II SAB/Go 23/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 23/16 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S.K. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić zażalenie Pismem z dnia [...] lutego 2016r. S.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Burmistrza w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2015 r. złożonego zgodnie z art. 61 § 1 kpa o wyjaśnienie sprawy dotyczącej działań geodety – M.H. nr [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania jej podania przez podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w formie przewidzianej prawem. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 23/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej jako p.p.s.a.) odrzucił skargę jako niedopuszczalną, z uwagi na to, że sprawa została już prawomocnie osądzona. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie do złożenia zażalenia i o sposobie jego złożenia doręczony został skarżącej w dniu 25 kwietnia 2016 r.(k. 50). W związku ze złożonym przez skarżącą w dniu 27 kwietnia 2016 r. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. Referendarz sądowy WSA w Gorzowie Wlkp. ustanowił skarżącej radcę prawnego. Zgodnie z treścią pisma Wicedziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych jako pełnomocnik skarżącej wyznaczona została radca prawny J.P.-K.. W dniu 30 czerwca 2016 r. do Sądu wpłynęła opinia pełnomocnika z urzędu w sprawie bezprzedmiotowości wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 20 kwietnia 2016 r. Powyższa opinia doręczona została przez Sąd skarżącej w dniu 17 sierpnia 2016 r. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 sierpnia 2016 r.) S.K. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tutejszego Sądu zażalenie na postanowienie z dnia 20 kwietnia 2016 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Stosownie do treści art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast na podstawie art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Według art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Na gruncie niniejszej sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z pouczeniem o przysługującym na nie zażaleniu oraz wymogach związanych z jego złożeniem doręczone zostało stronie skarżącej w dniu 25 kwietnia 2016 r. Zatem termin do złożenia przez skarżącą zażalenia upłynął w dniu 2 maja 2016 r. Tymczasem skarżąca zażalenie wniosła dopiero w dniu 23 sierpnia 2016 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu bez wpływu na powyższą ocenę pozostał fakt doręczenia skarżącej przez Sąd w dniu 17 sierpnia 2016 r. opinii reprezentującego skarżącą pełnomocnika z urzędu, w sprawie bezprzedmiotowości wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 20 kwietnia 2016 r., wraz z pouczeniem o prawie do złożenia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia. W momencie bowiem doręczenia przez Sąd w/w opinii postanowienie z dnia 20 kwietnia 2016 r. było już prawomocne, gdyż termin do jego zaskarżenia upłynął z dniem 2 maja 2016 r. Na taką interpretację wskazuje analiza przepisów art. 177 § 3 i 4, art. 194 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jednakże zgodnie z § 3 cyt. przepisu (który wprowadzony został ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2015 r. poz. 658 i wszedł w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.) w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego (...) po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei w myśl § 4 cyt. przepisu jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę dokonując doręczenia. Podkreślić należy, iż przewidziany w treści art. 177 § 3 i 4 p.p.s.a. odmienny niż w art. 177 § 1 p.p.s.a. sposób obliczania terminu do złożenia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu związany jest z określonym w treści art. 175 p.p.s.a wymogiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (niezachowanie w/w wymogu skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej). Zatem jeżeli dla strony mającej zamiar złożyć skargę kasacyjną, w terminie do jej złożenia, ustanowiony zostanie w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu, termin do złożenia skargi kasacyjnej z mocy prawa liczony jest dopiero od dnia zawiadomienia tegoż pełnomocnika o wyznaczeniu. Natomiast w sytuacji, gdy pełnomocnik nie sporządził skargi kasacyjnej w w/w terminie, a złożył w to miejsce opinię o braku podstaw do jej złożenia, strona ma nadal możliwość złożenia skargi kasacyjnej, jednakże sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru. Dlatego termin na złożenie skargi kasacyjnej w takim przypadku liczony jest od daty doręczenia stronie przez Sąd opinii pełnomocnika z urzędu, tak aby zapewnić stronie czas na znalezienie ewentualnego pełnomocnika z wyboru, który sporządziłby skargę kasacyjną. W przypadku zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2-4 p.p.s.a. tzw. przymus adwokacko-radcowski, o którym mowa była powyżej, nie obowiązuje poza sytuacją, gdy przedmiotem zażalenia jest odrzucenie skargi kasacyjnej (art.. 194 § 4 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż zażalenie strona może w postępowaniu sądowoadministracyjnym sporządzić samodzielnie. Powinno ono jedynie czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazania zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia (art. 194 § 3 p.p.s.a.). Mimo, iż zgodnie z treścią art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a., zdaniem Sądu nie dotyczy to cyt. art. 177 § 3 i 4 p.p.s.a. Należy mieć na uwadze, iż odpowiednie stosowanie przepisów nakazuje interpretatorowi uwzględnienie ewentualnych różnic między instytucjami, do których należy przepis odsyłający i przepis odesłania (zob. J. Nowacki, "Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, z. 2, s. 374). W rezultacie odpowiednie zastosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost, zastosowaniu z odpowiednimi modyfikacjami lub na odmowie jego zastosowania ze względu na określone różnice (zob. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 299). Zdaniem Sądu występujące pomiędzy zażaleniem (które może być sporządzone przez stronę samodzielnie i to bez konieczności zachowania szczególnych wymogów formalnych) a skargą kasacyjną (obłożoną przymusem radcowsko-adwokackich i wymogami formalnymi określonymi w art. 174 i 176 p.p.s.a.) różnice uzasadniają odstąpienie od odpowiedniego zastosowania w przypadku zażalenia art. 177 § 3 i 4 p.p.s.a. Zatem mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 20 kwietnia 2016 r., złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż po doręczeniu skarżącej odpisu postanowienia z dnia 20 kwietnia 2016 r. nie było przeszkód do sporządzenia przez nią samodzielnie zażalenia, skarżąca nie musiała w tej sytuacji oczekiwać na wyznaczenie jej pełnomocnika z urzędu, który sporządziłby zażalenie. Wyznaczony pełnomocnik w tych okolicznościach reprezentowałby skarżącą w postępowaniu wywołanym ewentualnym zażaleniem złożonym przez skarżącą. Z kolei odmowa sporządzenia przez pełnomocnika z urzędu zażalenia w przedmiotowej sprawie też nie wiązała się z koniecznością poszukiwania przez skarżącą pełnomocnika z wyboru, który zażalenie takie by sporządził, natomiast mogła sporządzić je samodzielnie skarżąca. Na marginesie informacyjnie wskazać należy, iż stronie skarżącej przysługuje prawo złożenia do tutejszego Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 23/16 skargi. Zgodnie z treścią art. 86 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (w przedmiotowej sprawie dotyczy to okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia od postanowienia z dnia 20 kwietnia 2016 r., który upłynął w dniu 2 maja 2016 r.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 2, 3 i 4 p.p.s.a). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.