II SAB/Go 194/21

Dnia 29 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na przewlekłość postępowania Rady Miejskiej w przedmiocie jakości usług transportu zbiorowego w [...] p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu A.F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. A.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Rady Miejskiej w przedmiocie jakości usług transportu zbiorowego. Uzasadniając skargę wywiódł, iż od 3 lat składa wnioski do tego organu o usprawnienie komunikacji miejskiej na terenie gminy. Ponadto zwrócił uwagę na uchybienia w zakresie komunikacji zbiorowej oraz zaniedbania infrastruktury komunikacyjnej w [...], które jego zdaniem należałoby zlikwidować. W odpowiedzi na skargę działający w imieniu Rady Miejskiej Burmistrz wniósł o jej oddalenie argumentując, iż od kilku lat współpracuje z władzami gmin sąsiednich oraz Starostą celem uruchomienia transportu publicznego, wspólnego dla kilku jednostek samorządowych – o czym skarżący był już kilkukrotnie informowany. Pismem z dnia [...] października 2021 r. skarżący uzupełnił skargę wskazując na kolejne zaistniałe jego zdaniem uchybienia w zakresie organizacji komunikacji zbiorowej i związanej z tym infrastruktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stan przewlekłego prowadzenia postępowania ma miejsce wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności formalnie nie pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, ponieważ wyznacza nowe terminy jej załatwienia bez wyczerpującego podania przyczyny niedotrzymania poprzednio wyznaczonych terminów, gdy podejmuje działania pozorowane czy też działa opieszale, bądź gdy zbyt długo gromadzi i analizuje materiał dowodowy przy jednoczesnym braku koncepcji co do sposobu zakończenia postępowania. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga ta jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca Radzie Miejskiej przewlekłość w zakresie jakości usług transportu zbiorowego w [...]. Jakkolwiek w myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm.) sprawy lokalnego transportu zbiorowego należą do zadań własnych gminy, uznać należy, iż w zakresie objętym treścią skargi strona nie może skutecznie domagać się wydania decyzji administracyjnej, (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), podobnie jak również żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt od 4 do 7 p.p.s.a. Brak jest też przepisów szczególnych, dopuszczających kontrolę sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach. W konsekwencji stwierdzić należało, że zaskarżona przewlekłość nie należy do żadnej kategorii spraw mieszczących się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego, gdyż brak jest przepisu prawa zobowiązującego organ do wydania określonego aktu (decyzji, postanowienia) lub podjęcia czynności administracyjnej w sprawie indywidualnej. Skarga nie mogła zatem zostać rozpoznana pod względem merytorycznym, wobec czego Sąd obowiązany był ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – w myśl którego skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego – o czym na podstawie wskazanego tu przepisu orzeczono w pkt 1 postanowienia. Z kolei zawarte w pkt 2 postanowienia rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu wpisu sądowego od skargi znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.