, pomimo ciążącego na nim obowiązku do wydania aktu bądź dokonania czynności, obowiązku tego w prawnie określonym terminie nie wykonuje. Bezczynność ma miejsce również wówczas, gdy organ wprawdzie podjął czynności, lub prowadził postępowanie, jednak nie zakończył sprawy wydaniem aktu lub podjęciem czynności. Zwrócić uwagę należy, że z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynności nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, jak również to, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że nie był on zobowiązany do wydania danego aktu bądź też do dokonania czynności. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), dalej powoływanej, jako "u.d.i.p." podmioty, na których ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, zobowiązane są do udzielania informacji zgodnie z wnioskiem bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, o czym stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. O bezczynności organu zatem, w myśl wskazanej ustawy, świadczy brak podjęcia, przez zobowiązany podmiot, we określonym wyżej terminie, czynności takich jak udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno - technicznej, ani nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Wskazać należy, że jedynie w sytuacji, w której żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy polegająca na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji o zarobkach uzyskanych przez sekretarza gminy w 2017 r., z wyszczególnieniem wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków specjalnego, funkcyjnego, za wieloletnią pracę. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.i.d.p. oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, o której mowa art. 1 ust. 1 ustawy. Sporna pozostaje natomiast kwestia, czy organ w sprawie niniejszej dopuścił się, na co wskazuje skarżący, bezczynności, czy też, jak twierdzi organ, wniosek skierowany został na nieprawidłowy adres mailowy, wobec czego nie pozostawał on w bezczynności w jego załatwieniu, a odpowiedź została przez organ niezwłocznie udzielona skarżącemu wraz z wpływem skargi na bezczynność. W sprawie pozostaje bezspornym, że w dniu [...] lutego 2018 r. organ, drogą elektroniczną, udzielił skarżącemu żądanej informacji, a pismem z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę argumentacja organu nie mogła mieć wpływu na ocenę stanu bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. Tryb rozpatrywaniu wniosków o udzielenie informacji publicznej jest wewnętrzną sprawą podmiotu zobowiązanego - w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – do udzielenia informacji publicznej i należy on do sfery spraw organizacyjnych związanych z wewnętrznym obiegiem pism w danej jednostce organizacyjnej. Przyjęta przed podmiot procedura załatwiania wniosków o udzielenie informacji publicznej w żadnym wypadku nie może ograniczać praw obywatela w dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Sposób udzielenia informacji publicznej regulują przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 9a, art. 10 i art. 11 u.d.i.p. Natomiast wniosek o udzieIenie informacji publicznej może zostać złożony ustnie bądź w formie pisemnej – za pośrednictwem operatora publicznego, albo w formie elektronicznej. Wszystkie wymienione formy złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej są w takim samym stopniu skuteczne i wywołują ten sam skutek w postaci obowiązku organu podjęcie odpowiednich czynności prawnych. Wracając na tło rozpatrywanej sprawy zwrócić należy uwagę, że skierowanie przez skarżącego wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie pisemnej, za pośrednictwem operatora publicznego Poczta Polska na adres Urzędu Gminy, bez konkretyzowania komórki zajmującej się załatwianiem wniosków tego rodzaju, nie budziłoby wątpliwości co do prawidłowości doręczenia tegoż wniosku, a konsekwencji rodziłoby po stronie organu obowiązek jego załatwienia w ustawowym terminie, liczonym od dnia wpływ wniosku do Urzędu. Zdaniem Sądu w taki sam sposób należy rozpatrywać kwestię złożenia wniosku w formie elektronicznej. Skoro wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany na prawidłowy adres mailowy Urzędu Gminy powinien zostać rozpoznany w odpowiednim terminie, podobnie jak inne wnioski złożone w formie "tradycyjnej", czyli za pośrednictwem poczty, skierowane na adres Urzędu. W ocenie Sądu kwestia usprawnienia procedury załatwiania wniosków o udzielenie informacji publicznej może ewentualnie zostać opracowana na etapie podmiotu zobowiązanego do jego załatwienia (czyli po wpływie wniosku do organu), a nie natomiast przed złożeniem wniosku. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, że adres poczty elektronicznej komórki Urzędu Gminy, zajmującej się wnioskami o udzielenie informacji publicznej, wskazany został na stronie internetowej Urzędu. Zdaniem Sądu skierowanie wniosku na adres główny Urzędu nie powinno rodzić po stronie wnioskodawcy ujemnych skutków prawnych. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że osoby kierujące pisma drogą "tradycyjną" czyli za pośrednictwem Poczty Polskiej znajdują się w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku osób korzystających poczty elektronicznej. Ponownie wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie daje podstaw do takiego różnicowania poszczególnych form wniosków o udzielenie informacji publicznej. W tym stanie sprawy należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018r. Stwierdzona bezczynność nie miała jednak charakteru rażącego, Sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniu organu naruszenia prawa, będącego naruszeniem kwalifikowanym. O rażącym naruszeniu prawa mówić można wówczas, gdy jest ono ewidentne i nie pozostawia żadnych wątpliwości że w sposób oczywisty naruszono prawo. W sprawie niniejszej natomiast stwierdzić należy, że nawet sam upływ terminu pomiędzy wniesieniem wniosku, a przekazaniem skargi do Sądu nie jest znaczny na tyle, aby można było mówić o rażącym naruszeniu prawa. Również działania organu nie pozostawiają wątpliwości, że organ dopuścił się naruszenia prawa zwykłego, nie kwalifikowanego, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji. W przedstawionym stanie faktycznym należy uznać, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, co spowodowało zniesienie stanu bezczynności. Udzielenie przez organ odpowiedzi powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie bezczynności organu, wobec czego postępowanie to należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III sentencji opierając w tym zakresie orzeczenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit"c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. z 2015 r. poz. 1804), z uwzględnieniem art. 206 p.p.s.a. Sąd uwzględnił nakład pracy pełnomocnika i zasady miarkowania kosztów. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu powyższego przepisu do odstąpienia od zasądzenia części kosztów zastępstwa procesowego, bowiem wniesienie skargi nie wymagało szczególnego nakładu pracy, a rozpatrywana sprawa była kolejną tego samego rodzaju, w której występował ten sam pełnomocnik.