II SAB/Go 218/25

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-01-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego może zostać odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, takich jak brak numeru PESEL, oraz nieprzedstawienia dowodu wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego, będąca pierwszym pismem w sprawie, musi spełniać wymogi formalne, w tym zawierać numer PESEL skarżącego. Ponadto, skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego może być wniesiona dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co w tym przypadku oznacza konieczność wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia. Niespełnienie tych wymogów, pomimo wezwania sądu do ich uzupełnienia, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie przepisów PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący T.K. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w sprawie wymiany odpisu aktu urodzenia. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz do przedstawienia dowodu wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia. Wezwania te, doręczone skarżącemu, pozostały bez odpowiedzi. W konsekwencji, sąd postanowił odrzucić skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.K. na bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie wymiany odpisu aktu urodzenia postanawia odrzucić skargę. T.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie wymiany odpisu aktu urodzenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 grudnia 2025 r. skarżący został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Dodatkowo wezwano skarżącego do podania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego skierował do organu wyższego stopnia, tj. Wojewody ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) i do jego ewentualnego nadesłania, pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie takie nie zostało wystosowane. Wezwania powyższe, skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 7 stycznia 2026 r., pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skarga do sądu powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Jednym z wymogów formalnych, jakie p.p.s.a. stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1b p.p.s.a.). Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, pismem sądowym z dnia 22 grudnia 2025 r., wystosowanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 grudnia 2025 r., skarżący T.K. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia braku formalnego złożonej do Sądu skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto wezwano skarżącego do podania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego skierował do organu wyższego stopnia, tj. Wojewody ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) i do jego ewentualnego nadesłania, pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie takie nie zostało wystosowane. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl natomiast art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia została uregulowana w przepisach k.p.a. I tak, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl natomiast art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przedmiotem skargi wniesionej przez T.K. jest bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Cywilnego w przedmiocie wymiany odpisu aktu urodzenia. Z treści cytowanych wyżej przepisów bezspornie wynika konieczność poprzedzenia takiej skargi do sądu ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 k.p.a. do właściwego organu. Przesyłka zawierająca wskazane wyżej wezwania została przesłana na adres skarżącego podany przez niego w skardze. Po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę została jednak zwrócona do Sądu jako niepodjęta w terminie i na podstawie art. 73 p.p.s.a. uznana za skutecznie doręczoną w dniu 7 stycznia 2026 r. Analiza akt sprawy wykazała, że do dnia wydania niniejszego postanowienia T.K. nie udzielił na wezwania Sądu żadnej odpowiedzi. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło