II SAB/Go 211/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-01-26
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, który nie udostępnił jej w ustawowym terminie, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia ani nie umorzył postępowania, dopuścił się bezczynności, nawet jeśli uznał, że żądana informacja jest informacją przetworzoną i wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli nie udostępni informacji w ustawowym terminie, nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia lub nie umorzy postępowania. Nawet jeśli żądana informacja jest informacją przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego, prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji, a nie pozostawanie w bezczynności. W przypadku bezczynności, sąd zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w określonym terminie i stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.Stan faktyczny
B.G. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wsparcia finansowego otrzymanego przez klub sportowy od organów władzy publicznej w określonym okresie. Po ponownym zwróceniu się o informacje i otrzymaniu wezwania do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w przetworzeniu informacji, skarżący wniósł skargę na bezczynność Spółki Akcyjnej. Spółka argumentowała, że nie można mówić o bezczynności, ponieważ skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Zarząd [...] S.A. do załatwienia wniosku B.G. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że Zarząd [...] S.A. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono od Zarządu [...] S.A. na rzecz B.G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B.G. na bezczynność Zarządu [...] S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd [...] S.A. do załatwienia wniosku B.G. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej - w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Zarząd [...] S.A. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zarządu [...] S.A. na rzecz skarżącego B.G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. powołując się na art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej B.G. zwrócił się do [...] Spółka Akcyjna (dalej jako Spółka lub [...] SSA) o udzielenie następujących informacji: czy w okresie od stycznia 2011 r. do dnia złożenia wniosku tj. 31 sierpnia 2011 r. Klub otrzymał wsparcie pochodzące z majątku publicznego od organów władzy publicznej, w szczególności od Miasta w drodze:
- dotacji udzielonej na podstawie art. 27 ust. 2 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie,
- dotacji udzielonej na podstawie art. 221 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,
- dotacji udzielonej na podstawie art. 11-19a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie,
- zawarcia umów pożyczki lub pożyczki budżetowej z Miastem lub innym podmiotem z kapitałem publicznym,
- wsparcia w drodze objęcia akcji lub udziałów przez Miasto lub innym podmiot z kapitałem publicznym,
- otrzymania zwolnień podatkowych, tj. zwolnień podmiotowych, przedmiotowych lub podmiotowo-przedmiotowych,
- udzielenia wszelkiego pozostałego wsparcia ze środków publicznych dokonanego w drodze umowy sponsorskiej, umowy darowizny oraz jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej czy umowy o charakterze mieszanym, jak również w drodze jednostronnej czynności administracji publicznej, w tym w drodze decyzji.
W przypadku odpowiedzi twierdzącej wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie skanów lub fotografii umów oraz wszelkich innych dokumentów na podstawie których wsparcie zostało przekazane, udostępnienie skanów lub fotografii faktur lub rachunków do przedmiotowych umów oraz wszelkich innych dokumentów związanych z wykonaniem przedmiotowych umów, decyzji lub pozostałych form przekazania środków - w taki sposób aby widoczna była ich treść.
Wnioskowane informacje należało przekazać na wskazany adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi badania naukowe w dziedzinie nauk prawnych, a przedmiotowa dokumentacja jest mu niezbędna dla na cele związane z dysertacją doktorską. Dokumentacja zostanie wykorzystana wyłącznie na cele naukowe.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. B.G. ponownie zwrócił się o udostępnienie informacji wskazanych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżący podniósł, że jako klub sportowy którego udziałowcem jest miasto bądź jako klub sportowy otrzymujący dofinansowanie ze środków publicznych jest zobowiązany do udostępnienia informacji dotyczących tych środków pieniężnych.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. Dyrektor [...] SSA wezwał B.G., w terminie 7 dni, do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej wskazując, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje konieczność jej przetworzenia. Jednocześnie organ powiadomił wnioskodawcę, że termin rozpoznania wniosków nastąpi 31 października 2021 r.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. B.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność [...] Spółka Akcyjna (dalej - [...] SSA lub Spółka) w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący wskazał, że pomimo upływu ustawowego terminu, informacja publiczna nie została mu udostępniona.
W odpowiedzi na skargę Zarząd [...] SSA wniósł o jej oddalenie. Spółka wskazała, że skarżący został poinformowany iż zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek jej przetworzenia, jednocześnie wezwano skarżącego do wykazania w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, a skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. W tych okolicznościach, zdaniem Spółki, nie może być mowy o stanie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Z bezczynnością organu mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednak - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy podjęte w wyniku wniosku o udostępnienie informacji publicznej działania były zgodne z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429); dalej "u.d.i.p." i dokonania oceny, czy można Spółce zarzucić bezczynność w załatwieniu wniosku.
W sprawie nie jest sporne, że [...] SSA jako podmiot wykonujący zadania publiczne oraz dysponujący majątkiem publicznym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nie jest również sporne, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
W myśl natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji, w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Po myśli art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana.
Wskazać należy, że z bezczynnością podmiotu obowiązanego według przepisów u.d.i.p. mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten milczy w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 powołanej ustawy), nie wydaje decyzji w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 powołanej ustawy, bądź z uwagi na niewykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy), jak też gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów wyżej wymienionej ustawy.
Oceniając stan przedmiotowej sprawy według powyższych kryteriów, należy stwierdzić, że Zarząd Spółki pozostaje w bezczynności w jej udzieleniu, gdyż do dnia rozpoznania skargi, nie załatwił wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r.
Oceny tej nie zmienia fakt, że okolicznością sporną w sprawie okazała się kwalifikacja żądanej przez skarżącego informacji publicznej, jako informacji przetworzonej. O tym, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, organ powiadomił skarżącego pismem z [...] października 2021 r., w którym jednocześnie wezwał do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni. Jednak do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, Prezes [...] SSA nie udostępnił zainteresowanemu żądanej informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej, nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust.2 u.d.i.p., ani też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 u.d.i.p. Pozostaje tym samym w bezczynności. Jak bowiem wyżej wskazano w wypadku ustalenia, że żądana informacja jest informacją publiczną o charakterze przetworzonym, a wnioskodawca - pomimo wezwania - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotnego dla interesu publicznego, wówczas prawidłową formą załatwienia wniosku jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W tym też trybie, w wypadku wniesienia skargi na taką decyzję, sąd bada czy kwalifikacja żądanej informacji, jako informacji o charakterze przetworzonym przeprowadzona przez organ była prawidłowa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.
Przystępując natomiast do oceny czy bezczynność Zarządu [...] SSA miała charakter rażący wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku, wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie Zarząd [...] SSA nie załatwił wniosku skarżącego o udostępnienie żądanych informacji publicznej od 31 sierpnia 2021 r., jednak wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę pozwalają przyjąć, że działanie to nie było celowe i złośliwe oraz nie wynikało z lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z przepisów prawa lecz stanowiło wynik błędnego stanowiska z kwestii sposobu załatwienia informacji przetworzonej, a zatem było konsekwencją niewystarczającej znajomości obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło