II SAB/Go 186/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S.C. na bezczynność Dyrektora [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] r., II. stwierdza, że Dyrektor [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora [...] na rzecz skarżącej S.C. kwotę 177 (sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S.C. - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Młodzieżowego Centrum Kultury i Edukacji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się : - zobowiązania podmiotu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku; - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; - zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika z treści skargi i załączonych do niej dokumentów skarżąca dnia [...] sierpnia 2019 r. złożyła za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie ilości wydarzeń zorganizowanych przez Młodzieżowe Centrum Kultury i Edukacji w miesiącach wakacyjnych, tj. czerwcu, lipcu i sierpniu 2019 r. wraz z informacją o kosztach organizacji tych wydarzeń. Skarżąca wskazała, że ustawowy ostateczny termin na udostępnienie informacji minął 10 września 2019 r. Od tego czasu podmiot pozostawał w bezczynności. Skarżąca podniosła, że wobec braku reakcji podmiotu w terminie ustawowym 11 września 2019 r. podjęła próbę polubownego załatwienia sprawy i wystosowała do podmiotu wezwanie do rozpatrzenia wniosku, mające charakter wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca poinformowała podmiot, że termin na rozpatrzenie wniosku minął 10 września 2019 r. oraz wyznaczyła dodatkowy 7- dniowy termin na rozpatrzenie wniosku. Skarżąca zwróciła uwagę, że organ do dnia nadania skargi nie podjął stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji oraz nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie powiadomił on również o powodach opóźnienia oraz nie wskazał terminu w jakim udostępni informacje. Odpowiadając na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na realizację wniosku, wskazując, iż pracownik wyznaczony do obsługi profilu ePUAP w czasie, gdy wpłynęło zapytanie o udzielenie informacji przebywał na urlopie. Ze względu na braki kadrowe nie można było wyznaczyć innej osoby na zastępstwo i udzielić tej odpowiedzi. Nie wynikało to z złej woli, zapytanie złożone w innej formie np. telefonicznie lub poprzez e-mail z pewnością uzyskałby szybką odpowiedź. Na koniec organ wyraził ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji. Do powyższej odpowiedzi organ dołączył - przesłane skarżącej już po wniesieniu skargi - pismo z [...] października 2019 r., stanowiące odpowiedź na wniosek z dnia [...] sierpnia 2019 r. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r., podtrzymując żądania stwierdzenia bezczynności i zasądzenia kosztów postępowania, obejmujących również koszty korespondencji w kwocie 11,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - określanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – określanej dalej jako u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Młodzieżowego Centrum Kultury i Edukacji w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2019 r. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Młodzieżowego Centrum Kultury i Edukacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jako podmiot reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, zaś żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako dotyczące działalności statutowej jednostki, realizującej zdania publiczne gminy w zakresie edukacji i kultury ( art. 7 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy o samorządzie gminnym) oraz wydatkowania środków publicznych na ten cel. Bezsporne jest również to, że żądana informacja została udzielona po upływie terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a mianowicie dopiero w dniu 8 października 2019 r., a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność, która wpłynęła do organu w dniu 1 października 2019 r. Wskazać należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą co najwyżej mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność istotny jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, czyli tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podlega postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności, o czym orzeczono w punkcie I wyroku. Nie zwalniało to jednak Sądu z obowiązku orzeczenia czy organ dopuścił bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co nie budzi wątpliwości w świetle powyższych wywodów oraz czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (punkt II wyroku). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżącej nie była skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego. Sąd wziął pod uwagę podnoszone braki kadrowe oraz okoliczność, że po złożeniu skargi organ niezwłocznie usunął stan bezczynności, udzielając odpowiedź na wniosek z dnia [...] sierpnia 2019 r. Z tych samym powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości 177 zł, Sąd zaliczył wpis od skargi - 100 zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.), opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 60 zł, odpowiadające 1/8 stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r., poz. 265 – określanego dalej jak r.o.c.r.p.). Obniżenie wysokości wynagrodzenia radcowskiego ustanowionego w niniejszej sprawie w stosunku do kwoty 480 zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c o.c.r.p. Sąd uzasadnia uprawnieniem nadanym przepisem art. 206 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Na podstawie tego przepisu wojewódzki sąd administracyjny działa w ramach uznania, dokonując oceny na tle konkretnych okoliczności, czy występują szczególnie uzasadnione względy przemawiające za odstąpieniem od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części. "Uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. nie jest ograniczony do przykładowego przypadku określonego drugą częścią cytowanego przepisu, po słowach "w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu", a zatem nie ogranicza się tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. W związku z tym, iż art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika procesowego sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W tym kontekście sporządzenie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie Sądu uprawnia co najmniej do miarkowania wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd w tym względzie w pełni podziela aktualne stanowisko wypracowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych co do wykładni art. 206 p.p.s.a. na tle spraw w przedmiocie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej (por. m. in. wyroki: WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Gl 118/17; WSA w Lublinie z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 30/17; WSA w Poznaniu z 3 listopada 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 92/16; WSA w Gdańsku z 25 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 70/16). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wobec ustalenia przez Sądu z urzędu faktu wnoszenia przez S.C., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, licznych skarg w takich samych sprawach dotyczących bezczynności różnych organów – domów kultury, na tle tego samego zapytania o udostępnienie informacji publicznej, zawisłych przed różnymi wojewódzkimi sądami administracyjnymi ( por. m.in. wyroki WSA: we Wrocławiu z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/19; w Kielcach z 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 44/19; w Opolu z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 67/19; w Gliwicach z 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 288/19; w Olsztynie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/19; w Bydgoszczy z 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/19; w Opolu z 29 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 65/19; w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Go 184/19). W zasądzonych kosztach Sad nie uwzględnił żądanych przez skarżącą kosztów korespondencji. W katalogu kosztów w rozumieniu art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie mieszczą się wydatki zwykle występujące przy okazji postępowania sądowego (np. prowizje bankowe, koszty korespondencji), co oznacza, że strona nie mogłaby dochodzić ich zwrotu, gdyby prowadziła postępowanie osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym. Omawiane wydatki, w razie, jeżeli strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, nie mogą być zaliczone do wymienionych w art. 205 § 2 p.p.s.a. wydatków adwokata lub radcy prawnego, ponieważ, jeżeli pokrywa je pełnomocnik, zastępuje w tym stronę. W takiej sytuacji wydatki te mogą być pokrywane przez wynagrodzenie pełnomocnika lub zwracane pełnomocnikowi przez stronę. Stąd w orzecznictwie i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że koszty drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego, w tym koszty korespondencji są pokrywane przez przyznawane pełnomocnikowi wynagrodzenie (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2017 r., II GZ 357/17, z dnia 13 marca 2012 r., II FZ 30/12, , z dnia 2 lipca 2010 r., II OZ 626/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 935/13, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Go 16/0, M. Niezgódka-Medek, P.p.s.a. Komentarz, WKP 2018, t. 3 do art. 205 ).