II SAB/Go 21/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Z. w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. M.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery stałej zgodnie z wnioskiem złożonym w 2002 r. wraz z ustawowymi odsetkami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej odrzucenie, wskazując na cywilnoprawny charakter niniejszej sprawy. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wskazał na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt II SAB/Go 8/06 odrzucające skargę M.G. w tym samym przedmiocie, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego oraz na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z [...] czerwca 2005 r. wskazujące, iż tego rodzaju sprawy z uwagi na cywilnoprawny charakter rozstrzygane mogą być wyłącznie przez sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, bowiem nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz., 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 ustawy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Oznacza to, iż bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) oraz nie podejmuje innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis ten wymienia akty związane z bezczynnością w sposób wyczerpujący, tym samym skarga wniesiona na bezczynność organu administracji publicznej wykraczającą poza ten zakres przedmiotowy określony w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zarzut skarżącego dotyczy czynności Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery stałej. Zagadnienia związane z wypłatą ekwiwalentu reguluje ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Wskazać należy, iż według stanu prawnego na dzień złożenia przez M.G. przedmiotowej skargi zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, Dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję w sprawie wypłacania zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r., został zmieniony przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Zgodnie z art. 19 ust. 3 tej ustawy, w sprawach wypłaty ekwiwalentu za rezygnację z kwatery dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, rozpatrując wniosek osoby uprawnionej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożony do dnia 30 czerwca 2004 r., a niezakończony zawarciem umowy, stosuje przepisy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r. Natomiast przed dniem 30 czerwca 2004 r. ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przewidywała w art. 47 ust. 1, że ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, wypłaca się na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału rejonowego Agencji a osobą uprawnioną. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że M.G. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej w dniu [...] czerwca 2000 r., zaś sprawa nie została zakończona zawarciem umowy do dnia [...] czerwca 2004 r. A zatem przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego należy stosować przepis art. 47 ust. 1 cyt. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w wersji obowiązującej przed dniem 1 lipca 2004 r., zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej wypłaca się na podstawie umowy, a więc czynności cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej czy innego aktu z zakresu administracji publicznej. Skoro zatem wypłata powyższego ekwiwalentu następuje w drodze czynności prawnej a więc ma charakter cywilnoprawny nie spełnia cech materialnego stosunku administracyjnego administracyjny co wyłącza właściwość sądu administracyjnego w każdym przejawie jego kontroli, także w zakresie bezczynności. Właściwość sądu administracyjnego ma bowiem charakter szczególny. Wyjaśnić należy, iż skarżący nie jest z tej przyczyny pozbawiony prawa do sądu, gdyż prywatnoprawny charakter stosunku prawnego dotyczącego przedmiotu sporu umożliwia mu poszukiwanie ochrony swoich praw przed sądem powszechnym. Nadto wskazać należy, iż na podstawie art. 17 ust. 1 dniem 1 lipca 2010 r. ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), osoby które złożyły wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., który do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie został zakończony zawarciem umowy, zachowują prawo do wypłaty tego ekwiwalentu w terminie roku od dnia wejścia w życie tej ustawy. Jednakże zgodnie z ust. 2 i 3 wskazanego przepisu osoby uprawnione do ekwiwalentu, o którym mowa w ust. 1, mogą zrzec się przysługującego im prawa przed terminem wskazanym w ust. 1, składając właściwemu dyrektorowi oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oświadczenie na piśmie. W przypadku upływu terminu, o którym mowa w ust. 1, albo złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, prawo do wypłaty ekwiwalentu w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej staje się prawem do odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r. to jest po dniu wniesienia niniejszej skargi. Dla tej sprawy ma to takie znaczenie, iż do nadania sprawie wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu charakteru administracyjnoprawnego konieczne jest skorzystanie przez skarżącego z uprawnienia, o którym mowa w ust. 2 art. 17 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, to jest złożenia do wymienionego w nim organu oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do ekwiwalentu przysługującego na dotychczasowych zasadach albo upływ terminu, o którym mowa w ust. 3 art. 17. Ponieważ skarżący takiego oświadczenia nie złożył (nie wynika ono z treści dokumentów akt administracyjnych) ani też nie upłynął wskazany roczny termin od dnia wejścia w życie tej ustawy termin przedmiot sporu pozostaje nadal poza kognicją sądu administracyjnego. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy p.p.s.a. Dodać należy, iż niniejsze postanowienia nie ogranicza kompetencji skarżącego do skorzystania w przyszłości z możliwości wymienionej art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jako też skutku określonego ust. 3 tego przepisu.