II SAB/Go 192/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. U. na przewlekłość postępowania [...] w przedmiocie odwołania postanawia odrzucić skargę. E.U. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 października 2025 r. skarżąca została wezwana do podania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu na przewlekłość postępowania Wojewody skierowała do organu wyższego stopnia ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) i do jego ewentualnego nadesłania, pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie takie nie zostało wystosowane. Na podstawie kolejnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 5 listopada 2025 r. skarżąca została wezwana do wykazania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność bądź przewlekłość postępowania Wojewody wyczerpała tryb określony w art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a., tj. czy wniosła do Wojewody ponaglenie na niezałatwienie przez tenże organ sprawy, bądź na przewlekłość prowadzonego postępowania oraz do nadesłania kopii wniesionego ponaglenia, pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie nie zostało przez skarżącą wniesione. W piśmie z dnia [...] listopada 2025 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, odnosząc się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ. Dodatkowo, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 8 grudnia 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi, w piśmie z dnia [...] grudnia 2025 r. skarżąca wskazała, że jej skarga na przewlekłość postępowania dotyczy decyzji Wojewody z [...] listopada 2023 r. nr [...]. W żadnym z pism kierowanych do Sądu skarżąca nie udzieliła odpowiedzi, czy przed wniesieniem skargi do Sądu skierowała do właściwego organu ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl natomiast art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia została uregulowana w przepisach k.p.a. I tak, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl natomiast art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przedmiotem skargi E.U. jest przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie odwołania. Z treści cytowanych wyżej przepisów bezspornie wynika konieczność poprzedzenia takiej skargi do sądu ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 k.p.a. do właściwego organu. Ponaglenie musi mieć formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie z art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie wymaga również uzasadnienia. Sformalizowanie ponaglenia polega na tym, że powinno ono przybrać formę pisemną bądź elektroniczną, a nadto zawierać uzasadnienie i być skierowane do właściwego organu (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/21). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, jakoby skarga E.U. została poprzedzona wniesieniem ponaglenia w opisanej formie i trybie. Pomimo wystosowanych przez Sąd do skarżącej wezwań oraz pomimo wyraźnego pouczenia skarżącej o treści art. 37 k.p.a., skarżąca nie podała, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie odwołania, skierowała do właściwego organu ponaglenie w trybie przewidzianym przez powyższy przepis. Wobec powyższego należało uznać, że warunek skutecznego wniesienia skargi na przewlekłość postępowania Wojewody nie został w niniejszej sprawie spełniony, wobec czego skarga E.U., jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji postanowienia.